I SA/Wa 193/13
WyrokWSA w Warszawie2013-06-12
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Marta Kołtun-Kulik, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Wojewoda) prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też powinien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające we własnym zakresie na podstawie art. 136 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Sąd uznał, że braki postępowania wyjaśniającego organu pierwszej instancji były niewielkie i mogły zostać uzupełnione w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy powinien był sam wyjaśnić, czy i w jaki sposób zakończyły się czynności mające na celu uzgodnienie wysokości odszkodowania, a także jednoznacznie wypowiedzieć się co do oświadczenia strony o braku zgody na rokowania. Dopiero po takim wyjaśnieniu możliwe jest prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku L. S. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod poszerzenie drogi, która przeszła na własność gminy na mocy decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z 1995 r. Organ pierwszej instancji (Prezydent W.) dwukrotnie wydawał decyzje – najpierw odmawiającą ustalenia odszkodowania, a następnie umarzającą postępowanie, uznając, że nie wyczerpano etapu cywilnoprawnego. Organ odwoławczy (Wojewoda) uchylał te decyzje i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego. Ostatecznie Wojewoda uchylił decyzję o umorzeniu i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że materiał dowodowy został zebrany i oceniony niezgodnie z przepisami k.p.a. Skarżąca zarzuciła Wojewodzie naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i art. 136 k.p.a. poprzez błędne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej L. S. kwotę 440 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej L. S. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania L. S. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W., stanowiącą działkę ewid. nr [...], wydzieloną pod poszerzenie drogi - ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.
Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2005 r. L. S. wystąpiła o wypłatę odszkodowania, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, za grunt zajęty pod drogę publiczną, położony w W. w dzielnicy [...], stanowiący działkę ewid. nr [...].
Źródłem roszczeń odszkodowawczych była decyzja Burmistrza Urzędu Gminy W. z dnia [...] kwietnia 1995 r., nr [...] wydana m.in. na podstawie art. 10 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 30 poz. 127 z 1991 r.). Powyższą decyzją zatwierdzono projekt podziału nieruchomości położonych na terenie gminy W. przy ul. [...] m.in.: działki nr [...]. Z decyzji podziałowej wynika, że działki nr [...] wydzielone pod poszerzenie ulicy [...], w oparciu o Protokół Uzgodnień z dnia 1 lutego 1995 r. zawarty pomiędzy właścicielami dzielonych działek gruntu i Zarządem Gminy W., przechodzą nieodpłatnie z chwilą uprawomocnienia się niniejszej decyzji na własność Gminy. Jednocześnie w uzasadnieniu wskazano, iż podział ma na celu wydzielenie pasa terenu pod drogę dojazdową. Decyzja ta stała się ostateczna.
Prezydent W., zawiadomieniem z dnia 11 stycznia 2006 r., wszczął postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania z ww. wniosku L. S. z dnia 28 grudnia 2005 r.
Pismem z dnia 15 marca 2011 r. L. S. sprostowała podstawę prawną wniosku z dnia 28 grudnia 2005 r. poprzez wskazanie, że odszkodowanie powinno być przyznane i wypłacone w trybie art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., Nr [...] odmówił ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość, stanowiącą działkę ewidencyjną nr [..]. Jak wyjaśnił organ, z pisma Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy U. z dnia 12 października 2011 r. oraz z dnia 29 lipca 2011 r. wynika, że Delegatura podejmuje czynności w celu przeprowadzenia uzgodnień w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Oznacza to, zdaniem organu, że wydanie pozytywnego rozstrzygnięcia merytorycznego jest w niniejszej sprawie przedwczesne.
W wyniku odwołania L. S., Wojewoda [....] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że uzgodnienia, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) nie tylko nie zostały zakończone w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, ale wynika, że będą toczyć się nadal. Tak więc, decyzja o odmowie ustalenia odszkodowania została wydana przedwcześnie. Wojewoda stwierdził, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. stanowiącą działkę ewid. nr [...], wydzieloną pod poszerzenie drogi - ul. [...]. Prezydent wyjaśnił, że z przyjętego orzecznictwa oraz licznych decyzji Wojewody [...] wynika, że poza wszelkim sporem pozostaje okoliczność, iż przeprowadzenie rokowań jest obligatoryjne i musi być udokumentowane (obowiązek sporządzenia protokołu). Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za działkę gruntu, o której mowa, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Czynność ta ma charakter cywilno - prawny i realizowana jest w drodze umowy, poza trybem postępowania administracyjnego. Prezydent podniósł, że jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości. W związku z powyższym Prezydent uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie został wyczerpany etap cywilnoprawny, a więc brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w oparciu o przepis art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, i tym samym zachodzą podstawy do jego umorzenia w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a.
W wyniku odwołania L. S. od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne gminne, powiatowe, wojewódzkie czy krajowe przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa. Zasadę tę stosuje się do postępowania podziałowego prowadzonego na wniosek właściciela. Wojewoda wyjaśnił, że z decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 1995 r. wynika, że przebieg drogi wynikał z ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego W., obowiązującego w dniu wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Wszystkie te okoliczności wyczerpują więc przesłanki wymienione w art. 98 ust. 1, co oznacza równocześnie, że przedmiotowe działki gruntu przeszły na własność Gminy W. i w wyniku tego powstał obowiązek zapłaty odszkodowania. Następnie Wojewoda wskazał, że na dzień wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości obowiązywała ustawa z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, w której - zgodnie z art. 10 ust. 5 - grunty wydzielone pod budowę ulic z nieruchomości objętej na wniosek właściciela podziałem, przechodzą na własność gminy z dniem, w którym decyzja lub orzeczenie o podziale stały się ostateczne lub prawomocne, za odszkodowaniem ustalonym wg zasad obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości. Wojewoda nie zgodził się z Prezydentem W., iż zawarte w dniu 1 lutego 1995 r. w formie Protokółu Uzgodnień, pomiędzy właścicielami gruntów a Zarządem Gminy W., zrzeczenie się roszczenia o odszkodowanie jest w dalszym ciągu aktualne i odszkodowanie nie powinno być ustalone i wypłacone. Wojewoda podkreślił, że porozumienie w tym zakresie miało miejsce 1 lutego 1995 r., a więc przed decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości wydaną w dniu [...] kwietnia 1995 r. Protokół zawarty między stronami nie ma mocy prawnej, gdyż z mocy prawa gmina przejmująca na własność nieruchomość winna była wypłacić odszkodowanie, które jest konsekwencją odjęcia prawa własności nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi. Powołane wyżej przepisy nie dają podstaw do odstąpienia od ustalenia odszkodowania za przejmowaną (wywłaszczoną) nieruchomość. Z tego względu należy przyjąć, że właścicielka nie mogła zrzec się odszkodowania za przejmowaną nieruchomość, a w razie zrzeczenia, organ nie mógł takiego zrzeczenia przyjąć. W związku z powyższym, zdaniem Wojewody, obligatoryjne jest przeprowadzenie negocjacji celem uzgodnienia wysokości odszkodowania. Organ administracji zobligowany jest zatem zareagować na propozycję rozpoczęcia negocjacji. Nie muszą się one zakończyć porozumieniem, co więcej - gdy organ jest przekonany o niezasadności żądania, powinien odmówić prowadzenia negocjacji. W takim przypadku wypełniona zostaje przesłanka braku porozumienia co do wysokości odszkodowania i strona postępowania może następnie skorzystać z norm regulujących ustalanie i wypłatę odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że wezwania przez stronę organu do przystąpienia do negocjacji w sprawie ustalenia odszkodowania powinny być przedstawione na piśmie. Nawet, jeśli organ i strona prezentowali i prezentują w tej kwestii odmienne stanowisko, strona mogła zwrócić się o podjęcie uzgodnień w kwestii odszkodowania. Zawarcie porozumienia w kwestii odszkodowania zależy od woli strony oraz organu, które występują tu jako podmioty równorzędne względem siebie. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że koniecznym jest, aby właściwy organ, otrzymując od właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości propozycję przystąpienia do negocjacji, w odpowiedniej formie (pisemnej) poinformował stronę o braku zamiaru przystąpienia do negocjacji. Należy mieć na uwadze, że stanowisko właściwego organu o rezygnacji z uzgodnienia wysokości odszkodowania w drodze negocjacji, stanowi dla właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, podstawę do złożenia wniosku do starosty o ustalenie i wypłacenie odszkodowania. Próby podjęcia uzgodnień powinny być udokumentowane na piśmie. Organ podniósł, że w rozpoznawanej nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, pomimo że obowiązujące wówczas przepisy przewidywały jego ustalenie. W związku z tym, w ocenie organu, starosta jest organem właściwym do wydania decyzji o odszkodowaniu. Postępowanie w tej sprawie toczy się przed organem pierwszej instancji już od marca 2011 r. Następnie Wojewoda podniósł, że skarżąca w piśmie z dnia 8 kwietnia 2011 r., skierowanym do Prezydenta W., wniosła o uznanie protokołu uzgodnień z dnia 1 lutego 1995 r. twierdząc, że obecnie przeprowadzone uzgodnienia nie mogą mieć innego niż negatywny wynik, skoro wcześniej (w 1995 r.) właściciele byli nakłaniani do przekazania gruntów bez odszkodowania. Zdaniem organu odwoławczego, uzgodnienia prowadzone przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału przedmiotowych gruntów nie mogą być jednak uznane za uzgodnienia prowadzone w rozumieniu art. 98 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzgodnienie wysokości odszkodowania powinno mieć miejsce już po przejściu prawa własności na podmiot wymieniony w tym przepisie, a pierwszeństwo przed administracyjnym ukształtowaniem stosunków prawnych pomiędzy poprzednim a obecnym właścicielem ma tryb cywilnoprawny. W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że dokumenty wskazują jednoznacznie, że w sprawie uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak wskazano w piśmie Delegatury Urzędu W. z dnia [...] lipca 2011 r. i 12 października 2011 r., podjęte zostały czynności w celu przeprowadzenia uzgodnień w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. Jeśli któraś ze stron zrezygnowała z prowadzenia uzgodnień, powinna przedstawić na piśmie taką informację. Z akt sprawy nie wynika, aby organ prowadzący sprawę o ustalenie odszkodowania wezwał stronę skarżącą do złożenia takiego dokumentu. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Wojewody, materiał dowodowy został zebrany i oceniony niezgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a to nakłada na organ odwoławczy obowiązek uchylenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami wymaga bowiem przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Od powyższej decyzji skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła L. S. reprezentowana przez r.pr. P. T., zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia pomimo stwierdzenia, iż skarżąca jest uprawniona do odszkodowania oraz poprzez sformułowanie błędnych wskazań co do dalszego postępowania;
2) art. 7 i 77 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż żadna ze stron nie zrezygnowała z prowadzenia uzgodnień – pomimo, że skarżąca wyraźnie w piśmie z dnia 8 kwietnia 2011 r. wskazała, że nie wyraża zgody na ustalenie odszkodowania w drodze rokowań.
W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ odwoławczy błędnie uznał, że "(...) jeśli któraś ze stron zrezygnowała z prowadzenia uzgodnień, powinna przedstawić na piśmie taką informację. Z akt sprawy nie wynika, aby organ prowadzący sprawą o ustalenie odszkodowania wezwał stronę skarżącą do złożenia takiego dokumentu (...)". Konsekwencją tego błędnego wskazania jest pismo organu pierwszej instancji z dnia 11 grudnia 2012 r. powołujące się na zalecenia Wojewody [...] i wzywające skarżącą do "uzupełnienia akt przedmiotowej sprawy poprzez dostarczenie dokumentów potwierdzających, iż uzgodnienia w sprawie ustalenia odszkodowania zakończyły się wynikiem negatywnym". W ten sposób po raz kolejny organ pierwszej instancji uzyskał pretekst do przewlekania postępowania i zmuszania strony do przedstawienia bliżej nieokreślonych dokumentów, które mają potwierdzić negatywny wynik rokowań.
Zdaniem skarżącej, nie było przeszkód aby Wojewoda zlecił sporządzenie operatu organowi pierwszej instancji, w trybie art. 136 k.p.a., a następnie zwrócił się do skarżącej o zajęcie stanowiska co do treści operatu.
Uzupełniając skargę, w piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r., skarżąca wskazała, że prawomocnym wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1926/12 Sąd uchylił kasatoryjną decyzję Wojewody [...], Nr [...] – wydaną w analogicznej sprawie dotyczącej odszkodowania za sąsiednią działkę przejętą na mocy tej samej decyzji podziałowej. Zdaniem skarżącej powyższy wyrok potwierdza, że w niniejszej sprawie skarżąca spełnia warunki uzyskania odszkodowania za utraconą nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z wszystkich przyczyn w niej bezpośrednio podniesionych.
Kontrolowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] została wydana w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy uznał, że dokumenty akt sprawy jednoznacznie wskazują, że w sprawie uzgodnień, o których mowa w art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (pismo Delegatury Urzędu W. z dnia 20 lipca 2011 r. i 12 października 2011 r.), podjęte zostały czynności w celu przeprowadzenia uzgodnień w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania. Tak więc, jeżeli któraś ze stron zrezygnowała z prowadzenia uzgodnień, powinna przedstawić na piśmie taką informację, a obowiązkiem organu pierwszej instancji, prowadzącego sprawę o ustalenie odszkodowania było wezwanie strony skarżącej do złożenia takiego dokumentu. W tym stanie faktycznym sprawy, zdaniem Wojewody, materiał dowodowy został zebrany i oceniony przez Prezydenta W. niezgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., a to stanowi podstawę do uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., Nr [...] i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, jako wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Oceniając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r., Sąd zauważa, że organ odwoławczy może powołać się na przepis art. 138 § 2 k.p.a. tylko wówczas gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym korzystając z przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ winien w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej przekonywująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie, lecz także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 k.p.a. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje bowiem wydanie decyzji kasacyjnej w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające organu pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a. I taka sytuacja, zdaniem Sądu, zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Z przepisu art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. wynika, że obligatoryjne jest przeprowadzenie rokowań między właścicielem a właściwym organem, i bez przeprowadzenia tych rokowań nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania w drodze decyzji, bowiem podstawą wszczęcia takiego postępowania jest negatywny wynik rokowań. W praktyce postępowań administracyjnych, prowadzonych w trybie art. 98 ww. ustawy przyjęto więc zasadę, że z uzgodnień powinien być sporządzony protokół, który w niniejszej sprawie nie został sporządzony. Niewątpliwie stan taki wynika z niekonsekwencji działania organu pierwszej instancji, który orzekając po raz pierwszy w sprawie stwierdził, że z pisma Delegatury Urzędu [...] z dnia 20 lipca 2011 r. i 12 października 2011 r. wynika, że zostały podjęte czynności w celu przeprowadzenia uzgodnień w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania, a następnie orzekając po raz drugi w sprawie w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., nie wyjaśnił jak powyższe czynności zostały zakończone, stwierdzając jedynie, że "w przedmiotowej sprawie nie został wyczerpany tryb cywilnoprawny". Ponadto na dzień wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji znana już była organowi treść pisma skarżącej z dnia 8 kwietnia 2012 r., w którym skarżąca stwierdziła, że nie wyraża zgody na ustalenie odszkodowania w drodze rokowań.
W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organ odwoławczy powinien w ramach postępowania uzupełniającego (art. 136 k.p.a,) wyjaśnić czy, i w jaki sposób, zakończyły się czynności wynikające z pism z dnia 20 lipca 2011 r. i 12 października 2011 r., oraz w kontekście tych wyjaśnień jednoznacznie wypowiedzieć się co do treści oświadczenia skarżącej, wynikającego z pisma z dnia 8 kwietnia 2011 r. W ocenie Sądu bowiem, żądanie L. S. o ustalenie odszkodowania i stwierdzenie, że nie wyraża zgody na rokowania, a także wyjaśnienie sposobu zakończenia czynności wynikających z ww. pism mogą stanowić materiał zastępujący protokół z uzgodnień.
W tym też zakresie, Sąd w niniejszym składzie, akceptuje zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez Wojewodę [...] art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a., a także art. 7 i 77 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organu administracji publicznej będzie eliminacja wytkniętych uchybień. Jeżeli organ po przeprowadzeniu wyżej wskazanego postępowania wyjaśniającego i dokonaniu oceny materiału dowodowego stwierdzi, że rokowania zakończyły się wynikiem negatywnym, to w takiej sytuacji wskaże o tym jednoznacznie w swoim rozstrzygnięciu. Od wypowiedzenia się w tej kwestii uzależniona jest bowiem ocena rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i ewentualne prawidłowe wytyczne co do dalszego postępowania przez ten organ w przedmiocie prowadzonego postępowania o odszkodowanie.
W konsekwencji, w tym niewyjaśnionym stanie faktycznym sprawy, nie mógł zyskać uznania zarzut strony skarżącej, że nie było przeszkód aby Wojewoda zlecił sporządzenie operatu organowi pierwszej instancji, w trybie art. 136 k.p.a., a następnie zwrócił się do skarżącej o zajęcie stanowiska co do treści operatu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku – z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
-----------------------
8
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło