II SA/Gl 1525/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 sprawy ze skargi E.T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie uzgodnienia lokalizacji obiektu budowlanego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy J., działając na podstawie art. 106 i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy J. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy J. Nr [...] z dnia [...] r., pozytywnie zaopiniował, po rozpatrzeniu wniosku E. T., przebudowę ogrodzenia działki 1 od strony drogi gminnej ulicy [...] w J. w odległości 2,0 m od krawędzi pasa jezdni dla słupka narożnego oraz 1,3 m la pozostałego przebiegu ogrodzenia. Postanowienie to, strona - E. T. odebrała osobiście w Urzędzie Gminy w dniu [...] r. Pismem z dnia 5 września 2012 r. E. T. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. skargę na wydane, wymienione powyżej postanowienie dotyczące przebudowy ogrodzenia. Wskazała, iż Urząd Gminy w J. bezpodstawnie usytuował słupek graniczny – narożny tego ogrodzenia w odległości 2,0 m od krawędzi pasa jezdni, a pozostałe słupki w odległości 1,3 m. Wyjaśniła, że wyznaczenie granicznego narożnego słupka jest niezgodne z rozgraniczeniem działki dokonanym przez biegłego geodetę, na podstawie opinii którego ustalony został w dniu 25 października 2003 r. projekt granic pomiędzy działkami Nr 2, Nr 3, Nr 4 oraz drogą gminną – działka Nr 5. Dlatego też niezrozumiałe jest przesunięcie narożnego słupka ogrodzenia o 0,7 m w głąb działki. Naruszona została w ten sposób jej prywatna własność. Mając na uwadze powyższe ustalenia, wniosła o uchylenie postanowienia Wójta Gminy J., jako krzywdzącego i naruszającego jej własność. Składając dodatkowo pismo z dnia 21 września 2012 r. podtrzymała w całości złożoną skargę i zażalenie. Powtórzyła, iż kwestionowane postanowienie narusza jej własność. Zarzuciła, iż wydając postanowienie Urząd Gminy nie przeprowadził koniecznych pomiarów i nie ustalił ogrodzenia w linii prostej. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w zażaleniu z dnia 5 września 2012 r. wskazano wyłącznie kwestie związane z rzekomym "przesunięciem" przez "urząd" słupka granicznego, co powoduje naruszenie jej własności. Nie zawiera natomiast wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, iż argumentacja zainteresowanej skupiona jest na kwestiach cywilnych (własność, granice), które i tak nie miałyby wpływu na rozstrzygnięcie, gdyby można było sprawę rozstrzygnąć merytorycznie. Kolegium jednak podkreśliło, że zażalenie wniesione zostało z uchybieniem terminu, bez wniosku o przywrócenie tego terminu. Skarżone postanowienie zostało bowiem odebrane osobiście przez stronę w dniu 28 czerwca 2012 r., zawiera prawidłowe pouczenie o terminie i trybie wnoszenia zażalenia. Nie jest dopuszczalne rozpatrywanie odwołania złożonego z uchybieniem terminu. Na mocy art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza to pozostawienie sprawy bez merytorycznego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia 28 listopada 2012 r. E. T. złożyła skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarzuciła, że Kolegium rozpatrując sprawę zwróciło jedynie uwagę na to, iż nie było wniosku o przywrócenie terminu i że zażalenie wniesiono z uchybieniem terminu, bez wniosku o jego przywrócenie. Wyjaśniła, iż była nieświadoma przestrzegania terminu. Nie wiedziała, że wniesienie sprawy "po terminie będzie dla niej niekorzystne". Podkreśliła, jednak, że nikt nie zwrócił uwagi na fakt, iż pracownik Urzędu popełnił błąd w kwestionowanym postanowieniu, wpisując do nowego ogrodzenia- wymiary starego zniszczonego ogrodzenia, niekoniecznie stojącego we właściwym miejscu. Stąd w postanowieniu podano niewłaściwe wymiary nowego ogrodzenia. Wskazując na bezzasadne przesunięcie jednego ze słupków ogrodzenia o 0,7 m, uznała, że uczyniono to z uwagi na drogę prywatną, która nie podlega Urzędowi Gminy w J. i nie jest naniesiona na mapie. Na drogę tę przeznaczona została część działki 2, ale nie jej działka o numerze 1. Podkreśliła, iż nie ma żadnych zobowiązań, aby częścią swojej działką poszerzać drogę prywatną, podobnie jak nie ma takich uprawnień Urząd Gminy J. Nie może bowiem Urząd zmuszać błędnymi, nieprawidłowymi decyzjami do udostępniania działki na wykonanie prawidłowego wjazdu. Równocześnie ze skargą E. T. złożyła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zwrócił uwagę, że skarżąca w skardze w istocie potwierdza uchybienie terminowi, a wobec tego, iż w zażaleniu nie wniesiono o przywrócenie terminu, skład orzekający musiał orzec "formalnie" i nie mógł sprawy rozpatrywać merytorycznie. Organ odwoławczy dodał, iż niemal całość skargi przeznaczono na kwestie merytoryczne, które nie mogły podlegać ocenie, wobec stwierdzonego uchybienia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Nadto trzeba dodać, że sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod względem jego słuszności czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 wymienionej powyżej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r, w którym stwierdzono, uchybienie terminu do wniesienia odwołania (powinno być zażalenia) na postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] r. Znak [...]. Wskazać trzeba, że warunkiem skuteczności czynności procesowej w postaci wniesienia środka odwoławczego, jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność tego środka, następstwem czego jest ostateczność kwestionowanego rozstrzygnięcia. Stąd też przystępując do ewentualnego rozpatrzenia odwołania czy zażalenia, organ odwoławczy w pierwszej kolejności podejmuje czynności sprawdzające, mające na celu zbadanie czy odwołanie – zażalenie jest dopuszczalne i czy został zachowany termin do jego wniesienia. W przypadku zaś niespełnienia któregoś z warunków organ powinien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania lub o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Zgodnie z art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (...). Na mocy art. 144 w sprawach nieuregulowanych do zażaleń mają zastosowanie przepisy dotyczące odwołań, w tym m.in. art. 107 § 1 Kodeksu, który przewiduje, iż o przysługującym stronie prawie i trybie zaskarżenia decyzji (postanowienia) strona powinna być pouczona, czy art. 57 traktujący o sposobie liczenia terminów w postępowaniu administracyjnym. Mając na uwadze wskazaną powyżej regulację należy uznać, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi jego uchybienie. W kontrolowanej sprawie z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż wobec wniosku skarżącej z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprawie uzgodnienia lokalizacji remontu płotu na działce nr 1 przy ulicy [...] w J., Wójt Gminy J. postanowieniem z dnia [...] r. pozytywnie zaopiniował przebudowę ogrodzenia, ustalając wymóg usytuowania ogrodzenia w odległości 2,0 m od krawędzi pasa drogi dla słupka narożnego, a dla pozostałego przebiegu ogrodzenia – odległość 1,3 m. Postanowienie to strona odebrała osobiście w dniu 28 czerwca 2012 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem na oryginalnym egzemplarzu postanowienia pozostawionego w aktach sprawy. Zostało zatem udokumentowane, że skarżąca odebrała przedmiotowe postanowienie osobiście w dniu 28 czerwca 2012 r., a więc od tej właśnie daty rozpoczął bieg termin do wniesienia zażalenia. Na marginesie należy podkreślić, iż przedmiotowe postanowienie zawiera prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie prawie - terminie i sposobie wniesienia zażalenia. Stąd też organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że termin do wniesienia zażalenia został uchybiony. Zgodnie bowiem z przywołaną regulacją termin do złożenia zażalenia od postanowienia prawidłowo doręczonego w dniu 28 czerwca 2012 r. upływał w dniu 5 lipca 2012 r. Uwzględniając fakt, iż pismo zatytułowane "skarga" zostało napisane w dniu 5 września 2012 r., a dzień później – w dniu 6 września 2012 r. złożone w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w B., bez wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, należy uznać, iż organ odwoławczy orzekł zgodnie z przepisem prawa. Wskazać przy tym trzeba, że Kodeks postępowania administracyjnego regulujący postępowanie przed organami administracji publicznej przewiduje przywrócenie uchybionego terminu do złożenia przewidzianego środka zaskarżenia, na warunkach określonych w art. 58 § 1. Zgodnie z § 1 tego przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 – prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustalania przyczyny uchybienia terminu a jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Poza sporem pozostaje fakt, iż w chwili wniesienia niniejszego zażalenia skarżąca nie złożyła równocześnie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu (uczyniła to dopiero przy wniesieniu skargi). W dniu 6 września 2012 r. skarżąca złożyła tylko i wyłącznie zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji. W takich okolicznościach organ odwoławczy, w pierwszej kolejności przeprowadzający kontrolę terminowości złożenia środka zaskarżenia, wobec dostrzeżenia tego uchybienia musiał orzec jak w sentencji postanowienia. Konsekwencją uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej jest bowiem postanowienie wydane na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, mianowicie postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż prowadzenie postępowania w wyniku zażalenie wniesionego z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, bez przywrócenia terminu do jego wniesienia, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 16 § 1 Kodeksu – orzekanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną) Sąd w niniejszej sprawie nie może odnieść się do merytorycznych zarzutów skarżącej. Jest bowiem na zasadzie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz.270), związany granicami skargi, które w niniejszej sprawie wytycza ostateczne postanowienie organu odwoławczego wydane w trybie wymienionego powyżej art. 134 Kodeksu. Z przytoczonych wyżej rozważań i przyczyn skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.