VIII SA/Wa 888/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi M. W. i M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżących M. W. i M. W. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2012 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") po rozpoznaniu odwołania M. W. i M. W. (dalej: "skarżące") od decyzji Burmistrza W. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2012 r., znak:[...], umarzającej postępowanie w sprawie wycięcia jednej sztuki drzewa (jesion), bez wymaganego zezwolenia, z terenu nieruchomości, stanowiącej działkę Nr [...], położoną w miejscowości [...] [...] [...] orzekło o umorzeniu postępowania odwoławczego. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wycięcia, bez wymaganego zezwolenia jednej sztuki drzewa (jesion) z terenu nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], położoną w miejscowości [...] [...] [...]. Organ I instancji podniósł, że nie jest możliwe nałożenie na A. G. i P. S. (sprawców usunięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia) kary administracyjnej, gdyż nie posiadają oni tytułu własności do nieruchomości, na której rosło drzewo. Wskazał, iż kara administracyjna może zostać nałożona tylko na posiadacza nieruchomości w rozumieniu art. 336 Kodeksu cywilnego, co oznacza, że nie można nałożyć tej kary na osobę nie posiadającą żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, z której drzewo zostało usunięte. We wniesionym odwołaniu skarżące podniosły, iż sprawcy wycięcia drzewa zwracali się do Urzędu Gminy w W. o wydanie zezwolenia na wycięcie drzewa, jednak nie uzyskali pozwolenia. Wskazały, iż nie mogą się zgodzić ze stanowiskiem Burmistrza W., który powołując się na art. 336 Kodeksu cywilnego zamknął sprawę wykroczenia. Jednocześnie podniosły, że posiadaczem samoistnym działki, na której rosło drzewo jest J. G. - ojciec A. G., który jest użytkownikiem działki. Użytkownikiem jest również P. S. Poinformowały, iż od dnia [...] października 2011 r. toczy się postępowanie sądowe o nabycie praw do działki Nr [...] wszyscy po 1/3 części. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] września 2012 r. orzekł o umorzeniu postępowania odwoławczego. Uzasadniając, przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie skarżące nie posiadają przymiotu strony, a więc nie są uprawnione do wniesienia odwołania. Zauważył, iż skarżące dokonały zgłoszenia nielegalnego usunięcia drzewa, jednak nie czyni to ich stronami postępowania. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżące nie są właścicielkami spornej działki, a więc nie posiadają interesu prawnego, który wynika z przepisów prawa materialnego. Posiadają wyłącznie interes faktyczny, który nie uprawnia do działania jako strona postępowania. Konkludując Kolegium wskazało, iż z uwagi na brak legitymacji do wniesienia odwołania przez skarżące postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję z dnia [...] września 2012 r. skarżące złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciły naruszenie przepisów: 1) prawa materialnego tj: a) art. 83 ust. 1 pkt 1 oraz 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220) poprzez brak ukarania posiadaczy samoistnych nieruchomości, którzy dokonali wycięcia drzewa bez wymaganego zezwolenia; b) art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo o ochronie przyrody poprzez brak zbadania przez organ, czy osoby które dokonały wycinki drzewa miały możliwość uzyskania pozwolenia na wycięcie drzewa jako posiadacze nieruchomości; 2) przepisów postępowania poprzez naruszenie: a) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozpoznania sprawy oraz ocenę materiału dowodowego sprzeczną z logiką i doświadczeniem życiowym; b) art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, iż współposiadaczki nieruchomości, na której znajdowało się wycięte drzewo, nie są stronami w niniejszej sprawie, z uwagi na brak interesu prawnego z pominięciem art. 88 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione. Sąd zwraca uwagę, że kontrola legalności zaskarżonego aktu musi rozpocząć się od ustalenia, czy zaskarżony akt nie jest obciążony wadami nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Dopiero ustalenie, że zaskarżony akt nie zawiera wad nieważności umożliwia dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości zaskarżonego aktu w oparciu o przepisy procedury administracyjnej, a w dalszej kolejności przepisy prawa materialnego (jeżeli takowe przepisy były podstawą prawną zaskarżonego aktu). Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2012 r. jest obciążona wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na wstępie należy wskazać, iż decyzja administracyjna, oprócz spełnienia wymogów co do sposobu jej podejmowania, musi spełniać wymogi przewidziane art. 107 § 1 k.p.a. Do takich wymogów należy umieszczenie na niej podpisów wszystkich osób, które brały udział w jej wydaniu. Poza sporem pozostaje także, że decyzja kolegium odwoławczego jako organu kolegialnego stanowi wyraz woli członków składu orzekającego, którzy tworząc całość są nie tylko upoważnieni, ale i zobowiązani do jej podpisania (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. I SA/Wa 1235/04, Lex 192956). Stosownie bowiem do art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856) orzeczenia kolegium podpisują wszyscy członkowie składu nie wyłączając przegłosowanego. A zatem decyzja taka powinna być podpisana wyłącznie przez osoby, które stanowiły skład orzekający w rozpoznawanej sprawie. Decyzja podpisana przez inne osoby lub przez niektórych tylko członków składu orzekającego rażąco narusza prawo tj. art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy rażąco naruszył wskazane wcześniej przepisy, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2012 r. sygnowana jest podpisem osoby, która nie była w składzie orzekającym. Sąd zauważa bowiem, iż M. K. podpisując wskazane rozstrzygnięcie jako członek samorządowego kolegium odwoławczego nie był do tego uprawniony, gdyż nie został wymieniony w składzie orzekającym widniejącym w osnowie kontrolowanej decyzji. Wobec stwierdzenia nieważności decyzji ze wskazanych wyżej powodów Sąd nie mógł się odnieść do zarzutów skarżących, które bezpośrednio dotyczyły meritum sprawy. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. (punkt dwa sentencji wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. (punkt trzeci sentencji wyroku).