IV SA/Gl 30/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant starszy sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2013 r. sprawy ze skargi A. O. na orzeczenie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji uchyla zaskarżone orzeczenie i określa, że nie podlega wykonaniu. Komendant Miejski Policji w C. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] wydanym na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) umorzył postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec A.O. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że prawomocnym rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] A.O. z dniem [...] został zwolniony ze służby w Policji. W następstwie zwolnienia A.O. ze służby w Policji prowadzenie postępowania dyscyplinarnego stało się bezprzedmiotowe. Odwołanie od tego orzeczenia do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wniósł A.O., w którym wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. orzeczeniem z dnia [...] nr [...] wydanym na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy o Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podjętego orzeczenia przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania dyscyplinarnego, a następnie odniesiono się do zarzutów sformułowanych przez A.O. Podkreślono, że zarzut dotyczący nie otrzymania postanowienia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. jest bezzasadny, ponieważ na karcie akt 25 będącej zwrotnym potwierdzeniem tego postanowienia znajduje się podpis I.K. teściowej strony. Zaznaczono, że brak odniesienia się do zmiany zarzutu w treści orzeczenia [...] organu pierwszej instancji nie ma znaczenia dla zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia, ponieważ postępowanie zostało umorzone ze względu na jego bezprzedmiotowość. Pismem z dnia [...] A.O. wniósł skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpił o cofnięcie wskazanego orzeczenia z uwagi na brak możliwości odwołania się, ponieważ nie został prawidłowo powiadomiony o zakończeniu postępowania administracyjnego, nadto o podjętym rozstrzygnięciu nie poinformowano jego pełnomocnika, który w tym postępowaniu występuje, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z orzeczeniem i wniesienie ewentualnego środka odwoławczego. W dalszej części skargi A.O. odniósł się do własnego raportu z [...] i do pisma z dnia [...], na które to nie otrzymał żadnej odpowiedzi ze strony organów administracji. W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o jej oddalenie i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu swojego orzeczenia. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze podniesiono, że w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego strona nie korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach poinformował Sąd, iż przygotowując odpowiedź na skargę nie dysponował pełnymi aktami postępowania dyscyplinarnego i nie wiedziano o ustanowieniu pełnomocnika w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżone orzeczenie nie odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy te rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie dostrzec, że sądowej kontroli poddane zostało orzeczenie organu administracji publicznej wydane w ramach postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie to prowadzone jest w drodze procedury zamieszczonej w akcie prawa materialnego – w ustawie o Policji. Oznacza to, że dla oceny legalności prowadzonego postępowania należy wykorzystać unormowania ustawy o Policji, a tym samym unormowania zamieszczone w Kodeksie postępowania administracyjnego będą musiały być pominięte. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż po myśli art. 135f ustawy o Policji w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy, którym może być policjant, radca prawny lub adwokat. Stosownie do postanowień tego przepisu ustanowienie obrońcy uprawnia go do działania w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli pełnomocnictwo nie zawiera ograniczeń. O zmianie zakresu pełnomocnictwa uprawniającego do działania w postępowaniu dyscyplinarnym lub o jego cofnięciu obwiniony niezwłocznie zawiadamia obrońcę oraz rzecznika dyscyplinarnego. W toku postępowania obrońca nie może podejmować czynności na niekorzyść obwinionego. Może on zrezygnować z reprezentowania obwinionego, zawiadamiając o tym obwinionego oraz rzecznika dyscyplinarnego. Do czasu ustanowienia nowego obrońcy, jednak nie dłużej niż 14 dni od dnia zawiadomienia obwinionego, jest on zobowiązany podejmować niezbędne czynności. Udział obrońcy w postępowaniu dyscyplinarnym nie wyłącza osobistego działania w nim obwinionego. Przywołanie powyższych unormowań w kontekście rozpoznawanej sprawy było niezbędne, ponieważ wynika to z przedłożonych przez organy administracji publicznej akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec obwinionego A.O. Z przedłożonych akt można w sposób jednoznaczny ustalić, że A.O. w dniu [...] ustanowił adwokata I.K. w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu dyscyplinarnym. Nadto z akt tych wynika, że obrońca ten w sposób aktywny uczestniczył w tym postępowaniu, a organ prowadzący postępowanie zapewniał mu czynny udział w nim. W świetle powyższego uznać należy, że udział obrońcy obwinionego A.O. w przedmiotowym postępowaniu jest wykazany i nie wzbudza żadnych kontrowersji. Zatem stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w odpowiedzi na skargę o braku udziału w nim obrońcy nie może być uwzględnione, nadto ocena taka podzielona została przez pełnomocnika organu uczestniczącego w rozprawie przed tutejszym Sądem. Po zakończeniu zbierania materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny stosownie do postanowień art. 135j ust. 1 wydaje jedno z czterech przewidzianych w nim orzeczeń, w tym również o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. W myśl art. 135j ust. 1 orzeczenie doręcza się niezwłocznie obwinionemu. Unormowanie to musi być ujmowane w kontekście postanowień przywołanego powyżej art. 135f, zgodnie z którym ustanowiony obrońca działa w całym postępowaniu dyscyplinarnym, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia. Zestawienie obu unormowań pozwala stwierdzić, że organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne obowiązany jest doręczyć orzeczenie wydane w ramach postępowania dyscyplinarnego nie tylko obwinionemu, ale również obrońcy. Pominięcie w doręczaniu orzeczenia dyscyplinarnego obrońcy obwinionego uznać należy za uchybienie, które narusza treść art. 135f ust. 4 ustawy o Policji, ponieważ uniemożliwia mu w sposób prawidłowy wykonywanie ciążących na nim obowiązków względem mocodawcy. Nadto okoliczność ta wyczerpuje przesłankę uwzględnienia skargi do sądu administracyjnego przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Następstwem niniejszego wyroku jest powrót sprawy na etap postępowania dyscyplinarnego przed organem odwoławczym, który kierując się postanowieniami ustawy o Policji, jak również zgromadzonym materiałem dowodowym podejmie stosowne orzeczenie, które następnie doręczy obwinionemu jak również ustanowionemu przez niego obrońcy. Sąd po myśli art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o tym, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane. Wobec powyższego stosownie do postanowień art. 145 § 1 pkt 1 lit. c wyżej wymienionej ustawy należało orzec jak w sentencji. sw