VII SA/Wa 873/13

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2013 r. po rozpoznaniu wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia: 1). przyznać K. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w wysokości 500,00 (pięćset) złotych, oraz poprzez zwolnienie od ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250,00 ( dwieście pięćdziesiąt) złotych, 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 10 czerwca 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wypełniony wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy K. K., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku wnioskodawca podał, że utrzymuje się z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 2.174, 00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom o pow. 110 m ², nieruchomość rolną o pow. 5,45 ha oraz las o pow. 1,46 ha. Dodał, że posiada także samochód Mitsubishi z 1999 r. Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca zaznaczył, że oddał w dzierżawę grunt rolny i nie ma z tego tytułu dochodów. Skarżący w formularzu PPF podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim żona. Oświadczył, że z małżonką nie ma wspólnych środków pieniężnych. Wnioskodawca podkreślił we wniosku, że jest osobą schorowaną, inwalidą II grupy ponoszącą koszty na leczenie w wysokości około 110,00 złotych miesięcznie. Wskazał, że spłaca kredyt zaciągnięty na remont domu w wysokości 1.000, 00 złotych miesięcznie. Podał, że na zakup żywności wydaje około 350, 00 złotych miesięcznie. Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2013 r. wezwano wnioskodawcę K. K. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Wezwano wnioskodawcę do podania jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem samochodu (paliwo, koszty ubezpieczenia, przeglądy techniczne, naprawy) należało podać ich wysokość. Zapytano także czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak należało podać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów oraz czy uzyskuje dopłaty do posiadanej nieruchomości rolnej, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości. Zapytano także o wysokość dochodów uzyskiwanych przez małżonkę. Zwrócono się również z zapytaniem, czy małżonka partycypuje w kosztach utrzymania domu, jeśli tak należało je podać, rodzaj i wysokość ponoszonych przez nią wydatków. Nadto wezwano czy wnioskodawca uzyskuje pomoc od rodziny, dzieci, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 10 lipca 2013 r. wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanych wyjaśnieniach wnioskodawca podał, że na utrzymanie samochodu ponosi następujące wydatki: przegląd techniczny 99,00 złotych, ubezpieczenie 498,00 złotych, paliwo-olej napędowy ok. 350,00 złotych. Nadmienił, że w bieżącym roku poniósł koszty naprawy samochodu ok. 250,00 złotych, holowanie 250,00 złotych, zakup dwóch opon po 550 złotych. Wnioskodawca podał także, iż ponosi opłaty związane podatkiem od nieruchomości w wysokości 54,00 złotych rocznie, opłatę za telefon 85,40 złotych, remont domu (malowanie blachy na domu) -512,00 złotych, opał na sezon grzewczy ok. 1.611,60 złotych. Wyjaśnił, że opłatę za energię elektryczną w wysokości 115,00 złotych, wodę 138,69 oraz gaz w wysokości 135,40 złotych co dwa miesiące ponosi małżonka. Oświadczył, że od rodziny i dzieci nie otrzymuje żadnej pomocy. Nie posiada żadnego inwentarza. Wskazał, że otrzymuje dopłaty unijne do 4,40 ha, w 2012r w wysokości 3.489 złotych. Wnioskodawca wyjaśnił, że małżonka pobiera 1.000,00 złotych emerytury. Dodał, że z małżonką nie mają wspólnych środków pieniężnych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005 , s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie w całości samodzielnie ponosić kosztów sądowych. Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącego i jego zdolności płatniczych na podstawie przedstawionych we wniosku i wyjaśnieniach danych stwierdzono, iż nie jest on w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych i wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej (w przypadku jej wniesienia) w wysokości 250,00 złotych. Uznano, że byłby to wydatek wykraczający poza jego możliwości finansowe. Uwzględniono również fakt, że żądany wpis sądowy nie jest jedynym, który wnioskodawca ma obowiązek uiścić. Stosowne koszty sądowe jest zobowiązany pokryć również w sprawie wszczętej z jego skargi przez tut. Sądem ( o sygn. akt VII SA/Wa 874/13, VII SA/Wa 1341/13, VII SA/Wa 1314/13). Zobowiązanie do wpłacenia wpisu od skarg w tych sprawach wynosi po 500,00 złotych w każdej ze spraw. Stwierdzono zatem, że konieczność uiszczenia wszystkich opłat w pełnej wysokości byłaby obciążeniem, które powodowałoby faktycznie zamknięcie drogi sądowej. Prawo do Sądu zostanie jednak zachowane, a prawa strony nie naruszone w sytuacji częściowego uwzględnienia wniosku w niniejszej sprawie. Jednocześnie uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Wnioskodawca utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 2.174,00 złotych miesięcznie. Dochód w wysokości 1.000,00 złotych miesięcznie z tytułu emerytury uzyskuje także małżonka. Wnioskodawca wskazał, że posiada dom o pow. 110 m², nieruchomość rolną o pow. 5,45 ha oraz las o pow. 1,48 ha. Dodał, że posiada także samochód Mitsubishi z 1999r. Z podanych danych przez wnioskodawcę wynika, że koszty utrzymania domu i stałych opłat ponosi wspólnie z małżonką. Wskazał, że otrzymał dopłaty unijne do 4,40 ha w 2012r w wysokości 3.489 złotych. Dodatkowo zauważyć należy, że z akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca zgłosił zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie wiaty do 25 m², budynku gospodarczego do 35 m², budynku gospodarczego do 25 m ². Świadczy to o tym, iż strona nie pozostaje w szczególnie trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Wskutek powyższego stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle osobą ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść pozostałe koszty sądowe, które mogą ewentualnie pojawić się w sprawie na późniejszych etapach postępowania. Zaznaczyć należy, iż ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie jakie wnioskodawca miałby do poniesienia będą niższe niż wysokość wpisu sądowego od skargi oraz wpisu od skargi kasacyjnej. Wskazać należy, że strona wnosząc sprawę do Sądu winna w procedurze planowanych wydatków uwzględnić również środki na poniesienie kosztów sądowych i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Z powyższych względów uznano, że pozostałe ewentualne koszty sądowe mogące wystąpić w trakcie prowadzonego postępowania wnioskodawca będzie w stanie ponieść samodzielnie bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i małżonki. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.