IV SA/Wa 43/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją znak: [...] z dnia [...] października 2011r., nałożył administracyjną karę pieniężną w wysokości 50.000 zł na B. P., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą: [...] - jako odbiorcę odpadów, przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia wymaganego na podstawie przepisów art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006r. w sprawie przemieszczania odpadów. Decyzja ta została wydana w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859 ze zm.). Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wydał decyzję, znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012r. Strona nie złożyła w przedmiotowej sprawie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego natomiast w dniu 18 października 2012 r. B. P. złożyła wniosek o rozłożenie przedmiotowej kary na raty. Po zapoznaniu się z tym wnioskiem [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2012r. znak [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie rozłorzenia na raty kary pieniężnej. Organ podał, że nie ma podstawy prawnej, która uprawniałaby organ do rozłożenia przedmiotowej kary na raty. Od ww. decyzji wpłynęło odwołanie B. P. W odwołaniu wniesiono o rozłożenie kary w wysokości 50.000zł na raty po 500 zł. Uzasadniając wniosek o rozłożenie na raty strona podniosła, że kara w wysokości 50.000zł jest zbyt wysoka i strona nie jest w stanie jednorazowo jej uiścić. Wyjaśniono, że w związku z nagromadzeniem zaległości finansowych działalność gospodarcza B. P. została zlikwidowana. Skarżąca podniosła, iż obciążona jest dużymi kosztami w związku z utrzymaniem dwójki dzieci, w tym jednego chorego na astmę oraz pożyczką zaciągniętą na firmę. Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] października 2012r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ centralny wskazał, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie odnosi się w żaden sposób do kwestii odraczania lub rozkładania na raty zapłaty kary pieniężnej, nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, w trybie przepisów rozdziału 9 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Nakładana na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów kara pieniężna jest sankcją nakładaną w związku z naruszeniem warunków określonych w tej ustawie lub w zezwoleniu na międzynarodowe przemieszczenie odpadów lub niezgodne z oświadczeniem zawartym w zgłoszeniu dotyczącym planowanego przemieszczenia odpadów. Sankcja ta ma charakter pieniężny. Nieodłączną cechą każdego rodzaju świadczenia, w tym również kary pieniężnej jest określenie terminu jej płatności, oraz zasad rozkładania jej na raty, umarzenia odraczania itp. jako prawnie dopuszczalnych odstępstw w tym zakresie. W związku z tym dopuszczalność rozłożenia na raty i odroczenia spłaty kary pieniężnej musi wynikać wprost z treści ustawy statuującej określony rodzaj kary pieniężnej lub wynikać z ustawy do stosowania której odsyła ustawa statuująca określony rodzaj kary pieniężnej. Analiza przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów wykazała, że ustawa ta nie zawiera w swej treści żadnych przepisów regulujących tryb rozłożenia na raty i odroczenia spłaty kary pieniężnej. Brak w ww. ustawie również odesłania do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie. Organ podkreślił, że wpływy z tytułu kar pieniężnych, nakładanych w trybie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, przekazywane są na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, na podstawie art. 402 ust. 8a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Wobec faktu, że ww. Fundusz stanowi państwową osobę prawną, należącą do sektora finansów publicznych, stwierdzić należy, że wpływy z tytułu ww. kar są środkami publicznymi zgodnie z zakresem wskazanym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). Mając na uwadze, iż ww. wpływy stanowią w całości przychody Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, nie stanowią one środków budżetowych. Ponadto wpływy z tytułu ww. kar pieniężnych nie mogą być także rozumiane jako niepodatkowe należności budżetowe stanowiące dochody budżetu państwa, o których mowa w art. 60 ww. ustawy o finansach publicznych. W związku z powyższym prawidłowe jest stwierdzenie, iż w odniesieniu do kar pieniężnych nakładanych w trybie przepisów ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 poz. 749). Biorąc pod uwagę powyższe, organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych, które pozwalałyby na rozłożenie na raty ww. kary pieniężnej. Stwierdzono także, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 51 Kodeksu karnego wykonawczego, na który powoływała się strona, bowiem przepis ten stanowi, że "Jeżeli skazany, z przyczyn od niego niezależnych, nie uiścił grzywny, a wykonanie tej kary w innej drodze okazało się niemożliwe lub niecelowe, sąd może, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, grzywnę umorzyć w części, zaś wyjątkowo - również w całości; nie zarządza się egzekucji, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że byłaby ona bezskuteczna. Na postanowienie w przedmiocie umorzenia grzywny przysługuje zażalenie." Zgodnie z art. 35 ust. 4 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów "w przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3, kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie uzależnia nałożenia przedmiotowej kary od różnych okoliczności, lecz czyni ten obowiązek obligatoryjnym w każdym przypadku w stosunku do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie. Zatem bez względu na fakt, że strona przedmiotowego postępowania znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, organ nie może rozłożyć kary na raty, gdyż brak jest umocowania prawnego do takiego działania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2012r. wniosła B. P. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Decyzji zarzucono, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Wskazano na naruszenie przepisu art. 273 ust. 2 w związku z art. 281 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. prawo ochrony środowiska w związku z art. 67a i 67 b Ordynacji podatkowej, które to przepisy umożliwiają rozłożenie należności na raty. W skardze wskazano też na naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, 8, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Podniesiono, że organy administracji nie zbadały dokładnie stanu sprawy i to pod względem faktycznym i prawnym. Odpowiadając na skargę Główny Inspektora Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Organy administracji zasadnie przyjęły, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie normuje kwestii odraczania lub rozkładania na raty zapłaty kary pieniężnej, nałożonej przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska w związku z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, w trybie przepisów rozdziału 9 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Nakładana na podstawie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów kara pieniężna jest sankcją nakładaną w związku z naruszeniem warunków określonych w tej ustawie lub w zezwoleniu na międzynarodowe przemieszczenie odpadów lub niezgodne z oświadczeniem zawartym w zgłoszeniu dotyczącym planowanego przemieszczenia odpadów. Sankcja ta ma charakter pieniężny. Nieodłączną cechą każdego rodzaju świadczenia, w tym również kary pieniężnej jest określenie terminu jej płatności, oraz zasad rozkładania jej na raty, umarzenia odraczania itp. jako prawnie dopuszczalnych odstępstw w tym zakresie. W związku z tym dopuszczalność rozłożenia na raty i odroczenia spłaty kary pieniężnej musi wynikać wprost z treści ustawy statuującej określony rodzaj kary pieniężnej lub wynikać z ustawy do stosowania której odsyła ustawa statuująca określony rodzaj kary pieniężnej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu zaprezentowanym w zaskarżonej decyji, że ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie zawiera w swej treści żadnych przepisów regulujących tryb rozłożenia na raty i odroczenia spłaty kary pieniężnej. W ustawie tej nie ma również odesłania do stosowania przepisów innych ustaw w tym zakresie. Podkreślić należy iż w przedmiotowej sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 51 Kodeksu karnego wykonawczego, na który powoływała się strona, który to przepis dotyczy możliwości umorzenia w wyjątkowych przypadkach grzywny wobec skazanego. Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przepis art. 35 ust. 4 tej ustawy stanowi, że "w przypadku bezskutecznego upływu terminu, o którym mowa w ust. 3, kara pieniężna podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji". Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie uzależnia nałożenia kary od różnych okoliczności, lecz czyni ten obowiązek obligatoryjnym w każdym przypadku w stosunku do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie. Ustawa, nie uzależnia nałożenia kary od sytuacji materialnej podmiotu obciążonego karą, organ nie może również rozłożyć kary na raty, gdyż brak jest umocowania prawnego do takiego działania. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego jest prawidłowa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.