IV SA/Wa 2090/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uchyliło w całości decyzję Starosty Z.. z dnia [...] czerwca 2012 r. umarzającą postępowanie w sprawie wygaszenia decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. i niestwierdziło wygaśnięcia decyzji Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2009 r., nakładającej na podmiot korzystający ze środowiska - gminę S. obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego, na działce nr ewid. [...], w miejscowości G., gmina S.. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podniosło, że organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie wygaszenia decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. nakładającej na gminę S. jako podmiot korzystający ze środowiska, obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego, na działce nr ewid. [...], w miejscowości G. ponieważ w związku ze sprzedażą nieruchomości zaistniały przesłanki określone w art. 105 § 1 Kpa do umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło, że nie ustał byt prawny żadnego z elementów stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji Starosty Z., nakładającej na gminę S. obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego. W szczególności, bezprzedmiotowości decyzji nie spowodował fakt zbycia przez gminę S. nieruchomości, stanowiącej miejsce składowania odpadów, które w ramach nałożonego tą decyzją obowiązku przywrócenia środowiska do stanu poprzedniego, gmina ma wywieść do miejsc odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Zdaniem organu w art. 362 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie stwierdzono wprost, iż wymienione w tym przepisie obowiązki nakłada się właśnie na podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko, jednak to wyłącznie ten podmiot może być adresatem wymienionych obowiązków. Takie stanowisko potwierdza również, zdaniem Kolegium, treść przepisu art. 362 ust. 3 ustawy, który stanowi, że w przypadku braku możliwości nałożenia obowiązku podjęcia działań, o których mowa w ust. 1, organ ochrony środowiska może zobowiązać podmiot korzystający ze środowiska do uiszczenia na rzecz budżetów właściwych gmin, z zastrzeżeniem ust. 4, kwoty pieniężnej odpowiadającej wysokości szkód wynikłych z naruszenia stanu środowiska. Zdaniem organu lI instancji, to podmiot korzystający ze środowiska w sposób szkodliwie wpływający na środowisko, może być zobowiązany do przywrócenia środowiska do stanu właściwego. Taki obowiązek nie może być natomiast nałożony np. na właściciela nieruchomości dotkniętej skutkami takiego korzystania ze środowiska, o ile oczywiście nie jest jednocześnie podmiotem korzystającym ze środowiska w sposób szkodliwie wpływający na środowisko. Brak jest także przepisu, z którego wynikałoby, że zbycie przez podmiot korzystający ze środowiska w sposób szkodliwie wpływający na to środowisko, nieruchomości dotkniętej skutkami takiego korzystania ze środowiska, powoduje wygaśnięcie nałożonego na ten podmiot obowiązku przywrócenia środowiska do stanu właściwego, czy też przejście obowiązku na nabywcę nieruchomości. Zdaniem SKO ustalenie braku przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie uprawniało organu I instancji do umorzenia wszczętego postępowania w tej sprawie. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła gmina S. zarzucając zaskarżonej decyzji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prawa. Zdaniem skarżącego decyzja SKO jest wadliwa i powinna zostać uchylona, ponieważ gmina S. nie jest właścicielem działek nr [...] i [...]. Do skargi dołączono protokół z przetargu oraz akt notarialny potwierdzający sprzedaż powyższych nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania w sprawie wygaszenia decyzji Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2009 r. Zgodnie z art. 162 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony, 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Zgodnie natomiast z art. 105 § 1 K.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy decyzją z dnia [...] września 2009 r. Starosta Z. nałożył na podmiot korzystający ze środowiska - gminę S. obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego na działce nr [...] o powierzchni 1,22 ha w miejscowości R. poprzez zaprzestanie eksploatacji tej działki w sposób polegający na składowaniu odpadów, wywiezienie zgromadzonych odpadów dnia 31 grudnia 2009 r. oraz przekazania stosownych informacji o dokonaniu tej czynności. Decyzja ta była następnie zmieniana decyzjami z dnia [...] grudnia 2010 r. i [...] stycznia 2010 r. Zmiany dotyczyły jedynie terminów na dokonanie wskazanych czynności. Dnia [...] października 2011 r. gmina S. sprzedała działkę o nr [...], wobec czego Starosta Z.. decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wygaszenia decyzji [...]. czerwca 2009 r. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło, że w sprawie nie zachodzą przesłanki od stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2009 r. nakładającej na podmiot korzystający ze środowiska obowiązek przywrócenia środowiska do stanu właściwego na działce nr ew. [...] w miejscowości R.. Decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r., zmieniona następnie dwukrotnie, nakładała na Gminę S. jako podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko obowiązek określonego zachowania - poprzez usunięcie z terenu działki nr 254 odpadów. Zgodnie bowiem z art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25 poz. 150 e zm.) jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek: 1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia; 2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego. 2. W decyzji, o której mowa w ust. 1, organ ochrony środowiska może określić: 1) zakres ograniczenia oddziaływania na środowisko lub stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko; 1 a) czynności zmierzające do ograniczenia oddziaływania na środowisko łub przywrócenia środowiska do stanu właściwego; 2) termin wykonania obowiązku. Przez podmiot korzystający ze środowiska należy zaś rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 lit. b tej ustawy, jednostkę organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, Z ustalonego z akt sprawy stanu faktycznego wynika, że gmina nie dopełniła tego obowiązku, ponieważ sprzedała podmiotową działkę. Skoro nie dopełniono określonego warunku nie zachodzą zatem przesłanki, o których mowa w art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a., na co słusznie wskazał organ odwoławczy. Zgodnie natomiast z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. przesłanką wygaśnięcia decyzji jest jej bezprzedmiotowość rozumiana jako ustanie prawnego bytu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na jej podstawie. Bezprzedmiotowość zachodzi wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia (prawo lub obowiązek strony), bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (przestał istnieć lub utracił kwalifikację). W ocenie Sądu organ odwoławczy prawidłowo uznał, że również ta przesłanka nie wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Sprzedaż nieruchomości nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ zarówno podmiot jak i przedmiot rozstrzygnięcia dalej istnieje. W ocenie Sądu skoro art. 362 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska nakłada określone obowiązki na podmiot negatywnie oddziałujący na środowisko, to podmiot ten nie może się od nich uwolnić przez zbycie obiektu, którego funkcjonowanie powoduje uciążliwości dla środowiska, zwłaszcza, że przepisy prawa nie przewidują bowiem uwolnienia się od takiego obowiązku. Sąd podziela także stanowisko SKO, że ustalenie braku przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie uprawniało organu I Instancji do umorzenia postępowania w tej sprawie, na podstawie art. 105 K.p.a. Skoro ustalono, że brak jest przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia przedmiotowej decyzji należało orzec o braku podstaw do stwierdzenia jej wygaśnięcia. W ocenie Sądu jeśli w świetle powyższych rozważań decyzja Starosty Z. z dnia [...] czerwca 2009 r., nie stała się bezprzedmiotowa, brak było podstaw do stwierdzenia jej wygaśnięcia. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł naruszenia prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.