IV SAB/Wr 80/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-07-30
Skład orzekający: Lidia Serwiniowska, Wanda Wiatkowska – Ilków, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, gdy po uchyleniu decyzji odmawiającej udostępnienia informacji, informuje wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, bez wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności, jeśli po uchyleniu decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, informuje wnioskodawcę pismem, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, bez wydania stosownej decyzji administracyjnej lub pisma zawierającego uzasadnienie. Sąd zobowiązuje organ do rozpoznania wniosku, stwierdza, że bezczynność nie miała rażącego naruszenia prawa i odstępuje od wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
Skarżący R.O. zwrócił się do Prezydenta Miasta L. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wyliczeń stawek za wywóz śmieci. Prezydent odmówił udostępnienia tej informacji decyzją administracyjną, uznając ją za niepubliczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że w przypadku uznania informacji za niepubliczną, organ powinien poinformować o tym pismem, a nie decyzją. Następnie Prezydent Miasta poinformował skarżącego pismem, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu.Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Prezydenta Miasta L. do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni, stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, odstąpiono od wymierzenia grzywny i zasądzono od Prezydenta Miasta L. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 lipca 2013 r. sprawy ze skargi R. O. na bezczynność Prezydenta Miasta L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta L. do rozpoznania pkt. 4 wniosku skarżącego R. O. z dnia 20 grudnia 2012 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi zobowiązanemu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Prezydenta Miasta L. w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. odstępuje od wymierzenia Prezydentowi Miasta L. grzywny; IV. zasądza od Prezydenta Miasta L. na rzecz skarżącego R. O. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżący R. O., pismem z dnia 20 grudnia 2012 r., na podstawie art. 61 Konstytucji RP oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej: ustawa, wystąpił do Prezydenta L.z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:
Jaka firma współpracowała przy projektach tzw. "uchwał śmieciowych";
Na jakiej podstawie firma została zaproszona do współpracy;
Czy firma otrzymała wynagrodzenie, jeśli tak to w jakiej wysokości;
Przedstawienie wyliczeń, na podstawie których ustalono obowiązujące od dnia 1 lipca 2013 r. stawki za wywóz śmieci.
Odpowiadając na powyższy wniosek, w piśmie z dnia 3 stycznia 2013 r., poinformowano skarżącego, że:
1. "Wytyczne do wprowadzenia znowelizowanej ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie gminy miejskiej L.", w tym projekty uchwał w sprawie gospodarowania odpadami komunalnymi opracowała firma [...] Sp. z o. o. z/s we W., al. [...],
2. Wyboru wykonawcy dokonano na podstawie Zarządzenia Prezydenta Miasta L. w sprawie Regulaminu udzielania zamówień publicznych, do których nie stosuje się ustawy Prawo zamówień publicznych,
3. Za wykonanie zamówienia firma otrzymała wynagrodzenie brutto 33.825 zł.
4. W celu ustalenia stawki opłaty sporządzona została analiza finansowo – ekonomiczna".
Podano, że dane finansowe nie są ujawniane, z uwagi na fakt, że mogą posłużyć do określenia przedmiotu zamówienia w przetargach na odbiór i zagospodarowanie odpadów. Mogłoby to doprowadzić do zapoznania się potencjalnych oferentów z tą analizą, a tym samym postawić zamawiającego w mniej korzystnej sytuacji.
Decyzją z dnia 7 stycznia 2013 r., nr [...] Prezydent L. odmówił skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej przedstawienia wyliczeń, na podstawie których ustalono obowiązujące od 1 lipca
2013 r. stawki za wywóz odpadów. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ przywołał art. 1 ustawy, zgodnie z którym każda informacja w sprawach publicznych jest informacją publiczną, przy czym katalog informacji noszącej znamiona informacji publicznej zawiera art. 6 ustawy. Podkreślił zarazem, że analiza finansowo-ekonomiczna stanowi wyliczenia, które posłużyły do ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości. Stawka opłaty za gospodarowanie odpadami określona została w formie uchwały Rady Miejskiej L. W świetle powyższych wywodów organ uznał, że w rozumieniu art. 1 w związku z art. 6 ustawy analiza finansowo- ekonomiczna nie stanowi informacji publicznej. Tym samym zachodziły podstawy do odmowy udostępnienia informacji jako publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy. Jednocześnie organ podał, że uchwała nr XXVI/270/12 Rady Miejskiej L. z dnia 18 grudnia 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty i ustalenia stawki opłaty za pojemnik jest informacja publiczną, która udostępniona jest w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w L.
