VII SA/Wa 2920/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-05

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Izabela Ostrowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o skierowaniu obowiązku do wykonania zastępczego w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym może zostać uchylone na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w związku z późniejszym uchyleniem decyzji, na podstawie której nałożono obowiązek podlegający egzekucji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Uzasadniono to tym, że uchylenie decyzji nakazującej rozbiórkę altany śmietnikowej wypełniło przesłankę wznowieniową, ponieważ podstawą uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku, a uchylenie decyzji stanowiło utratę oparcia dla postanowień egzekucyjnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o skierowaniu obowiązku rozbiórki altany śmietnikowej do wykonania zastępczego. Obowiązek ten wynikał z decyzji z sierpnia 2011 r. Po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, nałożeniu grzywny i stwierdzeniu niewykonania obowiązku, organ egzekucyjny skierował go do wykonania zastępczego. Skarżący zarzucił bezpodstawne uznanie jego wniosku o wstrzymanie wykonania obowiązku za bezprzedmiotowy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. D. kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w związku z niewykonaniem przez J. D. i R. D. obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nakazującej J. D. i R. D. dokonanie rozbiórki altany śmietnikowej usytuowanej na działce nr ew. [...] ob. [...] przy ul. [...] w [...], działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie nałożonego obowiązku. Upomnienie wzywające zobowiązanych do wykonania obowiązku zostało doręczone w dniu 4 stycznia 2012 r. Następnie wszczęto postępowanie egzekucyjne doręczając zobowiązanym tytuł wykonawczy nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] po rozpoznaniu zarzutów R. D., uznał je za nieuzasadnione. Następnie organ egzekucyjny – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał w dniu [...] marca 2012 r. postanowienie nr [...], którym nałożył na J.D. i R. D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej altany śmietnikowej. W dniu 13 lipca 2012 r. przeprowadzono czynności kontrolne, w wyniku których ustalono, że na działce nr ew. [...] ob. [...] przy ul. [...] w [...] egzekwowany obowiązek nie został wykonany. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. obowiązek dotyczący nakazu rozbiórki altany śmietnikowej skierował do wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych J. D. i R. D.. . Po rozpoznaniu zażalenia R. D. na powyższe postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podał, że wskazane w zażaleniu okoliczności nie mogą stanowić powodu zaprzestania prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Skargę na powyższe postanowienie wniósł R. D., w której zarzucił, że organ powiatowy bezzasadnie i sprzecznie z prawem uznał wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania obowiązku nałożonego decyzją za bezprzedmiotowy. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy bezpodstawnie próbuje ograniczyć złożony przez niego w dniu 11 stycznia 2012 r. wniosek do wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Przypomnienia wymaga, iż Sąd kontrolował w niniejszej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego który wskazany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. obowiązek dotyczący nakazu rozbiórki altany śmietnikowej skierował do wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych J. D. i R. D. Orzeczenia te zapadły więc w postępowaniu egzekucyjnym, a to powodowało, iż w pierwszej kolejności należało zbadać w sprawie, czy postępowanie egzekucyjne zostało prawidłowo uruchomione, a następnie - czy zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na podstawie wskazanego powyżej przepisu. W niniejszej sprawie upomnienie wzywające zobowiązanych do wykonania obowiązku zostało doręczone w dniu 4 stycznia 2012 r. Następnie wszczęto postępowanie egzekucyjne doręczając zobowiązanym tytuł wykonawczy nr [...]. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] po rozpoznaniu zarzutów R. D., uznał je za nieuzasadnione, zaś organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygniecie. Konsekwentnie organ egzekucyjny – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał postanowienie nr [...], którym nałożył na J. D. i R. D. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji nakazującej dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej altany śmietnikowej. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na powyższe postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] utrzymał je w mocy. Kolejnym działaniem organu egzekucyjnego było skierowanie obowiązku do wykonania zstępczego na koszt zobowiązanych. Kontrola legalności dokonana przez Sąd wykazała jednak, iż zaskarżone postanowienia nie odpowiadają przepisom prawa, a to z uwagi na zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Z 2012 r., poz. 270, - zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Taka okoliczność ma miejsce w przedmiotowej sprawie, wystąpiła bowiem przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., w sprawie zakończonej postanowieniem ostatecznym wznawia się postępowanie, jeżeli postanowienie została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie zmienione bądź uchylone. Przytoczony przepis reguluje sytuacje, gdy organ prowadzący postępowanie "opiera się" na innych decyzjach lub orzeczeniach, które to z kolei, po wydaniu postanowienia ostatecznego, zostają wyeliminowane z obrotu. Zauważyć trzeba, że po uchyleniu bądź zmianie innej decyzji lub orzeczenia sądu postanowienie ostateczne zawisa w próżni, tracąc swoje oparcie. Usunięcie tej niespójności jest możliwe w drodze wznowienia postępowania (E. Mzyk: Wznowienie postępowania administracyjnego, ZCO 1994 r., s. 81). Uchylenie lub zmiana tej podstawy musi wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą postanowienia i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych. Zaznaczyć należy, iż przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie było postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] września 2012 r. nr [...] którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego który wskazany w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. obowiązek dotyczący nakazu rozbiórki altany śmietnikowej skierował do wykonania zastępczego w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych J. D. i R. D.. Sąd powziął informację o wydaniu przez tutejszy Sąd wyroku z dnia 15 stycznia 2013r. w sprawie VII SA/Wa 2411/12, na podstawie którego uchylono decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nakazującej J. D. i R. D. dokonanie rozbiórki altany śmietnikowej usytuowanej na działce nr ew. [...] ob. [...] przy ul. [...] w [...], stwierdzając jednocześnie na podstawie art. 152 ppsa, iż decyzja zaskarżona nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zdaniem Sądu, uchylenie decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. nakazującej rozbiórkę wypełniło przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., bowiem na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą uwzględnienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku. Z tych względów wyrokiem tutejszego Sądu w sprawie VII SA/Wa 2545/12 uchylono postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów skarżącego wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego a nadto wyrokiem w sprawie VII SA/Wa 2546/12 uchylono postanowienie. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] i utrzymane nim w mocy postanowienie organu i instancji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Ta okoliczność powoduje, że celowe, a także uzasadnione względami i ekonomiki procesowej jest uchylenie postanowień organów I i II instancji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bowiem w przeciwnym wypadku Sąd zaakceptowałby prowadzenie postępowania egzekucyjnego i zastosowanie dolegliwych środków egzekucyjnych w sytuacji nieistnienia obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej. Z przyczyn wyżej podanych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło