III SA/Kr 257/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że nie ma osób z którymi pozostawałaby we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając swój majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi zadłużone mieszkanie o powierzchni 41 m2. Nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani stałych dochodów. Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Wyjaśniła, że mimo iż brała udział w praca społeczno-użytecznych otrzymując najlepszą z możliwych opinii to UM nie zaproponował jej pracy zarobkowej. Powiada, że nigdy nie prosiła o zasiłki na luksus lecz na rzeczy konieczne. Twierdzi, że jest chętna do pracy i nigdy nie odmówiła jej podjęcia, tej jednak nie ma. Jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. W oparciu o przedstawione przez organ wraz ze skargą akta administracyjne okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżąca mieszka sama, w okresie od czerwca do listopada ubiegłego roku otrzymywała dodatek mieszkaniowy w wysokości 188,93 zł. Ubiegała się o wsparcie w ramach systemu pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym opatrzono symbolem "6320" opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa z zakresu pomocy społecznej. Skarżąca korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Mając na uwadze powyższe postanowiono więc jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosków o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie ustanowienia adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w szerszym zakresie, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącej a co za tym idzie i jej aktualnych możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie skoro skarżąca boryka się z problemem bezrobocia, nie dysponuje żadnymi przedmiotami wartościowymi, nie ma stałych dochodów i zmuszona jest korzystać ze wsparcia oferowanego w ramach systemu pomocy społecznej. Okoliczność, że do skarżącej należy wykazane mieszkanie nie zmienia tego punktu widzenia. Chociaż bowiem mieszkanie to posiada pewną wartość sprzedażną lub podkładową to jednak trudno byłoby wymagać od skarżącej rozporządzeń tego rodzaju celem pozyskania środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru. Sprzedaż mieszkania godziłaby by bowiem w podstawę egzystencji skarżącej. Jego zaś obciążenie może być utrudnione i dla tej przyczyny, że jest już ono zadłużone i dlatego, że przy braku stałych dochodów skarżąca nie posiada istotnej dla banków zdolności do terminowego regulowania przyjmowanych zobowiązań (tzw. zdolności kredytowej). Uwzględniając to wszystko, udzielono więc skarżącej pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jej rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.