II SA/Gd 244/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-06-12

Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Mariola Jaroszewska, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu wznowionym, mimo że strona nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu, a jednocześnie nie stwierdził wydania decyzji z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w tym art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a., utrzymując w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę. Mimo stwierdzenia przesłanki wznowienia postępowania (brak udziału strony bez jej winy), organ nie wydał decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, a ocena, że w wyniku wznowienia zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej, była przedwczesna. Brak wyczerpujących wyjaśnień dotyczących usytuowania projektowanego budynku przy granicy działki naruszył również zasady postępowania i przepisy dotyczące warunków technicznych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. D. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę wydanego A. M. K. D., jako następca prawny właścicieli sąsiedniej działki, twierdziła, że bez własnej winy nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Zarzucała naruszenie przepisów dotyczących usytuowania budynku przy granicy działki, ochrony uzasadnionego interesu oraz zasady równości stron. Organy administracji uznały, że mimo braku udziału K. D. w pierwotnym postępowaniu, decyzja o pozwoleniu na budowę nie narusza prawa, a w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 15 października 2012 r. i orzekł, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi K. D. na decyzję Wojewody z dnia 5 lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 15 października 2012 r., nr [...], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie mogą być wykonane. W dniu 19 września 2011 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek K. D. (uzupełniony pismem z dnia 23 września 2011 r.) o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty z dnia 11 kwietnia 2011 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [[...]] w P. Wnioskodawczyni twierdziła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie wydania tego pozwolenia a jako następca prawny po zmarłym właścicielu działki nr [[...]] w P. stała się stroną tego postępowania. Wniosła też o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r. wskazując, że wydano ją z naruszeniem prawa, gdyż bez zgody wnioskodawczyni udzielono pozwolenia na budowę przy granicy z jej działką. Starosta postanowieniem z dnia 26 września 2011 r. wznowił postępowanie z wniosku K. D. w sprawie zakończonej decyzja ostateczną Starosty z dnia 11 kwietnia 2011 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Decyzją z dnia 10 października 2011 r. Starosta odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 11 kwietnia 2011 r., natomiast Wojewoda decyzją z dnia 14 czerwca 2012 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wojewoda stwierdził że starosta na żadnym etapie postępowania nie odniósł się do wniosku K. D. o wstrzymanie wykonanie decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r. oraz nie dopełnił obowiązku umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Ponadto wyznaczając arbitralnie obszar oddziaływania wnioskowanej inwestycji pominął właścicieli działki sąsiedniej nr [[...]], nieuznając ich za strony postępowania. Starosta zaniechał również przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., albowiem wobec śmierci właścicieli działki nr [[...]] nie ustalił ich spadkobierców. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta decyzją z dnia 15 października 2012 r. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 11 kwietnia 2011 r. z uwagi na brak podstaw wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b K.p.a. oraz z uwagi na treść art. 146 § 2 K.p.a., gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. Starosta wyjaśnił, że błędnie K. D., jako spadkobierczyni nieżyjących właścicieli działki nr [[...]] w P., nie została zawiadomiona o budowie obiektu na granicy jej działki. Jednakże, w ocenie starosty, przedmiotowa inwestycja nie przekracza terenu granic działki nr [[...]] (którą dysponuje wyłącznie inwestor), nie pogarsza warunków zabudowy dla sąsiedniej działki nr [..], daje możliwość usytuowania budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [[...]] bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [[...]] (jako dobudowy do budynku realizowanego). Ponadto z opinii autora projektu dotyczącej nasłonecznienia działki nr [[...]] w P. wynika, że warunek nasłonecznienia (w przyszłym zagospodarowaniu działki nr [[...]]) będzie spełniony, gdyż realizowany budynek będzie rzucał cień na przedmiotową działkę dopiero od godziny 14, a więc od godziny 7 do godziny 14 - przez 7 godzin, działka będzie nasłoneczniona. Starosta uznał również, że realizowany budynek w żaden sposób nie utrudni zagospodarowania działki nr [[...]]. Zarówno działka nr [[...]] jaki i [[...]] są działkami wąskimi i lokalizacja ściany budynku na granicy z działką sąsiednią jest zgodna z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie zaś z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Miasta, zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta z dnia 25 lutego 2010 r. nr [[...]], w strefie oznaczonej symbolem [[...]] dopuszcza się zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wolno stojącą lub bliźniaczą. Ponadto organ wskazał, że brak jest w niniejszej sprawie przesłanek do wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r. na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. Stwierdził także, powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., że K. D. i M. D. jako strony przedmiotowego postępowania nie powołali w swoim sprzeciwie żadnej nowej okoliczności ani dowodu, który istniałby w chwili wydania zaskarżonej decyzji, a nieznany byłby staroście w chwili jej wydania. Od decyzji Starosty odwołanie wniosła K. D. Zarzuciła organowi naruszenie przepisów Konstytucji RP, kodeksu cywilnego, prawa budowlanego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności: - art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. – poprzez uznanie, że pomimo uznania przez organ, że odwołująca się nie mogła wziąć w postępowaniu udziału jako strona, wydana decyzja jest zgodna z prawem; inwestor wielokrotnie bowiem prowadząc przedmiotową inwestycję naruszał własność działki nr [[...]], wchodząc na jej teren, niszcząc nasady i płot a usytuowanie budynku na działce nr [[...]] utrudni jej zagospodarowanie działki nr [[...]] w sposób jaki planowała; - § 12 ust. 3 w związku z § 13, § 60 i § 271 - 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zostały naruszone wymogi określone w tych przepisach; - art. 32 ust. 1 zdanie 2 Konstytucji RP i art. 144 k.c. – poprzez naruszenie zasady równości stron; - art. 6 – 11 K.p.a. – poprzez naruszenie zasady równości stron. Wskazała również, że zawarte w tej decyzji postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r. narusza art. 152 § 1 K.p.a., albowiem żądanie strony w tym zakresie faktycznie nie zostało rozpoznane, przez co naruszono art. 7, art. 36, art. 77 i art. 107 K.p.a. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 5 lutego 2013 r. utrzymał mocy decyzję Starosty z dnia 15 października 2012 r. Wojewoda uznał prawidłowość oceny, że właściciele działki nr [[...]] położonej przy ul. D. w P. lub ich następcy prawni są stroną w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę wszczętym z wniosku A. M. W przypadku bowiem lokalizacji projektowanego budynku na granicy działki właściciele działki sąsiedniej, przy granicy której lokalizowany jest obiekt budowlany są stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Wojewoda podziela także ocenę, że projekt budowlany przewidujący lokalizację budynku mieszkalnego na działce budowlanej nr [[...]] położonej w P. przy ul. D. jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miasta z dnia 25 lutego 2010 r. nr [[...]]. Na karcie terenu nr [[...]], dla terenu oznaczonego P.43.MN obejmującego ul. D. wskazano bowiem przeznaczenie terenu jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej lub bliźniaczej. Ponadto projekt budowlany przewidujący lokalizację budynku mieszkalnego na działce budowlanej nr [[...]] położonej w P. przy ul. D. jest zgodny z § 12 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Działka inwestora i działka odwołującej się są węższe niż 16 m a zatem lokalizacja budynku na granicy działki w świetle powyższych przepisów jest dopuszczalna. Wojewoda ocenił, że decyzja organu pierwszej instancji nie narusza art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i art. 144 k.c. Organ ten dokonał oceny materiału dowodowego działając w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane i związanych z nią aktów wykonawczych, jak również w oparciu o ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które są źródłami prawa powszechnie obowiązującego i co do zasady nie naruszają przepisów Konstytucji i kodeksu cywilnego. Zdaniem Wojewody nie doszło do naruszenia art. 6 – 11 K.p.a. Odwołująca się jak i pozostałe strony postępowania uczestniczyły w przedmiotowym postępowaniu na prawach stron. W wyniku wznowionego postępowania organ pierwszej instancji powiadomił strony postępowania o zamiarze wydania rozstrzygnięcia w wyniku wznowionego postępowania oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i możliwością wypowiedzenia się w sprawie. Wojewoda zgodził się z kolei ze stanowiskiem dotyczącym naruszenia art. 152 § 1 kpa, poprzez faktyczne nierozpatrzenie żądania co do wstrzymania wykonalności decyzji z dnia 11 kwietnia 2011 r. Starosta, zgodnie z art. 152 § 1 K.p.a. i w związku z żądaniem strony powinien był wydać postanowienie w sprawie żądania wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej. Niewydanie takiego postanowienia pozbawiło stronę możliwości skorzystania z dwuinstancyjnego rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Jednakże rozstrzygnięcie zawarte w kontrolowanej decyzji, jako dalej idące, niż rozstrzygnięcie zapadłe w ewentualnie wydanym postanowieniu w sprawie złożonego wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji ostatecznej, nie zostało pozbawione możliwości rozpatrzenia tego wniosku z zachowaniem dwuinstancyjnego rozpatrywania sprawy, poprzez poddanie go badaniu w trybie odwoławczym kontrolowanej decyzji. Z akt oraz wnoszonych przez strony postępowania pism nie wynika aby zachodziła przesłanka do uchylenia ostatecznej decyzji Starosty. Wskazywane przez strony: brak zgody na lokalizację budynku na granicy działki oraz powstające w wyniku takiej lokalizacji budynku zacienienie działki nr [[...]], a także uniemożliwienie w ocenie odwołującej się swobodnej zabudowy jej działki, stanowią co najwyżej przesłanki faktyczne, a nie prawne. Dlatego mimo naruszenia przez starostę art. 152 § 1 K.p.a. Wojewoda nie uchylił decyzji z dnia 15 października 2012 r. uznając, że takie działanie przedłużyłoby tylko procedurę postępowania administracyjnego do czasu uzyskania ostatecznego postanowienia, a w ostateczności nie miałoby wpływu na wydane przez Starostę rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewoda wyjaśnił ponadto, że podnoszone przez odwołującą się naruszenie granicy działki na etapie realizacji obiektu budowlanego, co do istoty badanej decyzji nie stanowi o naruszeniu przez inwestora jak i organ administracji architektoniczno – budowlanej, jej interesu prawnego poprzez wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedłożony przez inwestora projekt budowlany spełnia wymogi przewidziane prawem. Inwestycja lokalizowana przy granicy działki w całości zawiera się w obszarze działki nr [[...]], która objęta jest badanym pozwoleniem na budowę. Inwestor złożył stosowne oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a przedstawione zamierzenie inwestycyjne zgodne jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego i przepisami prawa budowlanego. Fakt naruszenia przez inwestora, na etapie realizacji obiektu budowlanego, działki sąsiedniej i wyrządzenie szkód materialnych, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie zwarte w kontrolowanej decyzji i nie może być przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego. Wszelkie roszczenia z tytułu szkód materialnych powstałych w wyniku realizacji inwestycji mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi z powództwa cywilnego a ewentualne realizacja inwestycji w sposób odbiegający od zatwierdzonego w pozwoleniu na budowę projektu budowlanego może być przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Na decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła K. D., zarzucając decyzji naruszenie: - art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane - poprzez nieuwzględnienie ochrony uzasadnionego interesu skarżącej wynikającego z przepisów art. 140, art. 143 i art. 144 k.c. a także oparcie orzeczenia jedynie na podstawie nieobowiązującego już przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; - art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a., gdyż organ w ogóle nie wziął pod uwagę uzasadnionych interesów właścicieli działki sąsiedniej a przede wszystkim w ogóle nie dopuścił ich do postępowania. Usankcjonowano zaś sytuację, w której inwestor zdecydował o optymalnej zabudowie swojej działki zmuszając sąsiadów do określenia zakresu przysługującego im prawa do ich działki w sposób odpowiadający sytuacji stworzonej przez niego, podczas gdy inwestor i właściciel działki sąsiedniej powinni mieć równe prawa i korzystanie z prawa przez jednego z nich nie może ujmować prawa drugiego. Organ nie wyjaśnił przy tym powodów uzasadniających usytuowanie obiektu w granicy nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu badać z urzędu. Badając zatem zaskarżoną decyzję w świetle przedstawionych kryteriów skargę należało uznać za uzasadnioną. Kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 5 lutego 2013 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 15 października 2012 r., odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia 11 kwietnia 2011 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu A. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [[...]] w P., z uwagi na brak podstaw wskazanych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej K.p.a. oraz z uwagi na treść art. 146 § 2 K.p.a., gdyż w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. Postępowanie w kontrolowanej sprawie wznowione zostało postanowieniem Starosty z dnia 26 września 2011 r., na wniosek K. D., z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a więc na skutek tego, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Jak wynika z akt administracyjnych, K. D. i M. D. są następcami prawnymi po zmarłych właścicielach działki nr [[...]], bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestowaną, a nadto właściciele działki nr [[...]] nie byli stronami postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia 11 kwietnia 2011 r., mimo że zatwierdzony projekt budowlany przewidywał budowę domu jednorodzinnego na działce nr [[...]] usytuowanego na granicy z działką nr [[...]]. Krąg stron postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę wyznacza art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2010 r., nr 243, poz. 1623, ze zm.) zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" definiuje art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i jest to "teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu". Sytuowanie obiektu budowlanego na granicy działki w sposób oczywisty wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu terenu dla właściciela działki sąsiadującej z działką inwestowaną, co oznacza, że w takiej sytuacji właściciel działki sąsiedniej jest stroną postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Taka konstatacja wynika również z treści § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), zgodnie z którym usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób opisany w ust. 2 i 3, a więc na granicy lub przybliżonego do granicy na odległość nie mniejszą niż 1,5 m powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Zatem, skoro organ pierwszej instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę na wniosek strony i z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., decyzja podjęta po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego musi uwzględniać ocenę zaistnienia tej przesłanki. Stosownie bowiem do treści art. 151 K.p.a. (§ 1) organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. § 2. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Nadto według art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Jak wynika z treści decyzji Starosty organ ten uwzględnił zaistnienie przesłanki wznowienia polegającej na braku udziału strony bez jej winy w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, lecz nie znalazło to wyrazu w rozstrzygnięciu ani uzasadnieniu decyzji, skoro zamiast ograniczyć się do analizy sytuacji wnioskodawczyni pod kątem art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. organ czynił zbędne dywagacje odnośnie nieprzedstawienia przez stronę nowych faktów i dowodów, a więc w zakresie przesłanki wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Stosując zaś jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 146 § 2 K.p.a. organ musiał przede wszystkim uwzględnić treść przepisu art. 151 § 2 K.p.a. To zaś oznacza dla organu, w przypadku ustalenia, że w postępowaniu zwykłym nie brały udziału wszystkie strony i stwierdzenia, że zapadłaby w tym postępowaniu decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, konieczność rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a. W konsekwencji Starosta naruszył wymienione przepisy postępowania w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie uwzględnił rozstrzygnięcia stwierdzającego wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Tej treści decyzję wydaje bowiem organ w sytuacji, gdy zaistniała przesłanka wznowienia (w niniejszej sprawie polegająca na braku udziału w postępowaniu strony bez jej winy), lecz jednocześnie wystąpiła jedna z przesłanek negatywnych z art. 146 K.p.a., w tym określona w § 2 tego przepisu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA/1289/99 (LEX nr 54527) "Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa musi wykazać, że wadliwość procesowa nie wpłynęła na prawidłowe zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego, a więc stosując art. 146 § 2 k.p.a. musi wykazać, że decyzja dotychczasowa posiada jedynie wadliwości formalne, natomiast w całości była pozbawiona wadliwości materialnej. Oznacza to konieczność przeprowadzenia w całości postępowania ograniczonego jedynie tożsamością sprawy, w zakresie przepisów materialnych mających zastosowanie w sprawie". Wydana decyzja nie eliminuje wówczas decyzji dotychczasowej, natomiast stanowi podstawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. W tym kontekście oceny i kontroli sądu wymaga również wyrażone przez oba organy stanowisko, że w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ akceptując we wznowionym postępowaniu projekt budowlany przewidujący budowę na granicy działek nr [[...]] i [[...]] odwołał się do treści obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą rady Miasta z dnia 25 lutego 2010 r. nr [[...]], w którym dla jednostki oznaczonej symbolem P.43.MN dopuszczono zabudowę jednorodzinną wolnostojącą lub bliźniaczą. Ustalenia planu dla terenu obejmującego wymienione działki jedynie dopuszczają (podkreślenie sądu) określoną zabudowę, nie przewidują natomiast obowiązku budowy budynku jednorodzinnego przy granicy działki. Możliwość sytuowania takiego budynku przy granicy (a także w odległości nie mniejszej niż 1,5 m) określa następnie treść powołanego przez organ § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w sytuacji ustalenia, że szerokość działki budowlanej jest mniejsza niż 16 m, również poprzez dopuszczenie takiej sytuacji. Treść powołanych norm nakłada zatem na rozstrzygający organ obowiązek ustalenia i wyważenie interesów właścicieli obu działek, poprzez ocenę, czy w konkretnych okolicznościach sprawy usytuowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy granicy stanowi jedyną możliwość zabudowy inwestowanej działki. Organ w tej mierze nie powinien ograniczyć się do bezkrytycznej akceptacji rozwiązania projektu budowlanego, bez analizy innych możliwości usytuowania budynku, w przeciwnym razie, jak słusznie twierdzi strona skarżąca, może dojść do naruszenia konstytucyjnej zasady równości podmiotów, wywodzących swoje uprawnienia z przysługującego im prawa własności i jego ochrony na gruncie Kodeksu cywilnego, a na gruncie Prawa budowlanego – z art. 5 ust. 1 pkt 9, według którego obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W konsekwencji sąd uznał, że ocena organów co do zaistnienia przesłanki negatywnej określonej w art. 146 § 2 K.p.a. jest przedwczesna, zabrakło wyczerpujących wyjaśnień odnośnie kwestii usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego przy granicy z działką nr [[...]], również w kontekście ograniczenia możliwości zabudowy na tej działce, przez co naruszono w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji naruszającą prawo naruszył w sposób istotny zarówno art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a. jak i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., tym bardziej, że prawidłowo ocenił zaistnienie przesłanki wznowienia polegającej na niezawinionym braku udziału skarżącej w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Zgodzić się natomiast trzeba z organem odwoławczym, że Starosta naruszył art. 152 K.p.a., niewydając również w ponowionym postępowaniu, mimo kolejnego wniosku strony skarżącej, odrębnego rozstrzygnięcia w formie zaskarżalnego postanowienia odnośnie wstrzymania decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę. W przedstawionych okolicznościach uchybienie to, wbrew ocenie organu, mogło mieć jednak istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ uwzględni przedstawioną ocenę prawną i wyda właściwą decyzję przewidzianą w art. 151 K.p.a., oceniając w ustalonych okolicznościach sprawy zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd orzekł również w trybie art. 152 tej ustawy, określając, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło