I SAB/Wa 202/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku z dnia 30 stycznia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...] hip. "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że przewlekłość Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 26 marca 2013 r. M. S., reprezentowany przez r.pr. J. S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] róg ul. [...] hip. "[...]". Przedmiotowa nieruchomość, stanowiąca własność F. G., objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy [...], a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Z akt sprawy wynika, że M. S. - spadkobierca poprzedniego właściciela - pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. wystąpił o przyznanie, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość. W związku z niezałatwieniem przez Prezydenta [...], w terminie określonym w art. 35 k.p.a., wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] M. S. wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem, które organ wojewódzki postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uznał za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2012 r. Mając na uwadze dalszą bezczynność organu w sprawie przedmiotowego wniosku M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyżej wskazaną skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że wobec bezskutecznego upływu wyznaczonego przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, skarga niniejsza jest zasadna. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia [...] października 2012 r. wystąpił do Archiwum Państwowego [...] oraz do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie dokumentów terenu objętego roszczeniem i do dnia dzisiejszego pisma te pozostały bez odpowiedzi. Podniósł, że w tym samym dniu A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...], która postanowieniem z dnia 25 lutego 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 65/13 została odrzucona. Jednocześnie stwierdził, że akta przedmiotowej nieruchomości do dnia dzisiejszego nie zostały zwrócone z Sądu, a zatem organ nie miał możliwości podjęcia dalszych działań zmierzających do wydania decyzji merytorycznej kończącej postępowanie. Poinformowany o wniosku skarżącego dotyczącego trybu rozpoznania skargi, Prezydent nie wniósł w tym przedmiocie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. skarga jest uzasadniona. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako: "p.p.s.a.", zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Na wstępie podnieść należy, iż przewlekłość organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona przewlekłość miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) powoływana dalej: "k.p.a.", zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W niniejszej sprawie, po wpłynięciu w dniu [...] lutego 2012 r. wniosku M. S. o odszkodowanie, po stronie organu powstał obowiązek, wynikający z art. 104 § 1 k.p.a., załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 k.p.a. W oparciu o powyższe Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Prezydent [...] rozpoznając wniosek z dnia [...] stycznia 2012 r., przekroczył terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, od dnia złożenia wniosku do dnia wyrokowania, pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy, Prezydent nie zakończył postępowania. Zatem, mimo upływu ponad roku, organ nie wykonał obowiązku niezwłocznego załatwienia sprawy. W toku tego postępowania organ zwrócił się: do Biura Geodezji i Katastru Delegatury w Dzielnicy [...] o przesłanie mapy z zaznaczonymi granicami aktualnych działek ewidencyjnych oraz granicami dawnej działki hipotecznej oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów, do pełnomocnika wnioskodawcy o sprecyzowanie jakiej powierzchni dotyczy przedmiotowy wniosek (vide: pisma z dnia [...] sierpnia 2012 r.), do Biura Gospodarki Nieruchomościami Delegatury w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości oraz akt lokalizacyjnych, do Archiwum Państwowego [...] o udzielenie informacji, jakie było przeznaczenie przedmiotowego terenu w Ogólnym planie zabudowania [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia [...].08.1931 r. sygn. [...] (vide: pisma z dnia [...] października 2012 r.). Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że poszczególne czynności organu dokonywane były w odstępach kilkumiesięcznych, choć Sąd dostrzega, że taka sytuacja została spowodowana również aktywnością procesową pełnomocnika wnioskodawcy. Takimi działaniami organ naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego, zawarte w art. 12 k.p.a. W tym stanie rzeczy zarzut przewlekłości organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast wystarczająco usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że przewlekłość ta miała charakter rażący. Przy ocenie stanu zwłoki organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można bowiem abstrahować od charakteru sprawy, w której organ jest w przewlekłości. Postępowania odszkodowawcze prowadzone w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Sąd miał również na uwadze zaistniałą w niniejszej sprawie aktywność procesową stron, która powoduje, że akta administracyjne pozostają poza organem prowadzącym postępowanie odszkodowawcze. Po wniesieniu przez pełnomocnika skarżącego zażalenia na bezczynności akta przekazano w dniu [...] sierpnia 2012 r. do Wojewody [...], który zwrócił je w dniu [...] września 2012 r. Następnie w dniu 11 stycznia 2013 r. wniesiono skargę A. S. na przewlekłość Prezydenta [...], która z uwagi na niewyczerpanie trybu przewidzianego w art. 37 k.p.a. została odrzucona i zanim przedmiotowe akta zostały zwrócone do organu wpłynęła przedmiotowa skarga na przewlekłość. Zatem mając na względzie powyższe oraz wspomniany historyczny i skomplikowany charakter sprawy, w załatwieniu której organ pozostaje w zwłoce, nie można uznać, że zwłoka ta przybrała postać rażącą, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a.