Skarżący od decyzji organu I instancji wniósł odwołanie, po rozpatrzeniu którego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z dnia 5 lutego 2013 r., nr [...] uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wskazało, że według ustaleń poczynionych przez organ I instancji, zgłoszone w pkt 4 podania z dnia 20 grudnia 2012 r. żądanie udzielenia określonych w nim informacji, tj. wyliczeń na podstawie których ustalono obowiązujące od 1 lipca 2013 r. stawki za wywóz śmieci nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Powyższe stanowisko rodzi skutki określone w ustawie, gdyż przy tak dokonanej ocenie nie powinna być wydawana decyzja administracyjna. Stosownie bowiem do art. 16 ust. 1 ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. W sytuacji natomiast, gdy informacja nie stanowi informacji o sprawach publicznych, załatwienie zgłoszonego we wniosku żądania następuje w drodze pisma. Innymi słowy, jeżeli organ I instancji orzekający w sprawie uznał, że dane, których żąda wnioskodawca, nie są informacją publiczną, powinien poinformować o tym skarżącego, a nie wydawać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Podkreślono, że z treści art. 16 ustawy wynika, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej wszczyna postępowanie administracyjne wówczas, gdy chce wydać decyzję o odmowie udzielenia informacji publicznej, bądź o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Ustawa zaś ma zastosowanie tylko wtedy, gdy sprawa dotyczy informacji publicznej. Zatem decyzja może być wydana wówczas, gdy w grę wchodzi w ogóle zastosowanie omawianej ustawy, a podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej odmawia jej udostępnienia.
W świetle powyższych okoliczności treść uzasadnienia decyzji organu I instancji pozostaje w oczywistej sprzeczności z formą załatwienia wniosku strony (decyzja zamiast pisma) oraz podstawą prawną rozstrzygnięcia, tj. art. 16 ust. 1 ustawy, wedle której odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu ustawy.
Pismem z dnia 18 marca 2013 r. Prezydent Miasta poinformował skarżącego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Prezydenta Miasta polegającą na braku udostępnienia informacji publicznej, poprzez naruszenie:
art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię prowadzącą do wyłączenia spod zakresu prawa do informacji dokumentu obrazującego sposób wyliczenia opłat w gospodarce odpadami komunalnymi,
art. 4 i art. 54 Konstytucji RP w ten sposób, iż wyłączona została wolność zbierania i rozpowszechniania informacji, a to prowadzi do uniemożliwienia prowadzenia debaty publicznej opartej na faktach w zakresie tak społecznie ważnego tematu jakim jest gospodarka odpadami komunalnymi,
-art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 i 2, art. 14 ust. 1 i 2 ustawy poprzez nie wykonanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie pkt 4.
W uzasadnieniu wskazał, że dnia 20 grudnia 2012 r. wysłał pocztą elektroniczną wniosek o udostępnienie informacji publicznych dotyczących tzw. "uchwał śmieciowych".
Na trzy z czterech pytań uzyskał odpowiedź, jednak na pytanie zawarte w pkt 4, w którym zwrócił się "o przedstawienie wyliczeń, na podstawie których ustalono obowiązujące od 1 lipca 2013 stawki za wywóz śmieci" Prezydent Miasta L., decyzją nr [...] z dnia 7 stycznia 2013 r. odmówił udzielenia informacji twierdząc, że nie jest to informacja publiczna.
Podniósł, że od decyzji Prezydenta odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które decyzję tę uchyliło i orzekło, że skoro organ I instancji uznał, iż wnioskowana informacja nie jest informacją publiczną, to powinien odmówić jej udostępnienia zwykłym pismem, a nie w formie decyzji administracyjnej.
Następnie pismem z dnia 18 marca 2013 r. Prezydenta Miasta poinformował skarżącego, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy.
Zdaniem skarżącego podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności na podstawie art. 61 Konstytucji i przepisów ustawy z następujących powodów.
Organ stwierdził, że analiza finansowo-ekonomiczna stanowiąca wyliczenia, które posłużyły do ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości nie stanowi informacji publicznej.
Jest to założenie błędne, albowiem art. 6 ustawy formułuje otwarty katalog informacji publicznych. Traktowany jest jako katalog otwarty, ze względu na użyte w nim określenie "w szczególności", co wielokrotnie podnoszone było w orzeczeniach WSA oraz NSA.
Określone w Konstytucji RP w art. 61 prawo do uzyskiwania informacji o działalności m. in. podmiotów publicznych przyznaje bardzo szerokie uprawnienie, które tylko wyjątkowo i w zakresie wskazanym w tym przepisie może zostać ograniczone. Tak ustanowione prawo ma zasadnicze znaczenie w demokracji.
Zdaniem skarżącego, zgodnie z zasadą określoną w art. 61 Konstytucji RP należy w realizacji tego prawa gwarantować maksymalną jawność, natomiast ograniczenia, o jakich mowa w art. 61 ust. 3 powinny być stosowane wyjątkowo. W art. 61 ust. 2 Konstytucji RP wyraźnie zostało bowiem wskazane, że prawo do informacji obejmuje dostęp do dokumentów, niezależnie czy mają one charakter dokumentu urzędowego, czy też nie.
W przypadku poszukiwania normy określającej zakres prawa do uzyskiwania informacji wyłącznie poprzez ustawę dochodzi często do naruszenia prawa z art. 61 Konstytucji. Dla przykładu ustawodawca wyznaczył w zakresie prawa do uzyskiwania informacji w art. 61 ust. 2, iż obejmuje dostęp do dokumentów. W żadnym z przepisów ustawy nie pojawia się pojęcie dokumentu, a ustawodawca wskazał dokument szczególnego rodzaju jakim jest dokument urzędowy (art. 3 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit a tiret pierwszy). Na gruncie rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych i praktyki stosowania ustawy, gdyby ustawodawca wyznaczając zakres prawa do uzyskiwania informacji w art. 61 Konstytucji chciał ograniczyć dostęp wyłącznie do dokumentów urzędowych, to by to uczynił. Brak jest uzasadnienia dla ewentualnego dostępu wyłącznie do dokumentów urzędowych na podstawie ustawy. Tym samym każdorazowo należy poszukiwać zakresu jawności w art. 61 Konstytucji, tam gdzie zostało ono określone. Stanowisko powyższe, zostało zdaniem wnioskodawcy, potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Skarżący ponadto podkreślił, że przepisy ustawy o finansach publicznych przesądzają o jawności gospodarki finansowej w sferze publicznej – art. 33 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 5 lit. a) oraz art. 35. Zwracając się do organu o udostępnienie kalkulacji cenowej skarżący miał na względzie nie tylko określone w Konstytucji RP w art. 61 prawo do uzyskiwania informacji o działalności m. in. podmiotów publicznych, ale również art. 4 i 54 Konstytucji RP. Rzetelna debata o gospodarce odpadami możliwa jest wyłącznie na podstawie posiadanych informacji. W przypadku odmowy udostępnienia tych informacji mieszkańcy gminy jedynie mogą domniemywać skąd biorą się wyliczenia i określone stawki. Zatem w interesie mieszkańców jako wspólnoty samorządowej leży udostępnienie tych informacji. Nadto wskazał, że prowadzony przez skarżącego serwis www.legnica.net.pl ma szczególne znaczenie w prowadzeniu debaty publicznej i wielokrotnie stanowi źródło informacji dla mieszkańców. Rolą mediów jest informowanie jak najszerzej grupy obywateli m. in. w sposób rzetelny i odnoszący się do faktów funkcjonowania samorządu. Informację taką stanowi analiza finansowo-ekonomiczna. Z niej właśnie będzie wynikać najbardziej rzetelny sposób zarządzania odpadami komunalnymi i o tym obywatele powinni być informowani, również przez prasę. Skarżący powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2000 r., SK 4/00, w którym wskazano, że prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa" - przyznaje obywatelowi prawo do uzyskiwania informacji, a