II SA/Bk 669/13

WyrokWSA w Białymstoku2013-10-17

Skład orzekający: Marek Leszczyński, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty zajęte pod budynki przemysłowe, w tym halę warsztatową, kotłownię i portiernię, mogą być zaliczone do kategorii 'tereny przemysłowe – Ba' w operacie ewidencji gruntów, czy też powinny być zakwalifikowane jako grunty rolne zabudowane, jeśli użytkownicy wieczysti prowadzą na nich działalność rolniczą?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kluczowe dla prawidłowej kwalifikacji użytku gruntowego jest ustalenie, czy znajdujące się na działce budynki i urządzenia służą produkcji rolniczej, czy przemysłowej, w oparciu o aktualny stan faktyczny. Sama definicja nieruchomości rolnej z Kodeksu cywilnego nie jest wystarczająca w kontekście publicznoprawnej regulacji ewidencji gruntów. Konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym oględzin, aby ustalić rzeczywiste przeznaczenie budynków i urządzeń.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany zapisu w operacie ewidencji gruntów dotyczącego działek nr [...] i [...] z 'tereny przemysłowe – Ba' na grunty rolne. Skarżący, będący użytkownikami wieczystymi, twierdzili, że na działkach znajdują się budynki służące produkcji rolniczej. Organy administracji utrzymały zapis o terenach przemysłowych, opierając się na fakcie istnienia budynków przemysłowych i braku dokumentacji potwierdzającej produkcję rolniczą. WSA w Białymstoku początkowo oddalił skargę, ale NSA uchylił ten wyrok, wskazując na potrzebę ponownego ustalenia stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone decyzje P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. oraz poprzedzające je decyzje Starosty K., stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skarg A. Ż. i R. O. na decyzje P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zmiany zapisu w operacie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające ich wydanie decyzje Starosty K. z dnia [...] grudnia 2010 roku o numerach: [...] i [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. na rzecz skarżących A. Ż. i R. O. solidarnie kwotę 1.061,00 (słownie: tysiąc sześćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.- P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., decyzjami z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] i nr [...], utrzymał w mocy decyzje Starosty K. z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] i nr [...], odrzucające zarzut wnioskodawców i utrzymujące zapis w zmodernizowanym operacie ewidencji gruntów i budynków Miasta S. w przedmiocie rodzaju użytku gruntowego "tereny przemysłowe – Ba" w działkach nr [...] oraz nr [...], będących własnością Skarbu Państwa i pozostających w wieczystym użytkowaniu A. i P. Ż. oraz R. O. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne: W 2005 r. Starosta K. przeprowadził z urzędu kompleksową modernizację ewidencji gruntów i budynków miasta S., celem utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Działania aktualizacyjne organu przeprowadzone w trybie i na zasadach określonych w art. 24a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, objęły m.in. działki nr [...] i nr [...], będące w użytkowaniu wieczystym R. O. (akt notarialny Rep. A Nr [...] z dnia [...] marca 1995r.). Przedmiotowe nieruchomości zostały nabyte jako część zorganizowanego przedsiębiorstwa państwowego i oznaczone w ewidencji gruntów jako użytki B/RIVb i RIVb. W ramach modernizacji wykonana została mapa klasyfikacyjna, na której działki o nr [...] i [...] oznaczone zostały jako tereny przemysłowe o symbolu "Ba". Taki zapis utrzymano w projekcie operatu opisowo – kartograficznego, który był wyłożony w Starostwie Powiatowym w K. w dniach 5 – 23 września 2005r., i co do którego użytkownik wieczysty nie wniósł żadnych uwag. W dniu 22 lutego 2007r. R. O. zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. o przywrócenie poprzedniego zapisu działek nr [...] i [...], jako użytków rolnych. W następstwie tego