II SA/Rz 451/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi U. T. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego -skargę oddala- II SA/Rz 451/13 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie U. T. z pobytu stałego z adresu [...]. Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. J. M. zwrócił się do Burmistrza [...] o wymeldowanie U. T. z pobytu stałego, z będącego jego własnością budynku pod adresem [...]. W trakcie prowadzonego przez ww. organ postępowania wyjaśniającego J. M. – reprezentowany przez adwokata B. F. zwrócił się pismem z dnia [...] października 2012 r. o zawieszenie prowadzonego postępowania administracyjnego do czasu zakończenia sprawy sygn. akt [...], zawisłej przed Sądem Rejonowym w M. z wniosku J. M. przeciwko U. T., której przedmiotem jest podział majątku wspólnego stron. W ramach tej sprawy J. M. wystąpił o eksmisję U. T. z budynku położonego w [...]. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. znak [...] Burmistrz [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego U. T. z adresu [..]. W ocenie organu pierwszej instancji toczące się przed Sądem Rejonowym w M. sprawy o podział majątku wspólnego stron i o eksmisję U. T. z budynku położonego w [...] pozostają bez wpływu na wynik sprawy o wymeldowanie. W dalszej kolejności J. M. złożył zażalenie na ww. postanowienie a następnie w dniu [...] listopada 2012 r. pismo w którym wycofał powyższe zażalenie. Wobec powyższego Wojewoda postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. ([...]) umorzył postępowania zażaleniowe w przedmiotowej sprawie. Wcześniej, bo w dniu [...] listopada 2012 r. U. T. – zastępowana przez pełnomocnika adwokat Z. G. zwróciła się do Burmistrza [...] o zawieszenie postępowania w sprawie o wymeldowanie do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania, zawisłej przed Sądem Rejonowym w M. Równocześnie poinformowała, że wniosła pozew o przywrócenie naruszonego posiadania do Sądu Rejonowego w D. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] Burmistrz [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie o wymeldowanie U. T. z pobytu stałego z adresu [...]. Podał, ze rozstrzygniecie sprawy przez Sąd Rejonowy w M. o ochronę posiadania pozostaje bez wpływu na rezultat postępowania dotyczącego wymeldowania. Sprawie zawisłej przed sądem powszechnym nie można przypisać charakteru zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Zażalenie na to postanowienie złożyła U. T. – zastępowana przez pełnomocnika adwokat Z. G. i wniosła o zawieszenie sprawy meldunkowej do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w M. przeciwko J. M. o naruszenie posiadania i uniemożliwienie U. T. korzystania z budynku mieszkalnego położonego w [...] oraz do czasu zakończenia sprawy oznaczonej sygnaturą akt [...] o podział majątku wspólnego U. T. i J. M. prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M. Wojewoda, nie uznał powyższego zażalenia i wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewoda podał, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii spornej. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ podał, że organy administracji publicznej mają obowiązek dążyć do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego. Muszą wziąć pod uwagę wniesienie do sądu powództwa posesoryjnego i ocenić ten fakt mając na uwadze sprawiedliwe rozstrzygnięcie sprawy. Nie mogą natomiast zawiesić sprawy meldunkowej z powodu toczącego się w sądzie powszechnym procesu posesoryjnego lub też z powodu wezwania strony do wszczęcia takiego procesu w zakreślonym terminie. Wojewoda wskazał, że zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1181/10 rozstrzygnięcie przez sąd cywilny sprawy o przywrócenie posiadania lokalu nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie administracyjnej o wymeldowanie. Fakt wytoczenia przez osobę, w stosunku do której toczy się postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego powództwa o przywrócenie naruszonego posiadania ma istotne znaczenie w postępowaniu meldunkowym jako element stanu faktycznego, który organ administracji publicznej ma obowiązek wziąć pod uwagę, oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Końcowo podano, że w przedmiotowym postępowaniu organ rozstrzyga tylko incydentalną kwestię dotyczącą zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie meldunkowej. Nie może odnosić się do istoty sprawy. Zagadnienie czy U. T. ma być wymeldowana z pobytu stałego z budynku mieszkalnego pod adresem [...], czy też należy odmówić tego wymeldowania (lub umorzyć sprawę na podstawie art. 105 § 1 lub art. 105 § 2 k.p.a.) będzie rozstrzygane w decyzji administracyjnej kończącej sprawę przed organem pierwszej instancji. Wojewoda zwrócił także uwagę, że wniosek o zawieszenie postępowania meldunkowego do czasu zakończenia sprawy o podział majątku wspólnego U. T. i J. M. prowadzonej przez Sąd Rejonowy w M. jest bezprzedmiotowy. Ta kwestia incydentalna była już ostatecznie rozstrzygnięta przez organy administracji publicznej. Postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. znak [...] Burmistrz [...] odmówił zawieszenia postępowania w rozpatrywanej sprawie meldunkowej uznając, że do jej zakończenia nie jest potrzebne rozstrzygnięcie wspomnianej sprawy sądowej o podział majątku wspólnego. Na to postanowienie zażalenie złożył J. M., który następnie je wycofał. Wojewoda postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. umorzył postępowania zażaleniowe. Za niezasadny Wojewoda uznał podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 1-3 k.p.a. Skargę na to postanowienie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, U. T. – zastępowana przez pełnomocnika adw. Z. G. i podtrzymując argumentację zawartą w zażaleniu, wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie o wymeldowanie U. T. z pobytu stałego do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w M. przeciwko J. M. o naruszenie posiadania i uniemożliwienie U. T. korzystania z budynku mieszkalnego położonego w [...]. Raz jeszcze zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 k.p.a poprzez jego niezastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Zdaniem skarżącej rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem powszechnym o podział majątku oraz sprawy o ochronę posiadania ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia 8 lipca 2013 r. uczestnik postepowania J. M. – zastępowany przez pełnomocnika adwokata B. F. zawnioskował o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty i/lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jato zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 /, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., postanowienie Burmistrza [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie o wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego. Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia orzekający organ l instancji powołał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z treści tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z utrwalonego w tej kwestii stanowiska judykatury, jak to słusznie podniósł orzekający w sprawie organ wynika, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie materialnoprawne pojawiające się w toku sprawy administracyjnej uniemożliwiające, bez uprzedniego ich rozstrzygnięcia, załatwienie istoty sprawy administracyjnej. Oznacza to, że zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie zagadnienia prawne, które ujawniły się w toku postępowania administracyjnego i dotyczą istotnej przesłanki dla rozpatrzenia sprawy albo konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej wynika wprost z przepisów prawa materialnego. Dla bytu zatem podstawy zawieszenia określonego art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zaistnieć zatem musi związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej będącej przedmiotem prowadzonego postępowania a zagadnieniem wstępnym. W świetle przytoczonych wyżej uwag, zasadnie orzekające w sprawie o wymeldowanie organa przyjęły, że toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania oraz postępowanie o podział majątku wspólnego nie stanowią zagadnienia wstępnego w sprawie administracyjnej o wymeldowanie z lokalu. Postępowanie bowiem w przedmiocie wymeldowania z lokalu toczy się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a podstawą rozstrzygnięcia mogą stanowić jedynie przesłanki określone art. 15 ust. 2 tej ustawy. Prawidłowo zatem w rozpoznawanej w sprawie organa przyjęły, że powody - toczące się przed sądem powszechnym postępowanie o naruszenie posiadania oraz o podział majątku wspólnego, wskazane przez skarżącą jako podstawa zawieszenia postępowania - nie stanowią zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej wymeldowania. Odnosząc się do wniosku skargi w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego, mając na uwadze jedynie kontrolę legalności zaskarżonych rozstrzygnięć, wskazać należy uregulowanie zawarte w art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w myśl którego uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie może polegać li tylko na; a/ uchyleniu zaskarżonego aktu, b/ stwierdzeniu jego nieważności, c/ stwierdzeniu wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem prawa. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a więc brak jest podstaw do orzeczenia na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/, Sąd działając na podstawie art. 151 w/w ustawy orzekł jak w sentencji.