więc także do bycia informowanym. Charakter tego prawa dowodzi, że najpełniejsza jego realizacja następuje za pośrednictwem środków masowego przekazu, w tym oczywiście prasy. Art. 1 ustawy z 26 stycznia 1984 r. - Prawo prasowe stanowi wyraźnie, że "prasa zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej korzysta z wolności wypowiedzi i urzeczywistnia prawo obywateli do ich rzetelnego informowania, jawności życia publicznego oraz kontroli i krytyki społecznej". Przytoczony przepis stanowi niewątpliwie rozwinięcie treści art. 61 ust. 1 Konstytucji w takim znaczeniu, że zakodowane w nim prawo podmiotowe może obywatel realizować osobiście, jak też to prawo może się urzeczywistniać za pośrednictwem prasy. Wynika z tego, że skarga konstytucyjna zmierzająca do ochrony prawa do informacji przysługuje zarówno każdemu obywatelowi, jak też "prasie", a konkretnie odpowiedniemu organowi prasowemu.
Skarżący podał, że uzyskanie wnioskowanych informacji jest ważne dla uchwalania prawa miejscowego, a rzeczywiście stanowić powinny część uzasadnienia projektu uchwały. Skarżący powołał się m.in. na wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/GI 478/09: "W treści zaskarżonej uchwały zabrakło przy tym jakiejkolwiek kalkulacji opłat. Już z tych powodów uchwała ta w sposób istotny narusza prawo" oraz wyrok NSA, sygn. akt I OSK 457/10: "Trzeba wyraźnie stwierdzić, że w każdej sytuacji, gdy mocą uchwały rady wprowadzana jest opłata, z istoty swej stanowiąca obciążenie finansowe dla jej adresata, to uchwała ją wprowadzająca winna pozwolić osobie zainteresowanej na jednoznaczne ustalenie za co i w jakiej wysokości będzie ponosiła wydatki."
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o odrzucenie skargi i zasądzenia kosztów według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że odpowiedź na trzy pierwsze pytania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżący uzyskał dnia 4 stycznia 2013 r. natomiast nie udostępniono informacji dotyczącej przedstawienia wyliczeń, na podstawie których ustalono obowiązujące od dnia 1 lipca 2013 r. stawki za wywóz śmieci, uzasadniając to tym, że przedmiotowe dane nie są ujawniane z uwagi na fakt, że mogą posłużyć, do określenia przedmiotu zamówienia w przetargach na odbiór i zagospodarowanie odpadów, a co za tym idzie mogłoby to doprowadzić do zapoznania się potencjalnych oferentów z tą analizą, stawiając zamawiającego w mniej korzystnej sytuacji. W związku z tym skarżący potraktował ten fakt jako odmowę udostępnienia informacji publicznej i zażądał wydania decyzji administracyjnej. Wskazano, że decyzją z dnia 7 stycznia , nr [...], Prezydent Miasta L. odmówił udostępnienia informacji w zakresie przedstawienia wyliczeń na podstawie, których ustalono obowiązujące od dnia 1 lipca 2013 r. stawki za wywóz śmieci, uznając że przedmiotowa informacja nie stanowi informacji publicznej. Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., a decyzją z dnia 5 lutego 2013 r., nr [...] organ ten uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy jednocześnie stwierdził, że organ I instancji uznał, iż informacja dotycząca wyliczeń, na podstawie których ustalono obowiązujące od dnia 1 lipca 2013 r. stawki za wywóz śmieci nie stanowią informacji publicznej i załatwienie zgłoszonego we wniosku skarżącego żądania, powinno nastąpić w formie pisma. W związku z tym, pismem z dnia 18 marca 2013 r. skarżący został poinformowany, że informacja dotycząca wyliczeń przedmiotowych stawek za wywóz odpadów nie stanowi informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach kontroli działalności administracji publicznej mieści się orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych sytuacjach, w tym w przypadku niezbędności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1- 4 p.p.s.a.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawodawca konstytucyjny przewidując prawo do uzyskania informacji publicznych wskazał jednocześnie w art. 61 ust. 4 Konstytucji, że tryb ich udzielania określają ustawy. Jedną z tych ustaw jest ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198 z ze. zm., dalej jako ustawa).
