II SA/Rz 21/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych -skargę oddala- Sygn. II SA/Rz 21/13 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] Burmistrz Miasta [...] stwierdził wygaśnięcie z dniem 30 września 2012 r. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 r. Nr [...] dotyczącej zezwolenia, wydanego dla B. B., na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa w zakładzie gastronomicznym przy ul. W. w L., przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży. Powyższa decyzja wydana została na podstawie art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2007 r. Nr 70, poz. 473 ze zm. – zwana dalej "ustawą") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu wskazano, że B. B. – prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "[...]", w dniu [...] października 2011 r. (winno być [...] października 2011r. – uwaga Sądu) otrzymała zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, tj. w tzw. "ogródku piwnym" na okres od 8 listopada 2011 r. do dnia 8 listopada 2015 r. Organ podał, że stosownie do art. 111 ust. 7 ustawy wyżej wymieniona obowiązana była uiszczać stosowne opłaty w określonych terminach. W terminie do [...] września 2012 r. B. B. nie wniosła opłat za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholi oraz piwa. Niedopełnienie wskazanego obowiązku spowodowało zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy wygaśnięcie zezwolenia z mocy prawa. Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza [...] złożyła B. B. – prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "[...]", wnosząc o jej uchylenie. Wyjaśniła, że w dniu [...] października 2011 r. ([...] października 2011 r. – uwaga Sądu) otrzymała zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Następnie zezwolenie zostało jej cofnięte, po wniesieniu odwołania SKO uchyliło decyzję Burmistrza. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. została poinformowana przez SKO, że wysokość należnej opłaty wylicza organ gminy, który wzywa do jej uiszczenia. Pismem z dnia 13 kwietnia 2012 r. została wezwana przez Urząd Miejski [...] do zapłaty za korzystanie z zezwolenia, jednak bez podania kwot. W dniu 16 maja 2012 r. zgłosiła się do kasy Urzędu, gdzie uiściła wszelkie opłaty wynikające w wezwania, na dowód czego przedłożyła stosowne wpłaty. Za bezzasadne uznała twierdzenia organu, że w terminie do 30 września 2012 r. nie uiściła opłaty za zezwolenie, gdyż jak zapewniono ją w Urzędzie, opłaty te zostały uiszczone. Końcowo odwołująca podała, że termin uiszczenia opłaty, tj. 30 września wypadał w niedzielę, zatem termin na jej uiszczenie upływał kolejnego dnia tj. w poniedziałek. Opłata została uiszczona na poczcie zaraz po wyjaśnieniu sprawy w Urzędzie. Odwołująca zarzuciła, że zaskarżona decyzja dotyczy lokalu położonego przy ul. W., zaś ona prowadzi działalność przy ul. K. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 11¹ ust. 7 w zw. z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy uchyliło zaskarżoną decyzję i stwierdziło wygaśnięcie decyzji własnej z dnia [...] października 2011 r., nr [...]. Organ odwoławczy powołując się na art. 11¹ ust. 7 ustawy wskazał, że opłata za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy zezwolenie wygasa w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7. W okolicznościach sprawy B. B. – prowadząca działalność "[...]" nie dokonała uiszczenia opłaty w kwocie 176,00 zł z tytułu sprzedaży napojów alkoholowych w zakładzie gastronomicznym przy ul. K. w L. Potwierdzeniem powyższego jest dowód wpłaty przedłożony przez odwołującą, na którym widnieje data stempla bankowego "2012-10-05". Ta data widnieje również na zalegającym w aktach sprawy potwierdzeniu operacji dołączonym do pisma Burmistrza Miasta [...] z dnia 12 października 2012 r. Niemniej jednak Kolegium zwróciło uwagę na nieprawidłowość decyzji wydanej w I instancji, jako naruszającej art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. W okolicznościach sprawy decyzję, w której udzielono B. B. – prowadzącej "[...]" zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa w zakładzie gastronomicznym przy ul. K. w L. przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży na okres od 8 listopada 2011 r. do dnia 8 listopada 2015 r., wydało – w wyniku czynności reformatoryjnych – Samorządowe Kolegium Odwoławcze (decyzja z dnia [...] października 2011 r. nr [...]). Zatem to Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Burmistrz Miasta [...] jest organem właściwym do stwierdzenia jej wygaśnięcia. W stanie faktycznym sprawy Burmistrz winien przesłać do SKO akta sprawy oraz poinformować o konieczności stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] października 2011 r. jest bowiem nie tylko orzekającą co do istoty sprawy, lecz również, w kontekście art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją wydaną z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku. Skoro strona nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 11¹ ust. 7 ustawy, to SKO zobowiązane jest stwierdzić wygaśnięcie tej decyzji (zgodnie z art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy). Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła B. B. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "[...]" – zastępowana przez pełnomocnika adwokata T. N., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 9 w zw. z art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że decyzja SKO z dnia [...] października 2011 r. jest decyzją wydaną z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku. Powyższe nie wynika ani z sentencji decyzji ani z jej uzasadnienia. Nie można zatem wywodzić dla strony negatywnych skutków w postaci stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z powodu niedopełnienia warunku, o którym nie ma mowy w treści decyzji. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu i niewyjaśnieniu okoliczności podniesionych w odwołaniu, tj. że została wprowadzona w błąd przez urzędnika "kasjerkę", która w maju 2012 r. poinformowała ją o uiszczeniu wszelkich opłat wynikających z wezwania. Wówczas uzyskała od kasjerki potwierdzenie, że nie ciążą na niej żadne dodatkowe obowiązki z tytułu posiadanego zezwolenia. W dalszej części skarżąca powołując się na art. 106 § 3 P.p.s.a. wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, które przedłożyła wraz ze skargą do WSA w Rzeszowie. Zdaniem skarżącej w ramach rozpoznawania sprawy doszło do rażącego naruszenia przez SKO art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzja tego organu z dnia [...] października 2011 r. nie zawiera wzmianki o konieczności dopełnienia przez skarżącą warunku określonego w art. 11¹ ust. 7 ustawy, zatem nie można stwierdzić wygaśnięcia takiej decyzji z powodu jego niewykonania. W dalszej części wskazała na celowe wprowadzenie w błąd, otrzymywanie sprzecznych informacji oraz że na skutek błędnych pouczeń zostało cofnięte jej zezwolenie na sprzedaż alkoholu, przeznaczonego do spożycia w miejscu sprzedaży (czemu organ I instancji był przeciwny od chwili złożenia przez nią wniosku o wydanie zezwolenia). Skarżąca podkreśliła, że organ I instancji miał świadomość wadliwości wydanej przez SKO decyzji z dnia [...] października 2011 r., już w piśmie z dnia 30 listopada 2011 r. skierowanym przez ten organ do Prokuratury Rejonowej [...] wskazano na wadę tej decyzji w postaci braku warunku dotyczącego konieczności uiszczania opłat za sprzedaż alkoholu. Skarżąca działając w zaufaniu do organów, była przekonana, że nie obciążają ją żadne opłaty. Dopiero po "odkryciu błędu" dokonała należnych wpłaty. Końcowo zwróciła uwagę na nierzetelne działanie organu I instancji i naruszenie zasady informowania stron. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując na argumentację przyjętą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Kierując się zatem kryterium legalności dokonuje kontroli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu organu administracji publicznej (wydanej decyzji), jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Oceniając zatem zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie, tj. co do jej zgodności z prawem Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz.U. z 2007 r, Nr 70, poz. 473 ze zm.) powołanego w materialnoprawnej podstawie zaskarżonej decyzji, zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa w przypadku niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7. Zatem na wygaśnięcie zezwolenia nie mają wpływu przyczyny uchybienia. Według art. 111 ust. 7 ustawy opłata za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. Zakreślony tym przepisem termin dla wniesienia opłaty jest terminem zawitym prawa materialnego i przyczyny jego uchybienia nie mają wpływu na wygaśnięcie zezwolenia (zob. wyrok NSA z dnia 13.05.2009 r., II GSK 897/2008 i II GSK 898/2008,Lex Polonica 2264201 i 2264202). Nadto podkreślić należy, za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2009 r., II GSK 79/2009 (Lex Polonica 2214178), iż w myśl art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi skutek w postaci wygaśnięcia konkretnego typu zezwoleń jest przewidzianą wprost przez prawo – bezwarunkową i bezwzględną konsekwencją niedotrzymania terminów dokonywania opłaty za korzystanie z omawianych zezwoleń, określonych w art. 111 ust. 7 powołanej ustawy w sposób ścisły i jednoznaczny – bo poprzez kalendarzowe oznaczenie daty ich upływu i przy braku wskazania przez ustawodawcę jakichkolwiek odstępstw w tym zakresie – w szczególności związanych z sytuacją "przypadania" końca terminu w dzień wolny od pracy (jakim jest także niedziela). Art. 111 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie przewiduje możliwości wydłużenia wyznaczonych w nim kalendarzowo terminów, gdy ich koniec przypada w dzień wolny od pracy (w szczególności w niedzielę). W świetle tych wyjaśnień, nie może budzić wątpliwości, że decyzja o wygaśnięciu udzielonego skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 % alkoholu oraz piwa w zakładzie gastronomicznym przy ul. K. w L., do spożycia w miejscu sprzedaży (tzw. ogródku piwnym) nie narusza prawa. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że w terminie do 30 września 2012 r. skarżąca nie uiściła opłaty za korzystanie z w/w zezwolenia. Opłatę w wysokości 176 zł (III rata) wniosła dopiero 5 października 2012 r., co potwierdza dołączona do odwołania kserokopia wpłaty z datą stempla bankowego "2012-10-05" [...], jak również załączona do pisma Burmistrza Miasta [...] z 12 października 2012 r. kserokopia potwierdzenia operacji bankowej, na którym w pozycji "Data realizacji" widnieje "2012 – 10 – 05". W ocenie Sądu, ustalony w sprawie stan faktyczny wbrew zarzutom skargi – znajduje odzwierciedlenie w zebranym w sprawie materialne dowodowym, który został przez organy obu instancji oceniony zgodnie z regułami K.p.a. (art. 77 § 1 i 80), prowadząc w konsekwencji do prawidłowego zastosowania omówionej wyżej normy prawa materialnego. Nie znajduje też Sąd żadnych powodów do uznania, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji nie była respektowana reguła wyrażona w art. 7 K.p.a. Przedstawione w skardze okoliczności w uzasadnieniu zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a., tj. nieuwzględnienie przez organ odwoławczy, iż skarżąca została "wprowadzona w błąd" przez kasjerkę (jakoby poinformowała skarżącą o uiszczeniu wszelkich opłat wynikających z wezwania), nie zasługują na uwzględnienie. Jak wcześniej wyjaśniono, przyczyny uchybienia terminu wskazanego w art. 111 ust. 7 ustawy nie mają wpływu na wygaśnięcie zezwolenia. Nadto zauważyć należy, że wezwanie, o którym wspomina skarżąca opatrzone jest datą "23.04.2012 r.", stąd też co najmniej wątpliwym zdaje się łączenie go z III ratą opłaty, płatnej do 30 września 2012 r. W związku z tym nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. Błędnie także zarzucono w skardze naruszenie art. 9 w zw. z art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. z uzasadnieniem, iż decyzja z dnia [...] października 2011 r. nie zawiera "wzmianki" o konieczności dopełnienia przez skarżącą warunku określonego w art. 111 ust. 7 ustawy, czyli wnoszenia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w terminach wskazanych w tym przepisie, a więc nie można stwierdzić wygaśnięcia takiej decyzji. Otóż to ustawodawca przewidział sankcję w postaci wygaszenia decyzji zezwalających na sprzedaż napojów alkoholowych w sytuacji nie zastosowania się do obowiązku wnoszenia opłaty w terminie wskazanym w ustawie. Decyzja o wygaśnięciu zezwolenia ma więc charakter deklaratoryjny (wygaśnięcie zezwolenia następuje z mocy samej ustawy). Zdaniem Sądu, nie ma podstaw prawnych do wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych, jak również nakładania takiego obowiązku w zezwoleniu. Obliczenie opłaty ma charakter czynności rachunkowej (materialno – technicznej) i nie jest istotne, czy dokona tego obliczenia sam zobowiązany, czy w trybie pozaprocesowym organ. Ustawowe bowiem związanie negatywnych dla podmiotu gospodarczego konsekwencji z nieuiszczeniem opłaty, o czym wspomniano wyżej, potwierdza wynikanie obowiązku jej wnoszenia bezpośrednio z ustawy (bez potrzeby wydania decyzji). Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.