II SAB/Wa 194/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A G. na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej – oddala skargę – A. G. wnioskiem z [...] lutego 2013 r. zwrócił się do Ministerstwa Spraw Zagranicznych o udostępnienie mu informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie: – istnienia, autorstwa, formy, treści, adresatów oraz dat korespondencji ustnej, pisemnej (w tym wszelkich oświadczeń, zapytań, petycji, propozycji, memorandów, not dyplomatycznych, dokumentów urzędowych i żądań), kierowanej do strony polskiej przez jakiekolwiek państwo (w tym organizację, wspólnotę, podmiot publiczny czy prywatny, stowarzyszenie lub przedstawicieli czy osoby upoważnione, czy występujące w imieniu ww.), dotyczącej propozycji (w tym sugestii, wyrażenia gotowości) udzielenia pomocy związanej z katastrofą samolotu Tu-154M, jaka wydarzyła się dnia 10 kwietnia 2010 r. na terenie Smoleńska w Rosji. Pismem z [...] marca 2013 r. Zastępca Dyrektora Biura Rzecznika Prasowego Ministerstwa Spraw Zagranicznych poinformował wnioskodawcę, iż MSZ nie był odbiorcą oświadczeń, zapytań, petycji, propozycji, memorandów, czy też żądań kierowanych przez inne państwa lub ich pełnomocnych przedstawicieli, które dotyczyłyby propozycji lub wyrażenia gotowości udzielenia Polsce pomocy związanej z katastrofą samolotu specjalnego TU-154M. Wnioskiem z [...] marca 2013 r. A. G. zwrócił się ponownie do MSZ o udostępnienie żądanych informacji, podnosząc, iż w piśmie MSZ z [...] marca 2013 r. brakuje odpowiedzi dotyczącej not dyplomatycznych oraz dokumentów urzędowych. Brakuje również odniesienia do organizacji, wspólnoty, podmiotu publicznego czy prywatnego, jak i stowarzyszenia. Wnioskodawca wniósł o uzupełnienie wnioskowanych danych i przesłanie ich w sposób wskazany we wniosku z [...] lutego 2013 r. Pismem z [...] marca 2013 r. Dyrektor Biura Rzecznika Prasowego MSZ poinformował A. G., że Ministerstwo Spraw Zagranicznych nie było odbiorcą oświadczeń, zapytań, petycji, propozycji, memorandów, not dyplomatycznych, dokumentów urzędowych i żądań kierowanych przez inne państwa lub ich pełnomocnych przedstawicieli, jak również wspólnot, podmiotów publicznych oraz prywatnych, a także stowarzyszeń, które dotyczyłyby propozycji lub wyrażenia gotowości udzielenia Polsce pomocy związanej z katastrofą samolotu specjalnego TU-154M. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Spraw Zagranicznych skarżący A. G. wniósł o zobowiązanie organu do niezwłocznego udostępnienia informacji publicznej w sposób wskazany w piśmie z [...] lutego 2013 r., w zakresie określonym we wniosku. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W motywach uzasadnienia skargi skarżący, powołując się na art. 61 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 1 u.d.i.p., podniósł, że skierowane do niego przez MSZ pisma nie precyzują, czy MSZ posiada wiedzę w żądanym zakresie. Informują jedynie, że MSZ nie był odbiorcą przedmiotowych dokumentów. Podkreślił, że w sytuacji, gdy MSZ nie był adresatem czy odbiorcą, szczegółowo wymienionej korespondencji, a posiada wiedzę na ten temat, powinien ją przekazać, a nie unikać pełnej odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę MSZ wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w pismach z [...] i [...] marca 2013 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi, zgodnie ze stanem posiadanej wiedzy w sprawie. Organ podkreślił, iż odpowiedzi udzielono w terminach wskazanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Wskazał również, że bez znaczenia dla oceny, czy organ pozostaje w bezczynności jest fakt, czy dana odpowiedź satysfakcjonuje wnioskodawcę (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 135/11). Podkreślił, że Dyrektor Biura Rzecznika Prasowego MSZ każdorazowo udzielał skarżącemu kompleksowej odpowiedzi na zadane pytanie, w takiej sytuacji odpowiedź organu na wniosek zainteresowanego podmiotu należy potraktować jako udzielenie informacji, choć może to nie zadowalać zainteresowanego. Jeżeli zatem organ udzielił odpowiedzi, która może nawet nie satysfakcjonuje wnioskodawcy, wówczas nie pozostaje on w bezczynności. Podobnie jak udzielenie przez organ administracji odpowiedzi na wniosek innej, niż "oczekiwana", przez stronę nie uzasadnia podnoszenia wobec organu zarzutu bezczynności, bowiem z bezczynnością na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, ma się do czynienia wówczas, gdy organ będąc zobowiązanym do podjęcia czynności materialno-technicznej takiej czynności nie poodejmuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określają na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej. W orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie prawniczej przyjmuje się, że z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1996, s. 62 - 63). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2 tej ustawy, po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1, mają być "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne", ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne, po trzecie: według art. 4 ust. 3 obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. W doktrynie i w orzecznictwie przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej stanowi czynność materialno-techniczną, a formę i sposób jej udostępnienia wyznacza zakres żądania, chyba że środki techniczne organu obowiązanego do udostępnienia informacji nie pozwalają na wydanie informacji w całości zgodnie z żądaniem wnioskodawcy (art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). Natomiast w przypadku, gdy organ administracji publicznej nie dysponuje żądanymi informacjami, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych, ale zobowiązany jest do wyjaśnienia wnioskodawcy, iż z uwagi na ich brak nie ma fizycznej możliwości ich udostępnienia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy. Minister Spraw Zagranicznych jest organem zobowiązanym do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej a żądane przez A. G. we wniosku z [...] lutego 2013 r. informacje odpowiadają zakresowi przedmiotowemu informacji publicznej wskazanemu w art. 61 Konstytucji oraz w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje te odnoszą się bowiem do sfery stosunków zagranicznych oraz wzajemnych ustaleń między Rzeczpospolitą Polską, a Federacją Rosyjską w kwestii sposobu procedowania w związku z katastrofą polskiego rządowego samolotu Tu-154M nr 101 w dniu 10 kwietnia 2010 r. w przestrzeni powietrznej Federacji Rosyjskiej. Skoro zatem wniosek skarżącego dotyczył udostępnienia informacji publicznej powinien być rozpatrzony w sposób określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Rozpoznając wniosek skarżącego organ powinien zatem udostępnić żądane informacje, jeżeli był w ich posiadaniu. Jeżeli zaś nie był w posiadaniu żądanych informacji, to powinien poinformować o tym wnioskodawcę. Przepis art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyraźnie wskazuje, że organy administracji publicznej obowiązane są do udostępnienia informacji publicznych będących w ich posiadaniu. Jeżeli natomiast organ był w posiadaniu żądanych informacji, lecz zachodziły przeszkody do ich udostępnienia, to kierując się dyspozycją art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, powinien odmówić w drodze decyzji ich udostępnienia z uwagi na ograniczenia wynikające z przepisów o ochronie informacji niejawnych lub o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. W rozpoznawanej sprawie MSZ udzielił odpowiedzi na żądanie strony skarżącej zawarte we wniosku z [...] lutego 2013 r. i we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z [...] marca 2013 r. W pismach z [...] i [...] marca 2013 r. wskazano, iż MSZ nie był odbiorcą żądanych informacji. W ocenie Sądu, oświadczenie, w którym MSZ stwierdza, że nie był odbiorcą żądanych przez skarżącego informacji oznacza, że nie posiada wiedzy w zakresie żądanym przez skarżącego. Zarzut, iż jest to odpowiedź wymijająca nie zasługuje na uwzględnienie. Oczywistym wydaje się, że skoro MSZ nie było odbiorcą korespondencji w żądanym zakresie domniemanie (przypuszczenie) skarżącego, iż żądane informacje MSZ jednak posiada nie znajduje racjonalnego logicznego uzasadnienia. Reasumując, należy uznać, że MSZ udzielił skarżącemu odpowiedzi w zakresie w jakim je posiadał. Nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu, iż pozostaje w bezczynności co do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] lutego 2013 r. rozszerzonego wnioskiem z [...] marca 2013 r. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.