Podstawową kwestią dla rozstrzygnięcia stanowi ocena, czy Prezydent jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z treścią art. 4 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5 podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Z powyżej przedstawionych uregulowań krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, wskazany w art. 4 ust. 1 ustawy, nie jest ograniczony wyłącznie do podmiotów mieszczących się w pojęciu administracji w sensie organizacyjnym, a obejmuje także podmioty mieszczące się w pojęciu administracji w sensie funkcjonalnym. Z tej racji stwierdzenie zawarte w art. 4 ust. 1 ustawy "w szczególności" należałoby rozumieć w ten sposób, że każdy podmiot jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jeśli wykonuje zadania władzy publicznej lub dysponuje majątkiem publicznym.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 18 marca 2013 r. skarżący został poinformowany, że informacja dotycząca wyliczeń przedmiotowych stawek za wywóz odpadów nie stanowi informacji publicznej.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia zwłaszcza, gdy nie podejmuje w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie aktu, ani innej czynności (por. wyroki NSA z: 20 lipca 1990 r.w sprawie sygn. akt I SAB 60/99; 19 lutego 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SAB 153/98; 27 stycznia 1999 r. w sprawie sygn. akt I SAB 142/98 – powołana strona internetowa). W niniejszej sprawie postępowanie o udzielenie informacji publicznej powinno zakończyć się w sposób przewidziany prawem, a więc udzielić żądanej informacji, albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia żądanej informacji lub decyzję o umorzeniu postępowania bądź zawiadomić wnioskodawcę, że informacji tej nie posiada. Prezydent nie zakończył postępowania w żaden z tych sposobów. W szczególności powyższych wymogów nie spełnia pismo z dnia 18 marca 2013 r., w którym zawarto wprawdzie stanowisko, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, lecz bez bliższego wyjaśnienia zaprezentowanego stanowiska. Prezydent pozostaje zatem w bezczynności w rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 20 grudnia 2012 r.
W wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność sąd nie może jednak określić, w jaki sposób powinna być rozpoznana sprawa, w której dany podmiot pozostaje w bezczynności, nie może bowiem nakazywać temu podmiotowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Jeżeli jednak objęta wnioskiem informacja nie ma charakteru informacji publicznej, organ ma obowiązek powiadomić o tym pisemnie wnioskodawcę. Poinformowanie to nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 ustawy, lecz winno zawierać minimalne uzasadnienie wyrażonego poglądu.
Powyższe względy zadecydowały o uznaniu, że skarga na bezczynność Prezydenta jest uzasadniona i o zobowiązaniu tego podmiotu do rozpoznania wniosku skarżącego z 20 grudnia 2012 r., który to wniosek nie został dotychczas w ocenie Sądu rozpoznany. Wcześniejsze pismo Prezydenta z 3 stycznia 2013 r. oraz decyzja z 7 stycznia 2013 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie występują już w obrocie prawnym, gdyż utraciły moc w związku z ich uchyleniem na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 5 lutego 2013 r.
Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że niniejsza bezczynność nie miała miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynika ona raczej z nieznajomości powyższej problematyki i w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia wnioskodawców, czy też celowego wprowadzania ich w błąd.
W tym stanie rzeczy na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku.
W związku z zawartym w skardze i odpowiedzi na skargę wnioskiem co do zasądzenia kosztów postępowania Sąd uważa za konieczne przypomnieć, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło