II SA/Gl 1397/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku R. P. zezwolił na usunięcie 2 drzew: jesionu o obwodzie pnia 240 cm oraz klonu o obwodzie pnia 78 cm. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 83 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( tj. Dz. U. z 2009 nr 151 poz. 1220 ze zm.), art. 1 pkt 16 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organami gminy a organami administracji rządowej oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. nr 34 poz. 198 ze zm.), a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej dalej kpa). W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że objęte decyzją drzewa są stare i zagrażają bezpieczeństwu ludzi i budynków. Odwołanie od tej decyzji złożył M. P. podnosząc w piśmie z dnia 31 lipca 2012 r., że jedno z ujętych w decyzji drzew rośnie na granicy z nieruchomością, której jest współwłaścicielem. Wskazał, że istnieje spór co do przebiegu granicy pomiędzy tymi nieruchomościami. Zaznaczył, że zarówno on jak i pozostali współwłaściciele działki sąsiedniej nie wyrazili zgody na usunięcie tego drzewa oraz, że zaskarżona decyzja nie została doręczona współwłaścicielom nieruchomości sąsiednich. W piśmie z dnia 20 sierpnia 2012 r. uzupełnił zarzuty odwołania wskazując, że zaskarżona decyzja została wydana w tym samym dniu co wpływ wniosku, a usunięcia drzewa dokonano zanim jeszcze zezwolenie stało się ostateczne. W ocenie odwołującego usunięte drzewa były zdrowe i brak było podstaw do ich wycinki. Wreszcie M. P. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] r. nr [...] w sytuacji, gdyby jego odwołanie zostało odrzucone. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło niedopuszczalność odwołania M. P. i pozostawiło je bez rozpoznania dowodząc, że wnoszący odwołanie nie jest stroną tego postępowania, a ponadto, że zostało ono wniesione od decyzji ostatecznej. Organ wskazując na teść art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a także odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych stwierdził, że inicjatorem postępowania w sprawie zezwolenia na usunięcie drzewa jest wyłącznie posiadacz nieruchomości oraz właściciel urządzeń, o których mowa w art. 49 §1 kodeksu cywilnego ale jedynie w sytuacji, gdy drzewa lub krzewy zagrażają funkcjonowaniu tych urządzeń. Podmioty te są jednocześnie stronami tego postępowania, a w sytuacji gdy posiadacz nieruchomości nie jest jednocześnie jej właścicielem oraz w wypadku wniosku złożonego przez właściciela wskazanych wyżej urządzeń oraz użytkownika wieczystego – stroną jest także właściciel, gdyż przysługuje im interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w toczącym się postępowaniu. Zdaniem organu stroną postępowania w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzewa nie może być nikt spoza kręgu podmiotów wskazanych w art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Odwołanie złożone przez współwłaściciela działki sąsiedniej należy uznać za niedopuszczalne. Organ wskazał, że podnoszone przez M. P. okoliczności tj. spór graniczny istniejący pomiędzy właścicielami sąsiednich działek trwa co najmniej od 2006 r. i od tego czasu nie zostały podjęte żadne działania, które zmierzałyby do zakwestionowania istniejącej granicy między nieruchomościami i wykazania, iż część działki R. P. stanowi własność M. P. Dodatkowo wskazano, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu do zaskarżenia decyzji przez stronę biorącą udział w postępowaniu. Ostatnim dniem złożenia odwołania był dzień 30 lipca 2012 r. natomiast odwołanie złożono w organie w dniu 1 sierpnia 2012 r., a jako datę jego sporządzenia oznaczono dzień 31 lipca 2012 r. W ocenie organu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione przez podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji i wniesiono je po upływie terminu wniesienia odwołania dla stron postępowania należy uznać, że zostało ono wniesione od decyzji ostatecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. rozpoznając zawarty w piśmie z dnia 20 sierpnia 2012 r. wniosek M. P. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] r. nr [...] postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji. A następnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania M. P. utrzymało w mocy własne rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 października 2012 r. M. P. stwierdził, że dane zawarte we wniosku o zezwolenie na usunięcie drzewa są nieprawdziwe i mają cechy znamion przestępstwa, gdyż pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości istnieje spór graniczny. Skarżący podniósł również, że drzewa zostały usunięte nielegalnie, bowiem dokonano tego jeszcze przed uprawomocnieniem się decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, lecz z innych przyczyn niż w niej podniesione. Kontrolując zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. pod względem jego zgodności z prawem, Sąd nie będąc, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej zwanej p.p.s.a.), związany wnioskami i zarzutami skargi doszedł bowiem do przekonania, że wydano je z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Co do zasady Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że obecnie skarżący M. P. nie posiada statusu strony w postępowaniu dotyczącym zezwolenia na usunięcie drzew. Stosownie bowiem do treści art. 83 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości, a jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem - do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela. W konsekwencji przyjąć należy, że za stronę postępowania nie może zostać uznany podmiot, który nie posiada tytułu prawnego do terenu na którym rosną drzewa na usunięcie których udzielono zezwolenia. Takie też założenie zdaje się wynikać z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, skoro podstawy do odmowy przyznania skarżącemu statusu strony postępowania Kolegium upatruje w braku jego tytułu prawnego do nieruchomości na której rosły drzewa lub innej normy prawnej kreującej po jej stronie jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. W sprawie jasne jest, że R. P. jako właściciel i samoistny posiadacz nieruchomości nr [...], był w świetle art. 83 ust.1 wskazanej ustawy podmiotem uprawnionym do uzyskania zgody na usunięcie drzew. Należy zwrócić uwagę, że w obecnym toku postępowania, jak i w dacie usunięcia drzew, nie ma żadnych podstaw do kwestionowania granic jego nieruchomości. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii pisma skarżącego M. P. z dnia 23 maja 2006 r. wnosić należy, że w 2006 r. toczyło się postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek, jednak w toku postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczność, że od tego czasu zmieniono istniejącą granicę między nieruchomościami i że obecnie ta część działki R. P. na której znajdowały się usunięte drzewa stanowi własność skarżącego M. P. Dodatkowo wskazać należy, że organ prawidłowo ustalił, że odwołanie M. P. zostało wniesione po upływie 14 dniowego, ustawowego terminu do jego wniesienia i tym samym zaskarżona decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] r. uzyskała przymiot ostateczności. Zdaniem Sądu w świetle powyższych ustaleń, a także z uwagi na treści podnoszonego w piśmie z dnia 31 lipca 2012 r. zarzutu, że strony nie zostały poinformowane o toczącym się przed tym organem postępowaniu i tym samym skarżący M. P. bez własnej winy nie brał w nim udziału ( zaskarżona decyzja nie została doręczona współwłaścicielom nieruchomości sąsiednich), zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane przedwcześnie. W ocenie Sądu, organ II instancji nie dokonał ustaleń, czy pismo M. P. z dnia 31 lipca 2012 r. nie stanowiło w rzeczywistości podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...] r. Po wpływie pisma M. P. z dnia 31 lipca 2012 r. Kolegium powinno zwrócić się do jego autora z pytaniem czy pismo to stanowi odwołanie od decyzji Wójta Gminy L., czy też jest to podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wskazaną decyzją. Następnie, w zależności od tego jakie są faktyczne intencje M. P., organ powinien nadać temu pismu dalszy bieg. Powyższe ustalenie ma istotne znaczenie dla obecnie skarżącego, bowiem zgodnie z treścią art. 148 § 2 kpa, od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji, biegnie miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny wskazanej w przedmiotowym piśmie, a określonej w art. 145 §1 pkt 4 kpa, jaką jest brak udziału strony w toczącym się postępowaniu. Stwierdzić przy tym należy, że co prawda wskazany termin jest terminem przywracanym, jednak wiąże się to z konieczności uprawdopodobnienia przez stronę, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy, a ponadto wystąpienie ze wskazaną prośbą również ograniczone jest 7 dniowym terminem do jego wniesienia, liczonym do dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżone postanowienie. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań Sądu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wspomnianej ustawy.