VIII SA/Wa 355/13

WyrokWSA w Warszawie2013-09-16

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo zastosował mechanizm modulacji płatności bezpośrednich, polegający na ich zmniejszeniu o 10% w przypadku przekroczenia kwoty 5000 euro, zgodnie z przepisami prawa unijnego i krajowego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewystarczające wyjaśnienie, czy zostały spełnione warunki zastosowania modulacji płatności zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Organ nie wykazał, że te warunki zostały spełnione, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2012. Organ I instancji przyznał płatność, ale pomniejszył ją ze względu na zastosowanie modulacji. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając zasadność zastosowania zmniejszenia płatności. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując prawidłowość zastosowania modulacji i przekroczenie delegacji ustawowej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zasądzono od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącej M. M. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącej M. M. kwotę [...] ([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej: "skarżąca") od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] wydanej w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 orzekł o jej utrzymaniu w mocy. Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] maja 2012 r. skarżąca złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na 2012 r. zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., nr 170, poz. 1051 ze zm.). We wniosku zadeklarowała działki rolne o powierzchni wynoszącej [...] ha do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) oraz do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO). W dniu [...] maja 2012 r. organ I instancji poinformował skarżącą o maksymalnym kwalifikowanym obszarze występującym na działkach ewidencyjnych nr:[...], [...] i [...]. W konsekwencji w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżąca złożyła zmianę do wniosku, w której dokonała zmiany powierzchni działki rolnej B/B1 z [...] ha na [...] ha oraz działki rolnej D/D1 z [...] ha na [...] ha. Łączna zatem powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych do płatności wynosiła [...] ha. Następnie w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżąca wycofała działkę rolną A/A1 oraz AB. Natomiast w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia braków we wniosku, w dniu [...] lipca 2012 r. skarżąca złożyła korektę do wniosku. Po uwzględnieniu wszystkich zmian, korekt do wniosku oraz dokumentu wycofania części wniosku łączna powierzchnia działek rolnych, do których skarżąca wnioskowała o przyznanie płatności JPO oraz UPO wyniosła [...] ha. Następnie w dniu [...] sierpnia 2012 r. organ I instancji poinformował skarżącą o maksymalnym kwalifikowanym obszarze występującym na działce ewidencyjnej nr [...] ha. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] organ I instancji przyznał skarżącej płatność na rok 2012 w wysokości [...] zł w tym jednolitą płatność obszarową w kwocie [...] zł oraz uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości [...] zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na zastosowaną modulację płatności. Jako podstawę materialnoprawną organ I instancji wskazał przepisy art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164; dalej: "ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"), art. 57 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.; dalej "rozporządzenie Nr 1122/2009" oraz w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.; dalej: "rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą"), § 17a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W złożonym odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. w części obejmującej zmniejszenie płatności i orzeczenie co do istoty sprawy lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając wskazała, iż organ zastosował błędną metodę obliczenia zmniejszenia płatności, dlatego też w jej ocenie decyzja jest niezgodna z prawem. Rozpoznając sprawę ponownie, Dyrektor ARiMR wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 7 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Podniósł, iż zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wysokość płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, o której mowa w ust. 2 i 2a, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn powierzchni kwalifikującej się do tych płatności i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni - po uwzględnieniu art. 132 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, zmniejszeń płatności wynikających z zastosowania modulacji zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Organ odwoławczy wskazał także, iż zgodnie z § 17a rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40 z 2009 r., poz. 326, ze zm.), w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, ze zm.), płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki łącznej kwoty płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów ponad kwotę stanowiącą równowartość 5000 euro, przeliczoną na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006, czyli ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października roku, dla którego pomoc została przyznana. W roku 2012 kurs wymiany euro wynosił 4,1038 zł. Nadto Dyrektor ARiMR wskazał, iż o powyższym stanowi również art. 1 ust. 4 Decyzji Wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012, podjętej w związku z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z dnia 30.03.2010r.). W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy podniósł, iż w przypadku przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych początkowa kwota uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła [...] zł. Powierzchnia stwierdzona wyniosła [...] ha, natomiast stawka płatności UPO do 1 ha uprawy w 2012 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1309) i wynosiła 211,80 zł. Zauważył także, iż organ I instancji w swej decyzji dokonał zmniejszenia przyznanej płatności, zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji Komisji z dnia 24.07.2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012. Podniósł, iż w przedmiotowej sprawie łączna kwota płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej, o którą wnioskowała skarżąca, która miała być jej przyznana za dany rok, była wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006. Zauważył także, iż płatność JPO została przyznana również do powierzchni [...] ha według stawki płatności ustalonej na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2012 r. (Dz. U. z 2012, poz. 1308), która wynosiła 732,06 zł. Organ odwoławczy po przedstawieniu stosownych wyliczeń wskazał, iż podtrzymuje zasadność zastosowania zmniejszenia krajowej płatności uzupełniającej z powodu przekroczenia wnioskowanej przez skarżącą płatności o kwotę wskazaną w § 17a rozporządzenia z 9 marca 2009 r., tj. kwotę 5000 euro przeliczoną według kursu ustalonego na zasadach wynikających z przepisów, o których mowa w tym rozporządzeniu (4,1038 zł). Dlatego też zastosowano 10% zmniejszenie płatności uzupełniającej, co wynika z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej KE z 24 lipca 2012 r. i powołanych przepisów krajowych. Ostateczna kwota przyznanej płatności uzupełniającej wyniosła zatem [...] zł, gdyż początkową kwotę [...] zł pomniejszono o kwotę [...] zł Dyrektor ARiMR zauważył także, iż organ I instancji przy ustalaniu powierzchni uprawnionej, oparł się na danych wynikających z systemu informacji geograficznej. Ustalając powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności wziął pod uwagę treść żądania skarżącej wyrażoną we wniosku dotyczącą działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna C/C1), a przede wszystkim zdjęcia dostępne na obrazie ortofotomapy dostępnej w systemie informacji geograficznej w Zintegrowanych Systemie Zarządzania i Kontroli. Natomiast decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. przyznał płatność na podstawie art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. W związku bowiem ze stwierdzoną różnicą pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia płatnością, wynoszącą [...]%, płatność została przyznana do powierzchni stwierdzonej, tj. [...] ha. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Dyrektor ARiMR uznał je za całkowicie bezzasadne. Wskazał, iż dokonał dokładnej ponownej analizy słuszności zastosowania zmniejszenia oraz uznał, iż organ I instancji zastosował prawidłową metodę obliczania zmniejszenia płatności, zgodnie z istniejącymi w tym zakresie przepisami prawa. Zauważył, iż metoda dokonywania pomniejszeń krajowej uzupełniającej płatności obszarowej wynika nie tylko z przepisów unijnych, ale również z przepisów prawa krajowego, na podstawie których organ orzeka w sprawach. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. (winno być [...] kwietnia 2013 r.) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości skarżonych decyzji obydwu instancji. Uzasadniając wskazała, iż skarżyła decyzję pierwszej instancji w części dotyczącej zmniejszenia płatności w skutek tzw. modulacji. W jej ocenie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając rozporządzenie z dnia 19 listopada 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz warunków wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przekroczył delegację ustawową. Wskazała także, iż nie może stanowić podstawy do wydania skarżonej decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012. W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Nadto wskazał, iż w przedmiotowej sprawie łączna kwota płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej, o którą wnioskowała skarżąca, która miała być przyznana za dany rok, była wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006, a zatem istniały prawne przesłanki do dokonania zmniejszenia przyznanej płatności, zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2013 r. (data osobistego złożenia w Sądzie) skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Dodała, że organ w sposób wadliwy dokonał pomniejszenia płatności, gdyż przepisy w tym zakresie nie zostały należycie ustanowione. Podniosła, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydając rozporządzenie z dnia 19 listopada 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy oraz warunków wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przekroczył delegację ustawową. Podstawy do takiego działania w ocenie skarżącej nie stanowił przepis art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) i art. 24c ustawy o płatnościach. Natomiast podstawy prawnej do zmniejszenia skarżącej płatności nie stanowią powołane przez organy orzekające w sprawie przepisy art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach, ani też decyzja wykonawcza KE z 24 lipca 2012 r. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja narusza również zapis ochronny, tj. art. 10 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Komisji WE 73/2009. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ można organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszył obowiązujące przepisy prawa procesowego, co mogło skutkować niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego i tym samym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przypomnieć także należy, że organy administracji publicznej obowiązane są przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli (art. 8 k.p.a.), jak również wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu spraw (art. 11 k.p.a.). Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma zasadnicze i fundamentalne znaczenie dla stosowania ww. zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest decyzją odwoławczą wydaną na podstawie art. 138 k.p.a. Wskazać należy, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru wyłącznie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Podstawę materialonoprawną kontrolowanych przez Sąd decyzji stanowi m.in. przepis art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym wysokość płatności ustala się (...) po uwzględnieniu art. 132 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009, zmniejszeń płatności wynikających z zastosowania modulacji zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009 oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. W świetle art. 24c ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, minister właściwy do spraw rolnictwa może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki lub szczegółowy tryb przyznawania lub wypłaty płatności obszarowych, płatności cukrowej, płatności do pomidorów, płatności do krów i owiec, płatności do tytoniu, płatności niezwiązanej do tytoniu oraz płatności niezwiązanej do skrobi, w tym szczegółowe warunki lub tryb przyznawania tych płatności spadkobiercy lub małżonkowi rolnika, lub przejmującemu gospodarstwo, a także szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać uprawy poszczególnych roślin lub grunty orne, na których nie jest prowadzona uprawa roślin, mając na względzie zabezpieczenie przed nieuzasadnionym przyznawaniem tych płatności. Zgodnie z § 17a ust. 1 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą (przepis ten obowiązuje od 30 listopada 2012 r. - dopisek Sądu), w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5000 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1913/2006", płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki łącznej kwoty płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów ponad kwotę stanowiącą równowartość 5.000 euro przeliczoną na złote według kursu euro ustalanego na zasadach wynikających z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006. Z treści art. 7 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16 ze zm.; dalej: "rozporządzenie (WE) nr 73/2009") wynika, że w 2012 r. zmniejsza się o 10% wszelkie płatności bezpośrednie, których kwota przewyższa 5000 EUR (tzw. modulacja – dopisek Sądu). Zgodnie zaś z przepisami art. 10 ust. 1 – 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 (regulującymi szczególne zasady dotyczące modulacji w nowych państwach członkowskich - dopisek Sądu), artykuł 7 ma zastosowanie do rolników w nowym państwie członkowskim w danym roku kalendarzowym jedynie wtedy, gdy poziom płatności bezpośrednich stosowany w tym państwie członkowskim na ten rok kalendarzowy zgodnie z art. 121 jest co najmniej równy poziomowi stosowanemu wówczas w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, z uwzględnieniem wszelkich zmniejszeń zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1 (ust. 1). Jeśli art. 7 stosuje się do rolników w nowym państwie członkowskim, wartość procentowa mająca zastosowanie na mocy art. 7 ust. 1 ogranicza się do różnicy między poziomem płatności bezpośrednich mającym w odniesieniu do niego zastosowanie na mocy art. 121 a poziomem płatności w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, z uwzględnieniem wszystkich redukcji zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1 (ust. 2). Z powoływanego przez organy art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej KE z 24 lipca 2012 r. wynika zaś, że w przypadku, gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mają być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia (WE) nr 73/2009, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, przekracza 5000 EUR, kwota krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, które mają być przyznane temu rolnikowi zgodnie z załącznikiem do niniejszej decyzji zostanie pomniejszona o kwotę równą 10% całkowitej kwoty przekraczającej 5000 EUR (zdanie pierwsze). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Dyrektora ARiMR z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 nie mogła być utrzymana w obrocie prawnym albowiem narusza przepisy postępowania tj. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Wystąpiły zatem przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., powodujące konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Dyrektor ARiMR nie wyjaśnił bowiem w sposób wystarczający, czy zostały spełnione warunki, o których mowa w przepisach art. 10 ust. 1 - 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, pozwalające na zastosowanie w realiach niniejszej sprawy wskazanych przez organ przepisów regulujących tzw. modulację płatności. Bezsporne przy tym jest, że przepisy te znajdują zastosowanie w realiach niniejszej sprawy. Organ odwoławczy trafnie wskazał jako podstawę materialnoprawną swojej decyzji art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Nie dostrzegł jednak, że przepis ten wymaga stosowania modulacji zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009. Z akt sprawy wynika, że skarżąca konsekwentnie kwestionowała istnienie podstawy materialnoprawnej pozwalającej organom na zastosowanie zmniejszenia płatności w ramach tzw. modulacji. W związku z powyższym, mając na względzie hierarchię źródeł prawa, za niewystarczające uznać należy powoływanie się przez organ odwoławczy na przepisy art. 7 (w tym ust. 4) ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, § 17a rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą, art. 7 ust. 1 - 2, art. 10 ust. 1 - 2 i art. 132 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 oraz art. 1 ust. 4 decyzji KE z 24 lipca 2012 r. Tym bardziej, że organ ten nie wykazał, iż ostatnio wymieniony akt został w sposób należyty opublikowany, wiążąc swoimi przepisami zarówno państwo członkowskie, do którego został skierowany (RP), jak i polskich rolników. Dyrektor ARiMR nie wykazał zdaniem Sądu, że spełnione zostały warunki, o których mowa w przepisach art. 10 ust. 1 - 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, pozwalające na zastosowanie w realiach niniejszej sprawy modulacji. Zarzuty skargi Sąd uznał za zasadne o tyle, o ile doprowadziły do uchylenia zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Za przedwczesne uznać tym samym należy odnoszenie się przez Sąd w sposób wiążący do wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Warto jednak zauważyć, że w świetle przepisów art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także art. 7 ust. 1 lit. d) oraz art. 10 ust. 1 - 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, obowiązkiem Rzeczypospolitej Polskiej jest stosowanie regulacji dotyczących modulacji płatności zgodnie z przepisami prawa unijnego. Autor skargi nie przedstawił zaś argumentacji prawnej, która uzasadniałaby wniosek, że skarżącej przysługują płatności w pełnej wysokości, z pominięciem obowiązku stosowania przez organy modulacji, jeżeli spełnione zostały warunki przewidziane w przepisach art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania Sądu. Obowiązany będzie zatem udzielić skarżącej niezbędnych pouczeń dotyczących istnienia podstawy materialnoprawnej pozwalającej na zmniejszenie płatności w wyniku zastosowania modulacji, zgodnie z art. 10 ust. 1 - 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Stosowne rozważania w tym zakresie Dyrektor ARiMR obowiązany będzie także przedstawić w uzasadnieniu decyzji kończącej postępowanie administracyjne w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie płatności (JPO oraz UPO) na 2012 rok. Z przytoczonych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). Rozstrzygnięcie zamieszczone w punkcie 2 sentencji wyroku wynika natomiast z konieczności uwzględnienia przez Sąd dyspozycji art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach (punkt 3) znajduje uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło