I SAB/Wa 293/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Iwona Maciejuk Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi T. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku T. B. z dnia [...] stycznia 2010 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. hip nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego T. B. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 13 maja 2013 r. T. B., reprezentowany przez adw. R. J., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność P.L. i B. J., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy W., a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Wnioskiem z dnia [...] czerwca 1965 r. poprzednia współwłaścicielka B. J. wystąpiła o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], nr hip. [...]. Po rozpoznaniu niniejszego wniosku decyzją z dnia [...] kwietnia 1992 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. odmówił przyznania odszkodowania za połowę przedmiotowej nieruchomości. Niezgadzając się z powyższą decyzją B. J. wniosła odwołanie, po rozpoznaniu którego decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Kierownika z dnia [...] kwietnia 1992 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z akt sprawy wynika, że - spadkobierca B. J. (na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt [...]) – T. B. pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. wystąpił o przyznanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość. W związku z niezałatwieniem przez Prezydenta W., w terminie określonym w art. 35 k.p.a., wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] T. B. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem, które organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] uznał za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dwóch miesięcy od dnia ustalenia danych osobowych P. L. lub jej spadkobierców bądź wyznaczenia kuratora dla osoby nieobecnej przez sąd powszechny. Mając na uwadze dalszą bezczynność organu w sprawie przedmiotowego wniosku T. B., reprezentowany przez adw. R. J., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyżej wskazaną skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta W. W uzasadnieniu podniesiono, że już w dacie orzekania przez Wojewodę, Prezydent pozostawał w rocznej bezczynności w gromadzeniu materiału dowodowego. Pomimo zobowiązania go przez organ nadzoru do załatwienia sprawy nie podjął żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Jednocześnie stwierdził, że nawet jeśli podjął jakiekolwiek czynności to strona postępowania nie była o nich informowana. Podniósł również, że organ pozostaje bierny na wnioski strony o udostępnienie akt sprawy poprzez wykonanie kserokopii i ich przekazanie. Zdaniem skarżącego czas trwania postępowania administracyjnego i brak rozstrzygnięcia, wskazuje jednoznacznie na przewlekłość prowadzenia postępowania przez organ administracji, zatem skarga niniejsza jest zasadna. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że pełnomocnik stron został poinformowany o tym, że wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w terminie dwóch miesięcy od ustalenia strony postępowania – P.L. lub jej spadkobierców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga jest uzasadniona. Na wstępie podnieść należy, iż przewlekłość organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) powoływana dalej: "k.p.a.", zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] stycznia 2010 r. wniosku T. B. o odszkodowanie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Prezydent W. rozpoznając wniosek z dnia [...] stycznia 2010 r., przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, Prezydent nie zakończył postępowania. Zatem, mimo upływu ponad 3 lat, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W toku tego postępowania organ zwrócił się: do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Wydział Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków o przesłanie odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi oraz granicami działek ewidencyjnych, do Sądu Rejonowego dla W. Wydział Ksiąg Wieczystych o wydanie zaświadczenia (vide: pisma z dnia [...] maja 2010 r.), do pełnomocnika skarżącego o nadesłanie posiadanych informacji na temat współwłaścicielki P. L. (vide: pismo z dnia [...] lipca 2010 r.) do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o przesłanie decyzji lokalizacyjnej wydanej na przedmiotowy teren oraz innych dokumentów zawierających informacje na temat rozpoczęcia prac związanych z budową oraz kiedy inwestycja została zrealizowana (vide: pismo z dnia [...] lipca 2010 r.), do Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego w W. o nadesłanie aktu zgonu dawnej współwłaścicielki P. L.; do Ambasady [...] zwrócił się z prośbą o ustalenie miejsca zamieszkania, bądź danych dot. miejsca i daty zgonu współwłaścicielki P.L., ewentualnie danych dot. spadkobierców (vide: pisma z dnia [...] października 2010 r.), do Sądu Rejonowego dla W. o przesłanie kopii aktu notarialnego na mocy którego M. C. sprzedała połowę nieruchomości P.L. (vide: pismo z dnia [...] stycznia 2011 r.), do Ambasady RP w [...] z prośbą o pomoc w ustaleniu danych adresowych lub miejsca i daty zgonu oraz spadkobierców P.L. (vide: pismo z dnia [...] lutego 2012 r.), do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów dot. zabudowy przedmiotowego gruntu, decyzji lokalizacyjnych oraz dokumentów dot. urządzenia i przydzielania terenu (vide: pismo z dnia [...] czerwca 2013 r.). Odstępy czasu pomiędzy kolejnymi czynnościami organu, w tym roczna bezczynność, która miała miejsce od stycznia 2011 r. do lutego 2012 r., podczas gromadzenia materiału dowodowego świadczą, zdaniem Sądu, że czynności te realizowane były sprzecznie z wyrażoną w art. 12 k.p.a zasadą. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r., na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. organ poinformował, że wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w terminie dwóch miesięcy od ustalenia adresu współwłaścicielki P.L. lub jej spadkobierców, a uczynił to dopiero w reakcji na wniesione zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie (co wynika z zestawienia jej daty – 8 listopad 2011 r. oraz daty pisma organu). W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłości organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że przewlekłość ta miała charakter rażący. Zważyć bowiem należy, że zasadniczą przyczyną zwłoki w rozpoznaniu sprawy nie była zawiniona opieszałość organu w podejmowaniu czynności procesowych, lecz stanowiła ona konsekwencję zaistnienia obiektywnych przyczyn uniemożliwiających zakończenie postępowania, a związanych z koniecznością, z jednej strony zgromadzenia akt archiwalnych, drugiej zaś konieczność odszukania drugiego współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości – P.L. O czynnościach podejmowanych w toku prowadzonego postępowania, a więc kolejnych wystąpieniach organu do innych organów, archiwum, ambasad oraz sądu, strona skarżąca była na bieżąco informowana, poprzez kierowanie do wiadomości reprezentującego ją pełnomocnika prowadzonej przez organ korespondencji. Okoliczność ta znajduje potwierdzenia w zgromadzonej w aktach administracyjnych sprawy korespondencji. Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej wnioskiem T. B. w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, a strona informowana była o podejmowanych w toku postępowania czynnościach procesowych organu, to mając na względzie historyczny i skomplikowany charakter sprawy, w załatwieniu której organ pozostaje w zwłoce, nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.