VII SA/Wa 2573/12
WyrokWSA w Warszawie2013-03-06
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku altany może zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów niewykonalności decyzji i braku uwzględnienia pozwolenia na budowę zaplecza budowy?Ratio decidendi
Decyzje nakazujące rozbiórkę budynku altany nie są obarczone wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 Kpa, w tym niewykonalnością, gdyż obiekt stanowi ten sam budynek, który został niezgodnie zgłoszony i wymagał pozwolenia na budowę. Zgłoszenie robót budowlanych i brak sprzeciwu wyłączają co do zasady samowolę budowlaną, jednak jeśli inwestor wykonał obiekt wymagający pozwolenia bez jego uzyskania, to dopuścił się samowoli budowlanej. Ponadto, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ bada stan faktyczny i prawny z dnia wydania decyzji i nie może zastępować postępowania odwoławczego.Stan faktyczny
R. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynku altany na jego działce, twierdząc, że obiekt ten został rozebrany, a w jego miejsce postawiono zaplecze budowy na podstawie pozwolenia na budowę. Organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, wskazując, że obiekt jest tym samym budynkiem altany, który został niezgodnie wykonany i wymagał pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił organom błędną ocenę stanu faktycznego i prawną niewykonalność decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2013 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r.
([...]), na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i art. 156 § 1
Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.),
dalej kpa, po rozpatrzeniu wniosku R. P. - odmówił stwierdzenia
nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru
Budowlanego z [...] lutego 2011 r. ([...]) utrzymującej w
mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu
[...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. ([...]),
nakazującą R. P. rozbiórkę budynku altany (dz. nr [...]) w
[...], Gm. [...].
Organ wyjaśnił zasady postępowania nieważnościowego i powołując się na
orzecznictwo podkreślił, że niewykonalność decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt
5 kpa oznacza, iż rozstrzygnięcie z przyczyn prawnych bądź faktycznych nie może
być wykonane, a niewykonalność ta musi istnieć w dacie jego wydania, zaś
przeszkody ją powodujące trwają aż do czasu stwierdzenia jej nieważności.
Podniósł, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., na podstawie art. 48 ust. 1 i 4
ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118
ze zm.), dalej ustawa, nakazano R. P. rozbiórkę budynku altany o
wym. 7,15 x 5 m wykonanego z płyty obornickiej, zrealizowanego niezgodnie ze
zgłoszeniem z dnia [...] marca 2007 r. Jego powierzchnia wynosi bowiem 35,75 m2, co
wymagało pozwolenia na budowę.
Organ wskazał, powołując się na orzecznictwo, że wprawdzie zgłoszenie robót
budowlanych i brak w ustawowym terminie sprzeciwu wyłącza co do zasady
możliwość przyjęcia, że nastąpiła samowola budowlana. Jednak organ obowiązany
jest do oceny, czy zgłoszony obiekt nie został wykonany w warunkach z art. 48
ustawy. Jeżeli zatem inwestor zgłosił wykonanie obiektu wymagającego zgłoszenia,
a wykonał obiekt wymagający pozwolenia na budowę, to dopuścił się samowoli, o
której mowa w art. 48 ustawy. Przyjęcie, że zgłoszenie w takiej sytuacji odniosło
skutek, prowadziłoby do niedopuszczalnego obejścia prawa.
Wobec powyższego organ stwierdził, że badana w postępowaniu
nieważnościowym decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, jak i
pozostałymi wadami z art. 156 § 1 kpa, w tym wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 5
kpa. Istnienie spornego obiektu potwierdza bowiem protokół kontroli z dnia [...]
grudnia 2011 r., w którym wskazuje się, że "obecny obiekt zaplecza budowy stanowi
zmodernizowaną altanę zlokalizowaną w tym samym miejscu od [...] r."
Twierdzenie skarżącego, że altana została rozebrana w [...] r., a w jego
miejsce powstał barakowóz na czas budowy, nie zostało poparte wiarygodnym
materiałem dowodowym podważającym ustalenia PINB. Zmiana nazwy obiektu i jego
adaptacja na inne cele nie ma wpływu na wykonalność badanej decyzji.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r.
([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa,
po rozpoznaniu wniosku R. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy -
utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując w całości stanowisko w niej
zawarte.
Skargę na powyższą decyzję złożył R. P., wnosząc o stwierdzenie
nieważności zaskarżonej decyzji i uznanie decyzji z [...].08.2010 r. za niewykonalną.
Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego poprzez oparcie
decyzji na nieistniejącym przedmiocie "budynku altany" o wym. 7,15 x 5 m (35,75
m2), a także art. 6, 7, 80 kpa poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego w oparciu o
pozwolenie na usytuowanie zaplecza budowy w decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. o
pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego.
Ponadto, organ dowolnie zinterpretował stan faktyczny i nie wyjaśnił przyczyn
pomijania decyzji z [...] listopada 2008 r. oraz zawiadomienia o rozpoczęciu prac
budowlanych z dnia [...] listopada 2008 r. przyjęte bez sprzeciwu, mapy zasadniczej
Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], na
której naniesiono aktualnie istniejące obiekty prawnie zatwierdzone przez organ oraz
pismo Starosty Powiatowego z dnia [...].02.2011 r. o stanie zabudowy posesji.
Skarżący zarzucił także rażące naruszenie art. 7 i 77 § 1, 2, 4 kpa polegające
na zaniechaniu wyjaśnienia budynku altany zgłoszonego [...].03.2007 r. Podał, że w
marcu 2007 r. zaczął realizację budynku altany o wym. 7,15 x 5 m o pow. 35,75m2., a
pod koniec września [...] r. ten niedokończony obiekt rozebrał, o czym powiadomił PINB i Starostę Powiatowego, który [...] listopada 2008 r. wydał pozwolenie na
budowę domu jednorodzinnego. Urząd zatem wiedział o rozebraniu altany i pozwolił rozpocząć prace budowlane nie wnosząc sprzeciwu (czego dowodem jest
zawiadomienie o rozpoczęciu robót z [...].11.2008 r.) Roboty skarżący rozpoczął na
podstawie prawomocnej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r.
Wskazał, że zgłoszenie robót budowlanych i brak w ustawowym terminie
sprzeciwu wyłącza co do zasady możliwość stwierdzenia samowoli budowlanej
(wyroku NSA z dnia 28.04.2004 r., OSK 108/04, ONSA i WSA 2004, 1 poz.26 ).
Wobec powyższego utożsamianie zaplecza budowy o wym. 7.95x 5,10m
(40,54m2) z nieistniejącym budynkiem altaną o wym. 7,15 x 5m oraz określanie
samowolą budowlaną jest bezpodstawne. Dowodem tego jest protokół z [...] grudnia
2009 r. w którym nie wskazano na istnienie altany.
Skarżący podał, że zaplecze budowy powstało w oparciu o pkt 2 ww. decyzji z
materiałów rozbiórkowych po altanie i nowych desek, co potwierdza protokół z dnia
[...].12.2011 r. nazywając je "zmodernizowaną altaną" wbrew nazewnictwu z mapy
zasadniczej, dokumentów Starostwa. Wykorzystanie elementów rozbiórkowych nie
może przesądzać, że zaplecze jest tym samym obiektem co altana. Zarzut o istnieniu
budynku altany organ wojewódzki uchylił postanowieniem z dnia [...].05.2012 r.
Dowodem na powyższe jest również samo zaplecze budowy i ww. mapa z
naniesionymi obiektami i datami ich postawienia w tym zaplecza budowy (nr 1) oraz
pismo Starosty [...] z [...] lutego 2011 r. informujące, że skarżący
informował urzędy o rozebraniu obiektu zgłoszonego w 2007 r. i postawieniu
zaplecza budowy. Dowodem jest również brak budynku altany (7,15 x 5,0). Zaplecze
budowy ma pow. 40,54m2 i taki obiekt istnieje od lutego 2009 r. Obecne zaplecze nie
jest związane trwale z gruntem. Powstało zgodnie z art. 29 pkt 24 ustawy, który nie
ogranicza wymiarów zaplecza socjalnego budowy. Obiekt ten nie jest budynkiem i
nie ma fundamentów.
Istniejący od lutego 2009 r. obiekt zaplecza budowy pełni tymczasowo
niezbędną funkcję socjalną i stróżówki dla budowanego domu jednorodzinnego. Po
uzyskaniu pozwolenia na budowę z dnia [...].11.2008 r., obiekt pomagali skarżącemu
ponownie zespolić z dostępnych elementów rozbiórkowych rodzina i koledzy pod
nadzorem kierownika budowy, co wynika z oświadczeń kierownika budowy z dnia
[...].02.2011 r. oraz kolegi i sąsiada, którzy widzieli rozbiórkę budynku altany i
postawienia zaplecza budowy (7,95 x 5,10 m - 40,54 m2).
Kwestionowanym decyzjom skarżący zarzucił wadliwość polegającą na braku
określenia terminu do ich wykonania. Jeśli rozebranie dotyczy budynku altany o wymiarach 7,15 x 5 m, którego skarżący nie posiada, to decyzja rozbiórkowa jest
niewykonalna w sposób fizyczny i prawny i nie może się ostać w obrocie prawnym i
winna być unieważniona.
Wskazał, że decyzję z dnia [...].08.2010 r. wydano na podstawie nieaktualnych
odręcznych szkiców z maja 2008 r. kiedy budynek jeszcze istniał natomiast
pominięto ww. Mapę Zasadniczą, na której widnieją wymiary obiektów i brak jest
obiektu o wym. 7,15 x 5 m nazwanego budynkiem altaną, a urzędnicy posiadają
dokumentację na okoliczność rozebrania i usytuowania zaplecza budowy w lutym
2009 r., w oparciu o pozwolenie na budowę nr [...] z [...].11.2008 r. oraz
oświadczenia kierownika budowy i dziennik budowy, jak również oświadczenia
skarżącego z dnia [...].04.2009 r. PINB nigdy nie uznał za stosowne przybyć na
posesję, by zweryfikować informacje o rozebraniu budynku altany (35.75 m2) i
pozwolili [...].11.2008 r. rozpocząć prace budowlane nie wnosząc sprzeciwu.
Zdaniem skarżącego, decyzja z dnia [...].08.2010 r. dotknięta jest wieloma
wadami. W świetle art. 156 § 1 pkt 5 Kpa wymagała uwzględnienia stanu prawnego i
faktycznego sprawy. Sporne decyzje rozbiórkowe tak PINB oraz WWINB zostały
wydane w okresie, kiedy sporny "budynek altana" o powierzchni 35,75 m2 już dawno
nie istniał, a urzędy wiedząc o tym fakcie zatwierdziły rozpoczęcie prac budowlanych.
Decyzje GINB z dnia [...] czerwca 2012 r. i [...] sierpnia 2012 r., pomijają bardzo istotne
fakty, a więc decyzje PINB z [...].08.2010 r. i WWINB z dnia [...].02.2011 r. są
niewykonalne w dniu ich wydania i ich niewykonalność ma charakter trwały -
ponieważ "budynek altana" (35,75m2) nie istnieje.
Niedopuszczalne było pomijanie pozwolenia na budowę z dnia [...].11.2008 r.,
Mapy Zasadniczej, pisma Starosty i oświadczenia skarżącego złożonego w
Starostwie Powiatowym o zabudowie posesji na dzień [...] kwietnia 2009 r., do
którego organy nadzoru budowlanego nie wniosły sprzeciwu. W zaskarżanych
decyzjach organ nie odniósł się do tych okoliczności, myląc daty powstania zaplecza
budowy, co wskazuje na pobieżne i mało wnikliwe rozparzenie sprawy .
Skarżący wskazał, że w dniu [...].05.2010 r. sporządzono protokół, w którym
ustalono "Odnośnie altany znajdującej się na przedmiotowej nieruchomości Pan
R. P. wyjaśnia, iż nie jest to altana , względem której została wydana w dniu [...] lutego 2010r. decyzja PINB dla powiatu [...]
([...]) o nakazie rozbiórki a barakowóz, który po
pierwsze ma inne wymiary niż altana po drugie zaś znajduje się on w innym miejscu niż w/w altana o czym Pan R. P. informował m in. PINB dla powiatu
poznańskiego pismem z dnia [...] marca 2009r. W protokołach terenowych
inspektorów nadzoru budowlanego nie ma wzmianki, że istnieje altana w żadnym z
protokołów, m in. z [...] grudnia 2009r. oraz [...] września 2009 r.". Również sporządzony
został protokół z dnia [...].08.2011 r., w którym stwierdzono: "Prowadzone przez
organ nadzoru budowlanego I instancji postępowanie egzekucyjne dotyczące altany,
winno zostać zweryfikowane z uwagi na fakt, iż przedmiotowa altana nie istnieje, a
na jej miejscu z materiałów budowlanych uzyskanych z jej rozbiórki powstał
barakowóz (kontener) o wym. 8x5 m zgłaszany w Starostwie Powiatowym i
wrysowany na mapy przedmiotowej nieruchomości, które znajdują się w posiadaniu
Starostwa Powiatowego oraz aktach nadzoru budowlanego I oraz II instancji.
Barakowóz służy jako zaplecze budowy do realizacji budynku mieszkalnego
"Dobrawa". Powyższy barakowóz został wybudowany w 2009 r., natomiast altana, na
którą wydano decyzję o nakazie rozbiórki, została rozebrana we wrześniu 2008 r.".
Na podstawie ww. protokołu WINB zlecił PINB wyjaśnienie tego faktu, który 16
grudnia 2011 r. podczas kontroli ustalił, że na posesji nie ma budynku altany (7,15 x
5 m). Inspektorzy PINB nie zapoznali się z dokumentami dot. postawienia zaplecza
budowy nazwanego barakowozem, a obiekt nie będący budynkiem o wym. 7,95 x
5,10 m nazwali zmodernizowaną altaną.
Skarżący ponownie zarzucił, że decyzje z [...] czerwca 2012 r. i [...] sierpnia
2012 r. nie uwzględniają pozwolenia na budowę oraz innych dokumentów, które
umożliwiły mu zgodnie z prawem postawić zaplecze budowy nieposiadające
fundamentów i niebędące budynkiem w rozumieniu Prawa budowlanego. Powtórzył,
że mapa zasadnicza i pismo Starosty [...] jest dowodem, że organy były
informowane o stawianiu zaplecza budowy. Dodał, że protokół z [...] sierpnia 2011 r.
zawiera oświadczenie, które poparł WWINB postanowieniem z dnia [...].05.2012 r.,
uchylającym postanowienie PINB z dnia [...].01.2012 r. i umarzającym postępowanie
w przedmiocie nieistniejącego budynku altany. Dowody te wskazują na wadliwość
decyzji rozbiórkowych, które dotknięte są wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa.
Dla skarżącego niezrozumiały jest fakt, dlaczego jest atakowany za to, że
postawił zaplecze budowy zgodnie z art. 29 pkt 24 ustawy, do czego miał pełne
prawo, a urzędy posiadały informacje o stanie zabudowy i nie wnosiły sprzeciwu do
ich przebiegu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej
decyzji oraz wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2012r. skarżący powtórzył
argumentację przedstawioną w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa
materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art.
145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 210), dalej ppsa.
W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Główny Inspektor
Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2012 r.
odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego
Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymującej w mocy
decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z
dnia [...] sierpnia 2010 r. nakazującą skarżącemu rozbiórkę budynku altany na działce
nr [...] w [...], gm. [...].
W związku z powyższym na wstępie podkreślić należy, że postępowanie w
niniejszej sprawie toczyło się w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest
trybem nadzwyczajnym i ogranicza się do zbadania przez organy nadzoru, czy
decyzja kończąca postępowanie zwyczajne lub nadzwyczajne nie jest dotknięta
jedną z wad kwalifikowanych, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Organ nie
jest zatem uprawniony do uwzględniania w tym postępowaniu wad - nawet
oczywistych - jeśli nie mają one charakteru kwalifikowanego.
Dodać przy tym trzeba, jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, że w
postępowaniu nieważnościowym organ nie jest władny rozstrzygnąć sprawę
zakończoną kontrolowaną decyzją co do jej istoty. Postępowanie dotyczące
stwierdzenia nieważności decyzji nie może bowiem zastępować postępowania
odwoławczego lub go powtarzać. Oceny legalności badanej decyzji organ dokonuje
na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, może zatem
przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające. Badan więc stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie
o stwierdzenie jej nieważności.
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności ww. decyzji dnia [...] sierpnia
2010 r. oraz z dnia [...] lutego 2011 r. (pismo z dnia [...] marca 2012, stanowiące
uzupełnienie wniosku), wskazując na rażące naruszenie prawa materialnego poprzez
oparcie decyzji na nieistniejącym przedmiocie zwanym budynkiem altany o wym.
7,15 x 5 m (35,75 m2) i art. 6, 7, 80 kpa poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w
oparciu o pozwolenie na usytuowanie zaplecza budowy wynikające z decyzji z dnia
17 listopada 2008 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego.
Rażącego naruszenia art. 7 i 77 § 1, 2, 4 kpa skarżący upatrywał w
zaniechaniu wyjaśnienia przez organy kwestii budynku altany zgłoszonego [...] marca
2007 r., której realizację - jak podkreślał - rozpoczął w marcu 2007 r., a pod koniec
września 2008 r. ten niedokończony obiekt rozebrał, o czym powiadomił PINB i
Starostę Powiatowego. W dniu [...] listopada 2008 r. wydano decyzję o pozwoleniu na
budowę domu jednorodzinnego, która w pkt 2 przewidywała wzniesienie budynku
zaplecza budowy. Roboty budowlane skarżący rozpoczął zatem na podstawie
prawomocnego pozwolenia z dnia [...] listopada 2008 r., po nadaniu mu klauzuli
ostateczności.
W skardze wskazano również na przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt
5 kpa w związku z wykonaniem rozbiórki budynku altany.
Wobec zgłaszanych zarzutów dodać należy, że zgodnie z ugruntowanym w
orzecznictwie sądowym stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące
decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter
naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja.
Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między
treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną.
Rażąco może zatem zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany
w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa.
Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to
skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności -
skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie
jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu organu praworządnego
państwa, (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04; wyrok NSA z dnia
14 marca 2012r., II OSK 2525/10, LEX nr 1145613; wyrok SN z dnia 27 marca
2012r., III UK 77/11, LEX nr 12134200).
Odnośnie przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 5 kpa zarówno w
orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i w doktrynie podkreśla się, że
niewykonalność decyzji powinna być spowodowana istnieniem przeszkód w jej
wykonaniu, które charakteryzują dwie cechy: przeszkody te istniały już w dacie
wydania decyzji oraz są nieusuwalne przez cały czas. Ponadto niewykonalność
decyzji może być faktyczna, jak i prawna (patrz wyroki: z dnia 8 lutego 1985 r., I SA
1090/84, niepub. oraz z dnia 10 maja 1995 r., SA/Ka 486/94, ONSA 1996 Nr 2, poz.
89). W pierwszym przypadku wykonanie decyzji nie jest możliwe z przyczyn czysto
technicznych, w drugim zaś - istnieją prawne nakazy lub zakazy, które stanowią
nieusuwalną przeszkodę w wykonaniu praw lub obowiązków ustanowionych w
decyzji (J. Borkowski (w:) Adamiak/Borkowski, Kpa Komentarz, W-wa 2003, s. 726).
Mając na uwadze powyższe należało podzielić stanowisko przedstawione w
zaskarżonej decyzji, że decyzje kontrolowane w postępowaniu o stwierdzenie
nieważności nie są obarczone wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa.
Okoliczność uprzedniej rozbiórki spornego budynku w lutym 2009r. i
wzniesienie w tym miejscu w końcu pierwszego kwartału 2009r. nowego obiektu
stanowiącego zaplecze budowy - zgodnie z decyzją z dnia [...] listopada 2008r. o
pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego - jak wywodził skarżący - nie znajduje
potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu
zwyczajnym, w szczególności w protokołach z kontroli przeprowadzonych na posesji
skarżącego w dniach [...] maja 2008r., [...] lipca 2010r. i [...] grudnia 2009r. oraz
sporządzonej wówczas dokumentacji fotograficznej (dołączonej do akt sprawy przy
pismach organu powiatowego z dnia [...] marca 2012r. oraz [...] kwietnia 2012r.).
Z porównania fotografii spornego obiektu wykonanych dnia 21 maja 2008r.
(który jak utrzymywał skarżący został rozebrany we wrześniu 2008r.) ze zdjęciami
wykonanymi podczas kontroli w dniu [...] grudnia 2009r. wynika, że jest to ten sam
budynek, z tą różnicą, że jest on w całości ocieplony i otynkowany oraz został
powiększony o schowek (wym. 0,95), jak oświadczył sam skarżący do protokołu
kontroli z dnia [...] lipca 2010r. Dobudowano również balkon. Budynek ma ten sam
układ otworów okiennych i drzwiowych. W tym samym również miejscu usytuowany
jest maszt przyłącza elektrycznego. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, pomimo
iż w treści protokołu z kontroli przeprowadzonej [...] grudnia 2009r. nie opisano budynku altany, to jego istnienie potwierdza sporządzona wówczas dokumentacja fotograficzna.
Ustalenia, że obiekt ten jest tym samym obiektem, co zrealizowany w 2007r.
potwierdziła również strona postępowania M. J., jak wynika w
szczególności z protokołu kontroli z dnia [...] lipca 2010r.
Takie same ustalenia zawiera protokół kontroli z dnia [...] grudnia 2011r., w
którym stwierdzono, że "obecny obiekt zaplecza budowy stanowi zmodernizowaną
altanę zlokalizowana w tym samym miejscu od 2007r. na tych samych bloczkach.
W związku z powyższym zasadnie organy odmówiły wiary dowodom, na które
powoływał się skarżący, wobec mocy dowodowej materiału fotograficznego i
dokumentacji zgromadzonej w sprawie. W konsekwencji słusznie wskazano, że
opisane przez skarżącego okoliczności i zgłoszone dowody nie miały wpływu na
rozstrzygnięcie.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że dokumentacja powołana w skardze w
przeważającej części opiera się na oświadczeniach samego skarżącego (protokoły z
kontroli oraz jego znajomych. O rozbiórce niedokończonego budynku altany pod
koniec września 2008r. nie może zatem świadczyć pismo z dnia [...] grudnia 2009r., w
którym skarżący informuje organ o wykonaniu rozbiórki, jak również brak weryfikacji
tej okoliczności przez organ na posesji. Dodać przy tym należy, że do ww. pisma z
dnia [...] grudnia 2009r. nie dołączono potwierdzenia wysyłki faxem w dniu [...]
września 2009r., jak wynika z odręcznej adnotacji umieszczonej pod pismem.
Podobnie, odnośnie umieszczenia barakowozu na mapie zasadniczej z dnia
[...] kwietnia 2009r. w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. Starosta Poznański wskazuje
wprost, że barakowóz opisano na tej mapie, na podstawie oświadczenia skarżącego.
Podkreślenia wymaga również to, że sam wygląd obiektu nie wskazuje, iż jest
on barakowozem, skoro nie posiada podwozia, co zostało ustalone podczas kontroli
w dniu [...] lipca 2010r. i potwierdzone w ramach postępowania uzupełniającego w
trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...].12.2011 r. Koła widniejące po bokach
budynku zostały przybite bezpośrednio do ścian. Dobudowano balkon.
Odnosząc się do argumentacji, że sporny obiekt nie jest budynkiem w
rozumieniu Prawa budowlanego wskazać należy, że zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy
budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem,
wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada
fundamenty i dach. Zdaniem Sądu, sporny obiekt spełnia powyższe kryteria.
Niewątpliwie jest wydzielony ścianami i posiada dach. Jest związany trwale z
gruntem poprzez posadowienie na bloczkach betonowych obrzuconych w części
zaprawą cementową, które stanowią zarazem jego fundament. W orzecznictwie
wskazuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do
posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość
przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować
przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (z danie pierwsze, tezy 1 wyroku
NSA z dnia 8 czerwca 2011r., II OSK 1005/10, LEX nr 1083479). Wyznacznikami
trwałego związania gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy
bezpieczeństwa. Przy czym fundament nie musi być zagłębiony w gruncie (wyrok
NSA z dnia 29 kwietnia 2011r., II OSK 770/10, LEX nr 1081892). Nawet gdyby
przyjąć, że posadowienie obiektu w powyższy sposób nie stanowi fundamentu, to
obiekt należałoby zaliczyć do budowli (katalog budowli wymienionych w art. 3 pkt 3
ustawy nie jest katalogiem zamkniętym), podlegającej rygorom Prawa budowlanego.
Skoro przedmiotowy obiekt jest tym samym obiektem, który skarżący zgłosił w
dniu w dniu [...] marca 2007r. o powierzchni do 25 m2, a w istocie zrealizował obiekt
budowlany o powierzchni 35, 75 m2, a zatem niezgodnie ze zgłoszeniem, to na jego
wzniesienie winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę.
Wobec powyższego, należało podzielić stanowisko organu, znajdujące
potwierdzenie w przytoczonym orzecznictwie, że - co do zasady - zgłoszenie
wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu wyłącza stwierdzenie
samowoli budowlanej. Niemniej, jeśli inwestor zgłosił obiekt wymagający zgłoszenia,
a wykonał obiekt wymagający uzyskania pozwolenia budowlanego ignorując ten
wymóg, to dopuścił się samowoli budowlanej, do której zastosowanie ma art. 48
ustawy. Zaznaczyć trzeba, że decyzje podejmowane na podstawie art. 48 ust.
ustawy mają charakter wiązany, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia samowoli
budowlanej i braku możliwości jej legalizacji, a taka sytuacja miała miejsce w
postępowaniu zwyczajnym (inwestor nie złożył dokumentacji wymienionej w
postanowieniu z dnia [...] grudnia 2009r. wydanym w trybie art. 48 ust. 2 ustawy) organ
jest zobligowany do wydania nakazu rozbiórki.
Przy czym - wbrew zarzutom skargi - z treści art. 48 ust. 1 ustawy nie wynika
obowiązek zakreślenia terminu rozbiórki.
W konsekwencji, zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, że badane w
postępowaniu nieważnościowym decyzje nie są dotknięte żadną z wad
wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Sąd nie dopatrzył takich uchybień przepisom procedury administracyjnej, które
miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na
podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło