II SA/Sz 87/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-05-22
Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać utrzymana, jeśli organ II instancji nie przeprowadził pełnego ponownego rozpoznania sprawy i nie wydał wyczerpującego uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy (II instancji) ma obowiązek ponownego, pełnego rozpoznania sprawy administracyjnej, w tym dokonania własnych ustaleń faktycznych i prawnych oraz odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego musi być wyczerpujące i umożliwiać prześledzenie toku rozumowania. Brak spełnienia tych wymogów stanowi podstawę do uchylenia decyzji organu II instancji.Stan faktyczny
B. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji budowy stacji paliw wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Wniosek opierał się na zarzucie braku udziału strony w postępowaniu oraz naruszenia przepisów dotyczących zawiadamiania stron i oceny oddziaływania na środowisko. Organ I instancji odmówił uchylenia decyzji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę odmowę. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. naruszenie prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego B. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] znak [...] wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) - dalej "K.p.a.", Prezydent Miasta po przeprowadzeniu wznowionego postępowania odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] r., nr [...] ,
o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedsięwzięcia polegającego
na budowie stacji paliw wraz z pawilonem, dwiema wiatami nad dystrybutorami, podziemnym zbiornikiem paliw z instalacją technologiczną, podziemnym zbiornikiem LPG z instalacją technologiczną, trzech wieloproduktowych dystrybutorów paliw, dystrybutora dla samochodów ciężarowych, dystrybutora gazu LPG; nawierzchni utwardzonych wraz z oświetleniem; instalacji zewnętrznych i przyłączy wod. - kan.-gaz; sieci energetycznej i teletechnicznej; drogi dojazdowej, parkingów; pylonu informacyjnego; dwustanowiskowej, zadaszonej myjni samochodowej; przebudowie drogi ul. [...] w zakresie budowy nowego zjazdu, przebudowie zatoki autobusowej, przebudowie skrzyżowania ul. [...] z ul. [...], budowie chodników i ścieżek rowerowych, na terenie działek nr [...]obręb ewidencyjny [...] działek nr [...] , [...] obręb ewidencyjny [...] oraz działek nr [..] i [...] obręb ewidencyjny [...] .
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie decyzji objętej wnioskiem o wznowienie ustalił na podstawie przedłożonych dokumentów, że liczba stron postępowania przekracza [..] i w związku z tym na każdym etapie postępowania w celu zawiadomienia stron postępowania stosował art. 49 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 ze zm.) – zwaną dalej ustawą o udostępnianiu informacji. Strony w tym postępowaniu zawiadamiane były w sposób zwyczajowo przyjęty poprzez obwieszczenia na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego ul. [...] , w siedzibie Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska przy ul. [...] w[...] , jak również poprzez zamieszczanie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego oraz przez wywieszanie obwieszczeń w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia.
Wnioskiem z dnia [...] r. B. K. wystąpił między innymi
o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla wyżej opisanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu podania wskazał, że jako strona postępowania bez własnej winy nie brał udziału w tym postępowaniu. Zarzucił także wydanie decyzji z naruszeniem art. 74 ust. 3 oraz art. 63 ust. 1 w zw. z art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji.
Organ I instancji uznał, iż podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji nr [...]i ocenił, że treść pisma wskazuje na ustawową przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezydent Miasta wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...], o czym zawiadomił strony postępowania poprzez zamieszczenie obwieszczenia z dnia [...]r. na tablicach ogłoszeń w:
- Urzędzie Miejskim, ul. [...];
- siedzibie Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska, ul. [...]; oraz poprzez zamieszczenie w dniu [...]r. obwieszczenia na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego, jak również poprzez wywieszenie obwieszczenia w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia. O wyznaczeniu nowego terminu załatwienia przedmiotowej sprawy do dnia [...]r. organ zawiadomił strony postępowania w taki sam sposób jak o wszczęciu postępowania. Obwieszczeniem z dnia [...] r. zawiadomiono strony postępowania o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranej w sprawie dokumentacji, oraz o możliwości wnoszenia uwag i żądań. Obwieszczenie wywieszono w tych samych miejscach co poprzednie w sprawie.
We wskazanym w obwieszczeniu terminie żadna ze stron nie zapoznała się z aktami postępowania ani nie wypowiedziała się w sprawie.
Oceniając wniosek o wszczęcie postępowania organ uznał, że zarzut naruszenia art. 49 K.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji nie jest zasadny i niesłuszny jest pogląd wnioskodawcy sprowadzający się do tego, że zastosowanie ww. przepisów nie zwalnia organu od uściślenia, komu w konkretnym przypadku przysługują prawa strony. Z istoty tych przepisów wynika, że zostały wprowadzone po to, aby umożliwić organom zawiadomienie potencjalnych stron postępowania administracyjnego. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie brak było przesłanek uzasadniających przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stosowanie do zapisów art. 72 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji.
W myśl art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie uwarunkowania zawarte
w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji.
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji postanowienia,
o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii:
1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;
2) organu, o którym mowa w art. 78 ustawy o udostępnianiu informacji, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3,10,11,13 i 15-17 tej ustawy.
Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, organ pismami
z dnia 14 września 2011 r. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] oraz do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
w[...] , Wydział Spraw Terenowych w [...] o wydanie opinii w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, sporządzenia raportu i jego zakresu dla planowanego przedsięwzięcia.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w opinii sanitarnej
z dnia [...] r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w[...] , Wydział Spraw Terenowych w [...] postanowieniem z dnia [...] r. wyraził opinię o braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla tego przedsięwzięcia. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia objętego wnioskiem inwestora z dnia [...] r.
Zgodnie z art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przy czym w myśl art. 85 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzasadnienie tej decyzji winno zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Stosownie do treści art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, organ
w decyzji nr [...] z dnia [...] r. wskazał na:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,
c) wykorzystywania zasobów naturalnych,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji
i stosowanych technologii;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne oraz inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych,
b) obszary wybrzeży,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną,
w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej;
3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania.
Zatem zarzut wnioskodawcy, że organ w uzasadnieniu decyzji wskazał wybrane uwarunkowania zawarte w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., nie jest słuszny.
W odwołaniu od tej decyzji B. K. wskazał, że decyzję tę wydano z naruszeniem prawa materialnego, tj:
1) art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji poprzez jego nieprawidłową wykładnię i nienależyte zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu,
iż przeprowadzenie procedury zawiadomienia stron w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] zostało dokonane w sposób prawidłowy;
2) art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji w zw. z art. 84 - poprzez ich nienależyte zastosowanie i tym samym brak stwierdzenia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji paliw,
3) § 17 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie technicznych warunków, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie, poprzez jego niezastosowanie i tym samym pogwałcenie wskazanego § 17 obowiązku zachowania odległości jaką winny zachować stacje paliw od konkretnych budynków,
4) art. 7 i 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie
i uniemożliwienie wypowiedzenia się stronie przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Odwołujący się wskazał na stanowisko doktryny, zgodnie z którym przy liczbie stron postępowania przekraczającej 20 osób i zgodnie z art. 49 K.p.a., organy mogą wprawdzie zawiadamiać strony o decyzjach i innych czynnościach przez obwieszczenia lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia i w takich przypadkach doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia, to jednak uwzględniając okoliczność, że organ prowadzący postępowanie ma możliwość, a nie obowiązek stosowania uproszczonej procedury doręczania i powiadamiania o czynnościach procesowych oraz praktyczna realizacja wynikającej z art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji przemawiałaby za doręczeniem stronom postępowania aktywnie w nim uczestniczącym np. decyzji na zasadach ogólnych. Nieruchomość odwołującego się jest położona w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji i jego zdaniem organ powinien powiadomić go odrębnie o czynnościach procesowych, w tym doręczyć decyzję. Forma powiadamiania adresatów pism wskazana w art. 49 K.p.a. w znaczenie mniejszym stopniu chroni ich interesy i powinna być stosowana wyjątkowo np. gdy organ nie jest w stanie precyzyjnie ustalić kręgu podmiotów, które powinny brać udział w postępowaniu. Przedmiotowa inwestycja niesie ze sobą zagrożenie zanieczyszczenia powietrza, hałasu, a także znaczne ograniczenie w sposobie użytkowania i zagospodarowania działek sąsiednich. Z tych powodów organ winien zawiadomić skarżącego o decyzji na zasadach ogólnych.
W odwołaniu podniesiono, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydano z naruszeniem art. 63 ust. 1 w zw. z art. 84 ustawy o udostępnianiu informacji. Zgodnie z art. 84 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący zarzucił brak uzasadnionych podstaw do wydania decyzji nr[...] , szczególnie w kontekście informacji zawartych w jej uzasadnieniu. Wydanie decyzji stwierdzającej brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zasadzie przesądza o tym, że przedsięwzięcie nie będzie wywierało znaczącego oddziaływania na środowisko, a zatem brak jest przeciwwskazań do jego realizacji. Podejmując taką decyzje organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, winien uwzględnić wszystkie, a nie wybrane uwarunkowania wskazane w art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, szczególnie w zakresie ust. 1 pkt. 1d, 1e, ust 2 pkt. h, ust. 3 pkt. a, c, d i e. Nie jest potrzebna specjalistyczna wiedza do stwierdzenia, że decyzja objęta wnioskiem o wznowienie godzi w interes osób zamieszkałych w pobliżu planowanej inwestycji. Inwestycje "typu paliwowego" zawsze oddziaływają negatywnie na przyrodę. Zanieczyszczenia wydostające się z transportu wprowadzają do atmosfery ditlenek węgla, tlenek węgla, tlenki azotu, węglowodory i zanieczyszczenia pyłowe. Powierzchnia ziemi oraz zasobów gruntowych, które są miejscem bytowania fauny i flory, a także ludzi, podlega ochronie prawnej. Związki chemiczne i substancje szkodliwe wytwarzane przez transport i maszyny produkujące materiały do budowy nawierzchni będą przedostawać się zarówno do atmosfery jak i do gleby.
Odwołujący się wskazał, że organ I instancji nie odniósł się do zarzutów strony dotyczących naruszenia § 17 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. Tymczasem odległość dzieląca nieruchomość skarżącego od budowanej stacji paliw jest mniejsza niż 60 m, co narusza § 17 tego rozporządzenia. Nie zachowanie wymaganej tym przepisem odległości stacji paliw od konkretnych budynków i innych obiektów stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Organ I instancji nie zastosował się także § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek
z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych. Do uciążliwości tych zalicza się w szczególności hałas i drgania (wibracje), zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie gruntu i wód. W przedmiotowej sprawie uciążliwości te występują, w szczególności wibracje, a w dalszej konsekwencji będzie to prowadzić do zanieczyszczenia powietrza, zanieczyszczenia gruntów i wód.
W końcowej części odwołania strona uzasadniła zarzut naruszenia art. 7 i 10 K.p.a., tworzących podstawową zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu. Przepis art. 10 K.p.a. zapewnia stronie wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji,
co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W przedmiotowej sprawie nie miało to miejsca, albowiem przed wydaniem decyzji organ nie powiadomił strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie. Tym samym organ wskutek swego zaniechania i nie powiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się, co do zebranego materiału w sprawie, uniemożliwił stronie czynny udział w postępowaniu i skuteczną obronę jej praw.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że B. K. zwrócił się do Prezydenta Miasta o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r.
o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji wyżej opisanego przedsięwzięcia. Jako przesłankę wznowienia wnioskodawca wskazał art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a podnosząc, że jako władający nieruchomością położoną w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym decyzją środowiskową. Jednocześnie wnioskodawca zarzucił decyzji ostatecznej naruszenie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art. 74 ust. 3, art. 63 ust. 1 w związku z art. 84) i art. art. 49 K.p.a., a także art. 5a ustawy Prawo budowlane. We wniosku podniósł, iż procedurę zawiadamiania stron przeprowadzono niezgodnie z przepisami prawa oraz błędnie przyjęto, że w sprawie brak było przesłanek uzasadniających przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Z wniosku wynikało, że strona
o przedsięwzięciu dowiedziała się w dniu [...] r., gdy inwestor, tj. Spółka
T. z siedzibą w [...] przystąpiła do realizacji inwestycji
w bezpośrednim sąsiedztwie jego nieruchomości, co spowodowało, iż podjęte roboty budowlane poważnie ograniczyły możliwość swobodnego użytkowania nieruchomości wnioskodawcy utrudniając swobodny wjazdu i wyjazdu, oraz doprowadziły do uszkodzenia budynków, w tym pęknięć ścian.
W wyniku rozpatrzenia wniosku organ I instancji wydał decyzję w której odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy zauważył, że postanowienie o wznowieniu postępowania, zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 K.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przesłanek wznowienia i co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ponownego zbadania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej uprzednio ostateczną decyzją, jest obowiązkowe. Ten etap postępowania kończy się wydaniem jednej z decyzji przewidzianych w art. 151 K.p.a. Organ administracji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a., tj. gdy ustalił, że nie wystąpiła żadna z podstaw wznowienia postępowania. W przypadku gdy stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. (przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych wymienionych w art. 146 § 1 K.p.a.), uchyla dotychczasową decyzję
i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Możliwe jest też stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2), której jednak nie uchyla się z powodu wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 146 § 1 i § 2 K.p.a., bowiem naprawienie wadliwości proceduralnych nie zawsze wpływa na merytoryczną treść decyzji.
We wznowionym postępowaniu nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana, jako
że specyfiką wznowienia postępowania jest powrót sprawy do stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Ustawa o udostępnieniu informacji w art. 33 - 38 i 59 - 70 oraz 73 - 85 określa procedurę wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia, a postępowanie które organ jest ustawowo zobowiązany przeprowadzić nazywane jest postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Postępowanie w tym przedmiocie wszczyna się na wniosek inwestora. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć:
a) mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz
b) mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Biorąc pod uwagę, że pojęciom powyższym w praktyce może być nadawany różny zakres znaczeniowy, Rada Ministrów na podstawie delegacji ustawowej, wydała rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r., określając w § 2 i 3 listę tych przedsięwzięć.
Z powyższego wynika, że występują dwie grupy spraw. Pierwsza - kiedy obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania wynika bezpośrednio z mocy prawa, do której należy zaliczyć przedsięwzięcia, które mogą zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Druga grupa spraw obejmująca przedsięwzięcia, które mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a obowiązek przeprowadzenia oceny został stwierdzony w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.
Z karty informacyjnej przedłożonej przez inwestora wynika, że planowana inwestycja kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 35 cyt. rozporządzenia, bowiem dotyczy instalacji do magazynowania ropy naftowej, produktów naftowych lub substancji chemicznych, innych aniżeli wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22 rozporządzenia. Zatem planowane przedsięwzięcie jest zaliczane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia postępowania dotyczącego oceny oddziaływania na środowisko jest fakultatywny.
Na terenie objętym planowaną inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Miejską w dniu 29 czerwca 2010 r. (Dz. Urz. Woj .Zachodniopomorskiego Nr 73 poz. 1343), zgodnie z którym planowane pod inwestycję działki znajdują się w obszarze przeznaczonym m. in. pod drogi oraz zabudowę usługową, w tym stacje paliw. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wznowieniowe, bowiem jak wspomniano wyżej, postępowanie to prowadzi się "od początku" tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Specyfiką wznowienia postępowania jest powrót sprawy do stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Dlatego też, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego , organ I instancji prawidłowo powtórzył całą procedurę obowiązującą przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i prawidłowo zastosował art. 49 K.p.a. w związku z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji, zawiadamiając strony o wznowieniu postępowania jak też i o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w formie obwieszczenia. Obwieszczenia wywieszone zostały min.
w gmachu Urzędu Miejskiego i w pobliżu miejsca realizacji inwestycji.
Kolegium wyjaśniło, że istotą instytucji doręczenia w drodze publicznego ogłoszenia uregulowanej w art. 49 K.p.a., o ile przepisy szczególne na to zezwalają, jest zawiadomienie stron o wydanych decyzjach i innych czynnościach organów administracji w drodze publicznego obwieszczenia. W takim wypadku doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od daty publicznego ogłoszenia. Rozwiązanie przyjęte w art. 49 K.p.a. jest rozwiązaniem służącym zapewnieniu szybkiego skutku doręczenia wobec wszystkich podmiotów, które są adresatami danego aktu administracyjnego. W ocenie Kolegium organ I instancji słusznie uznał, że zarzut strony o nie braniu udziału w postępowaniu bez jej winy jest bezpodstawny, ponieważ liczba stron postępowania przekraczała 20 osób i uzasadniała zastosowanieart.49K.p.a.
Z akt wynika, że zawiadamiano strony poprzez obwieszczenia wywieszane na tablicach ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miejskiego ([...] ) i w siedzibie Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska ([..] ), jak również na stronie BIP Urzędu Miejskiego Obwieszczenia informujące o kolejnych czynnościach organu wywieszane były także w pobliżu miejsca realizacji przedsięwzięcia. Organ wskazał, że wnioskodawca zachował 30 dniowy termin do złożenia wniosku o wznowienie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 63 ust. 1 w związku z art. 84 ustawy
o udostępnianiu informacji, Kolegium uznało go za niezasadny, ponieważ planowane przedsięwzięcie zostało prawidłowo zakwalifikowane do przedsięwzięć wymienionych
w § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia z dnia 3 października 2008 r. jako mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla którego ocena oddziaływania na środowisko może być przeprowadzona, a stanowisko w tym zakresie określane jest postanowieniem wydawanym zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Wydział Spraw Terenowych w [...] i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Oba ww. organy współdziałające nie stwierdziły potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, co skutkowało wydaniem przez Prezydenta Miasta Koszalina postanowienia z dnia [...] r. o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 84 ustawy, wydawana decyzja w swej sentencji winna stwierdzić jedynie brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i decyzja ostateczna nr [...] z dnia [...] zapis taki zawiera. W jej uzasadnieniu organ wypełnił obowiązek wynikający z art. 63 ustawy, tj. odniósł się do uwarunkowań wskazanych w tym przepisie.
Kolegium wskazało, że § 17 rozporządzenia z dnia 21 listopada 2005 r. (Dz. U. nr 243. poz.2063 ze zm.) nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie, dotyczy bowiem warunków technicznych, które powinny być uwzględnione przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję B. K. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji. Ponadto wskazał, że decyzja narusza art. 59 ustawy o udostępnianiu informacji w zw. z § 11 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego nie zastosowanie
w sytuacji, gdy inwestycja przez hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza i wód wpływa na jego nieruchomość. Ponadto, decyzja ostateczna narusza art. 4 ust. 1 w zw. z art. 10a Dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne [...] (Dz. U. L 175 z 5 lipca 1985 r. str. 40) w zw. z art. 6 K.p.a., poprzez jego nie zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie istnieje obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, gdyż nie wynika to bezpośrednio z mocy prawa. Tymczasem z Dyrektywy wprost wynika, że w przypadku przedsięwzięć, które stosownie do art. 4 muszą podlegać ocenie wpływu na środowisko zgodnie z art. 5-10, Państwa Członkowskie przyjmują środki niezbędne do zapewnienia, że wykonawca dostarczy we właściwej formie informacje wyszczególnione w załączniku IV. SKO w [...] błędnie uznało, że zbędne było przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przy czym żaden z organów nie odniósł się do obowiązków jakie narzuca Dyrektywa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Wniesioną skargę Sąd uznał za zasadną, jednakże z innych przyczyn aniżeli te, które zostały w niej podniesione.
Wskazać należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej "P.p.s.a." (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a , sąd nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy tak zakreślonych kompetencjach sądu administracyjnego stwierdzić należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało swoją decyzję z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W świetle art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Przepis ten określa zasadę ogólną dwuinstancyjności, zgodnie z którą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania, przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95; B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2009, s. 79).
Wyniki przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które powinno odpowiadać wymogom
z art. 107 § 3 K.p.a. W myśl tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno
w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Oznacza to,
że w dziedzinie faktów uzasadnienie musi wyjaśnić okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść jej rozstrzygnięcia, a w sferze prawa chodzi
o wskazanie normy obowiązującej i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni; uzasadnienie ma przedstawić trzy fazy rozumowania, tzn. wyjaśnienie zmierzające do ustalenia faktów, ustalenie ich znaczenia według normy prawnej oraz zastosowanie normy prawnej obowiązującej (J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981, s. 118-122).
Obowiązki Kolegium jako organu II instancji nie sprowadzają się do "rozpoznania odwołania", które to stwierdzenie często można zauważyć w osnowie rozstrzygnięcia organów odwoławczych, ale do ponownego rozpoznania sprawy. Na tym bowiem zasadza się istota dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ II instancji ma za zadanie nie tyle skontrolować poprawność rozstrzygnięcia organu orzekającego w I instancji, co upodabniałoby go do roli sądu administracyjnego kontrolującego zgodność z prawem działań organów administracji publicznej, lecz rozpoznać sprawę ponownie, w pełnym zakresie, dokonując własnych ustaleń zarówno co do stanu faktycznego jak i stanu prawnego sprawy. Jednocześnie obowiązkiem organu odwoławczego jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu, nawet jeżeli są one w jego ocenie oczywiście bezzasadne. Konieczne staje się przy tym wskazanie przez organ argumentacji, która legła u podstaw wydania orzeczenia o określonej treści oraz odniesienie się do zarzutów odwołania, czyniąc tym samym zadość zasadzie przekonywania strony do trafności zajętego stanowiska w sprawie.
W tym kontekście oceniając zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzić należało, że nie spełnienia ono wymogów stawianych decyzji administracyjnej przez art. 107 § 3 K.p.a.
Treść uzasadnienia decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu sprowadza się do obszernego przedstawienia obowiązków organu administracji publicznej rozstrzygającego sprawę w trybie nadzwyczajnym- na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania przedstawienia, przedstawienia stanu faktycznego sprawy oraz oceny legalności decyzji organu I instancji.
Skonstruowane w taki sposób uzasadnienie decyzji jest nie tylko niepełne
i niekompletne, ale również uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania organu odwoławczego i zasadność wydania decyzji utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
W oparciu o tak lakoniczne- z punktu widzenia procesowych obowiązków organu odwoławczego - uzasadnienie decyzji Kolegium nie można stwierdzić, by organ ten ponownie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę administracyjną wszczętą na wniosek B. K. dotyczącą wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Skoro organ stwierdził, że we wznowionym postępowaniu decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana ( powrót do zwykłego postępowania instancyjnego), to winien postępowanie w taki właśnie przeprowadzić.
W tej sytuacji wydanie decyzji o utrzymaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w mocy decyzji organu pierwszej instancji jest co najmniej przedwczesne Zaskarżona decyzja narusza więc również art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Wobec wskazanych wyżej uchybień, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. orzeczono w kwestii wykonalności decyzji, natomiast w przedmiocie kosztów Sąd orzekł na podstawie
art. 200 powołanej ustawy.
Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze
uwzględni ocenę prawną wyrażoną przez Sąd w niniejszym orzeczeniu
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło