III SA/Gd 777/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...] w częściach ustalających wysokość świadczenia za sierpień 2010 r., 2) określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Decyzją z dnia 5 stycznia 2012 r. Prezydent Miasta zmienił decyzję nr [...] z dnia 13 sierpnia 2010r. w części dotyczącej kwoty świadczenia z funduszu alimentacyjnego, przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego P. D. w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od 19 sierpnia 2010r. do 30 września 2010r.; w pozostałej części ww. decyzję pozostawił bez zmian. W podstawie prawnej wydanej decyzji wskazano m.in. art. 163 k.p.a. oraz art. 1a, art. 2 pkt 2, 5, 8 i 11, art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 12, art. 15, art. 18 ust. 1, art. 20, art. 25, art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.). Organ wskazał, że decyzją z dnia 13 sierpnia 2010 r. przyznano na osobę uprawnioną – P. D. świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 400 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego w G. ustalono od dnia 19 sierpnia 2010r. wysokość bieżących alimentów w kwocie po 750 zł miesięcznie W myśl art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł. Organ podał też, że wypłata wyrównania świadczeń za miesiąc sierpień 2010 r. w kwocie 41,94 zł oraz wrzesień 2010r. nastąpi wraz z wypłatą świadczeń za miesiąc styczeń 2012r. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik uprawionego B. D. zakwestionowała decyzję w części dotyczącej wysokości przysługującego wyrównania za sierpień 2010 r. W jej ocenie wyrównanie za okres od 19 do 31 sierpnia 2010 r. winno być ustalone na podstawie ustalonych alimentów, tj. od kwoty 750 zł, a nie 500 zł. Najpierw należało ustalić kwotę alimentów, które za sierpień 2010 r. powinien uiścić zobowiązany ( 546,78 zł). Skoro świadczenia przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, ale nie więcej niż 500 zł , to z uwagi na wypłacenie już za sierpień 2010 r. kwoty 400 zł do wypłaty pozostała kwota 100zł, a nie 41,94 zł . Stosowanie obliczenia wyrównania od kwoty 500 zł miesięcznie jest niezgodne z prawem i krzywdzące, bowiem osoba uprawniona nie otrzymuje świadczeń w wysokości określonej ustawą. . Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 października 2012 r. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 29 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano, że decyzją z dnia 13 sierpnia 2010 r. przyznano na osobę uprawnioną świadczenie w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia do 30 września 2010 r. Decyzję te zmieniono od dnia 19 sierpnia 2010 r. z uwagi na podwyższenie od tego dnia alimentów do 750 zł miesięcznie. Kwestią sporną była wysokość kwoty alimentów naliczona za okres od 19 do 31 sierpnia 2010r.Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednak nie wyższej niż 500 zł. W ocenie Kolegium organ I instancji ustalił w prawidłowej wysokości wyższy wymiar świadczeń z funduszu alimentacyjnego od dnia 19 sierpnia 2010r. Podwyższenie alimentów z kwoty 400 zł do kwoty 500 zł ma odniesienie do pełnego miesiąca września 2010 r. jak i do niepełnego miesiąca sierpnia 2010 r. Wysokość świadczenia za miesiąc wrzesień wyniosła odpowiednio: 400zł x 18 /31dni + 500zł x 13/31 dni = 441,94zł. W związku z tym, iż świadczenie za sierpień 2010r. zostało już wypłacone w kwocie 400zł, do wypłaty pozostała kwota 41,94zł. Natomiast za miesiąc wrzesień 2010r. świadczenie przysługiwało w kwocie 500zł. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję P. D., działając przez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej wysokości należnej dopłaty do świadczenia za sierpień 2010 r., jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi wskazał, że organ prawidłowo powołał treść art. 10 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jednak nieprawidłowo ustalił wymiar świadczeń od 19 sierpnia 2010 r., gdyż obliczając to świadczenie jako kwotę bazową przyjął 500 zł, a nie 750 zł. Kwota 500 zł nie jest bowiem kwotą bieżąco ustalonych alimentów i dlatego nie powinna była być brana pod uwagę do obliczeń jako kwota bazowa. Taką kwotą jest kwota 750 zł. Dopiero po obliczeniu należnej kwoty świadczeń, jeżeli okazałoby się, że kwota tych świadczeń przekraczała 500 zł, powinna być ona zredukowana do tej właśnie kwoty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy, skarżącemu P. D. przysługiwały alimenty po 400 zł miesięcznie, ustalone wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 31 marca 2004 r., sygn. akt VRC 619/03. Ich wysokość została zmieniona od dnia 19 sierpnia 2010 r. na kwotę 750 zł miesięcznie wyrokami Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 lipca 2011 r., sygn. akt III RC 407/10 i Sądu Okręgowego w G. z dnia 18 listopada 2011 r. , sygn. akt II Ca 376/11. Zgodnie z art. 10 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( tj. Dz. U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" , świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł. Skarżącemu przyznano decyzją z dnia 13 sierpnia 2010 r. świadczenie alimentacyjne w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 1 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. Z uwagi na późniejszą zmianę wysokości alimentów decyzją organu pierwszej instancji z dnia 5 stycznia 2012 r. zmieniono powyższą decyzję w części dotyczącej wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres od 19 sierpnia 2010 r. do 30 września 2010 r. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał wysokość kwoty wyrównania do wypłaty za sierpień 2010 r. - 41,94 zł. Ujęcie tej kwoty w sposób formalny w uzasadnieniu decyzji nie zmienia faktu, że jest to w istocie merytoryczne rozstrzygnięcie o wysokości należnego skarżącemu świadczenia z funduszu alimentacyjnego za sierpień 2010 r. Także decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zawiera w sobie merytoryczne rozstrzygnięcie tej właśnie kwestii. W zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało wskazania sposobu ustalenia kwoty 41, 94 zł. Z treści uzasadnienia decyzji wynika bezsprzecznie, że organ ten wadliwie przyjął do obliczeń kwotę, powyżej której świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie mogą być wypłacane ( 500 zł) , utożsamiając ją błędnie z kwotą przysługujących alimentów. Świadczy o tym m.in. sformułowanie zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego: "podwyższenie alimentów z kwoty 400 zł do kwoty 500zł". Natomiast przy obliczaniu (wadliwym) wysokości kwoty do wypłaty wskazano ponadto omyłkowo, że chodzi o miesiąc wrzesień, zamiast o miesiąc sierpień. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w okresach miesięcznych. Skoro świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują (zgodnie z w/w przepisem – w skali miesiąca) w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł, to aby ustalić wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego za sierpień 2010 r., niezbędne jest ustalenie wysokości alimentów w tym miesiącu. Skarżącemu przysługiwały alimenty za cały sierpień 2010 r., ale w różnej wysokości - w okresie od 1 do 18 sierpnia 2010 r. w wysokości 400 zł oraz w okresie od 19 do 31 sierpnia 2010 r. w wysokości 750 zł. Wysokość bieżąco ustalonych alimentów za sierpień 2010 r. ( którą skarżący powinien uzyskać od osoby zobowiązanej ) w tej sytuacji to kwota 546,67 zł, ustalona w sposób następujący: za okres od 1 do 18 sierpnia 2010 r. - 400zł : 31 dni miesiąca x 18 dni =232,20 zł za okres od 19 do 31 sierpnia 2010 r. – 750 zł : 31 dni miesiąca x 13 dni = 314,47zł. Wobec powyższego, skoro zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy skarżącemu przysługują świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości bieżąco ustalonych alimentów - które wyniosły w sierpniu 2010 r. 546,67zł - jednakże nie wyższej niż 500 zł, to skarżącemu przysługuje za sierpień 2010 r. ( w skali miesiąca) świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości 500 zł. Taka też kwota przysługuje skarżącemu z funduszu alimentacyjnego za wrzesień 2010 r. (wysokość bieżąco ustalonych alimentów za wrzesień 2010 r. - 750 zł). W sprawie niewątpliwe było, że skarżącemu wypłacono już przed wydaniem zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji świadczenia z funduszu alimentacyjnego za sierpień 2010 r. w wysokości 400 zł. W tej sytuacji do wypłaty pozostała kwota 100 zł, a nie kwota wskazana przez organy obu instancji. Z tego względu Sąd, stwierdzając naruszenie przez organy obu instancji prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy , tj. art. 10 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji w częściach ustalających wysokość świadczenia za sierpień 2010 r. Organy będą miały na uwadze powyższe wskazania. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił , że zaskarżona decyzja może być wykonana.