wniosku organ podjął czynności sprawdzające, ustalając, że dla ww. działek nie obowiązuje plan miejscowy, a w studium działki te położone są na terenie produkcyjno – usługowym oznaczonym symbolem PU. W trakcie przeprowadzonych oględzin organ potwierdził również, że na przedmiotowych działkach znajdują się budynki przemysłowe: hala warsztatowa, kotłownia i portiernia oraz ciężki sprzęt budowlany. Na podstawie tych okoliczności uznał, że w trakcie modernizacji poprawnie zakwalifikowano grunt kwestionowanych działek do terenów przemysłowych. Organ ustalił jednocześnie, że wnioskodawca po 1995 r. nie przedłożył żadnej dokumentacji o zmianie przeznaczenia opisanych budynków na potrzeby produkcji rolnej. Na podstawie zaś aktu notarialnego Rep. A [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. R. O. zbył prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] wraz ze znajdującymi na niej budynkami na rzecz A. Ż. i P. Ż. W tych okolicznościach Starosta K. w dniu [...] grudnia 2010r. wydał dwie odrębne decyzje, którymi, na podstawie art. 7d, art. 22 ust. 1 i art. 24a ust. 10 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, odrzucił zarzuty R. O. oraz A. Ż. i P. Ż. i utrzymał w mocy istniejący w operacie ewidencji gruntów i budynków Miasta S. – zapis w przedmiocie rodzaju użytku gruntowego "tereny przemysłowe – Ba" w działkach nr [...] oraz nr [...]. Z powyższymi decyzjami nie zgodzili się R. O., A. Ż. i P. Ż., żądając stwierdzenia ich nieważności. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa wskazali na brak opublikowania projektu modernizacji ewidencji gruntów i budynków w Dzienniku Urzędowym Województwa P. Zarzucili ponadto, że organ I instancji przed wydaniem zaskarżonych decyzji nie zapoznał ich ze zgromadzonym materiałem dowodowym i nie wziął pod uwagę zapisów z ewidencji gruntów i budynków. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., decyzjami z dnia [...] marca 2011 r. (nr [...] i nr [...]), utrzymał w mocy zaskarżone decyzje. Uzasadniając organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał podstawę obowiązku wykonania modernizacji ewidencji gruntów, tj. art. 24a ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, wskazując, że w przedmiotowej sprawie Starosta prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów, zachowując jego etapy oraz realizując wszystkie uprawnienia przysługujące zainteresowanym. Następnie, powołując się na art. 24a pkt 4 tej ustawy, organ stwierdził, że projekt operatu opisowo – kartograficznego, obejmującego m.in. działki nr [...] i [...], został podany do publicznej wiadomości poprzez zawiadomienie na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w K. (22.08.2005r. – 23.09.2005r.), Urzędzie Miejskim w S. oraz w Gazecie Wyborczej ([...].08.2005r.), a sam projekt w dniach 5-23.09.2005r. został wyłożony w budynku siedziby Starostwa. W okresie wyłożenia projektu operatu każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane mógł zgłaszać uwagi. Z powyższego uprawnienia, jak ustalił organ, nie skorzystał jednak R. O. W ten sposób projekt operatu opisowo – kartograficznego, po jego opublikowaniu w dzienniku urzędowym województwa podlaskiego, stał się z dniem 26 września 2005r. operatem ewidencji gruntów. Dalej organ podkreślił, że na przedmiotowych działkach znajdują się wyłącznie budynki przemysłowe, a strona odwołująca w toku całego postępowania nie zakwestionowała tego przeznaczenia, przedkładając chociażby dokumentację świadczącą o wykorzystywaniu tych budynków do produkcji rolniczej. Także grunt spornych działek nie ma, w ocenie organu, charakteru gruntu rolnego. Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że o zaliczeniu budynku do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób jego użytkowania. Pozostałe zarzuty odwołania organ uznał za niezasadne. Na powyższe decyzje skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli R. O. i A. Ż., żądając ich uchylenia. Zarzucili, że postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków dotyczących ich działek zostało wszczęte bez ich wiedzy i zgody, natomiast sporne działki w momencie ich nabycia w użytkowanie wieczyste, określone były w ewidencji jako grunty rolne. Zdaniem skarżących przeznaczenie takie jest tym bardziej uzasadnione, że brak jest planu zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie art. 107 § 3 kpa oraz art. 7, 10 i 50 kpa. Pełnomocnik skarżących w piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2011 r. wniósł o dopuszczenia dowodu z dokumentów - aktów notarialnych, na okoliczność posiadania przez skarżącego gospodarstwa rolnego i nabycia działek nr [...] i nr [...] na jego powiększenie. Dodatkowo pełnomocnik wniósł o rozważanie stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, wskazując, że Starosta reprezentujący właściciela działek - Skarb Państwa podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia [...] października 2011 r. wydanym w sprawie [...] skargę oddalił. Sąd rozpoznając zarzut nieważności postępowania wskazał, że ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie wprowadza wyłączenia starosty w sprawach wydania decyzji o uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów wniesionych do danych ujawnionych w toku modernizacji ewidencji gruntów, których właścicielem jest Skarb Państwa reprezentowany przez tegoż Starostę. Skoro sama ustawa nie zawiera takiej regulacji, to wyprowadzenie wyłączenia organu samorządu terytorialnego w drodze wykładni, w następstwie prowadzące do pozbawienia kompetencji organu nie znajduje podstaw. Wskazują na to zmiany w ustawach materialnoprawnych, w których ustawodawca dostrzegając kolizję interesów prawnych wspólnoty samorządowej z interesem prawnym jednostki, wprost wprowadził instytucję wyłączenia organu. Starosta K. wydał więc decyzję w granicach swojej właściwości, co jest zgodne z prawem i nie zachodzi podstawa do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie sądu na uwzględnienie nie zasługiwały także pozostałe zarzuty skargi dotyczące niewłaściwie przeprowadzonego postępowania w przedmiocie modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta S. Po pierwsze, jak stanowi art. 24 "a" ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków wszczyna starosta z urzędu. Oznacza to, że zgoda skarżących jako użytkowników wieczystych działek objętych procedurą modernizacji, nie była konieczna do wszczęcia takiego postępowania. Starosta zobowiązany był natomiast o wszczęciu przedmiotowego postępowania zawiadomić strony, co, jak wynika z akt sprawy, uczynił. Po drugie, postępowanie w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków miasta S. zostało przeprowadzone z zachowaniem wszystkich jego etapów, określonych w art. 24a ust. 2 -8 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. W ocenie sądu Starosta prawidłowo też kwalifikował działki skarżących jako tereny przemysłowe. Wprawdzie przedmiotowe nieruchomości w dniu zawarcia umowy użytkowania wieczystego oznaczone były w ewidencji gruntów jako użytki rolne, to zostały nabyte jako część zorganizowanego przedsiębiorstwa państwowego (co potwierdzają zapisy w aktach notarialnych). Takie też przemysłowe przeznaczenie terenu potwierdził Starosta w trakcie przeprowadzonych oględzin, stwierdzając, że na działkach znajdują się budynki przemysłowe (hala warsztatowa, kotłownia i portiernia) oraz sprzęt i materiały niezwiązany z produkcją rolniczą. Wprawdzie organ nie sporządził z przeprowadzonych oględzin protokołu, jak nakazuje przepis art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a., jednakże uchybienie to nie miało, zdaniem sądu, wpływu na kontrolowane rozstrzygnięcie. Przemysłowe przeznaczenie opisanych działek potwierdza również dołączona do akt administracyjnych dokumentacja fotograficzna. Widoczne na niej budynki trudno uznać za budynki przeznaczone do produkcji rolniczej. Znamienne jest również, że strona skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających prowadzenie na wspomnianych działkach produkcji rolniczej. Złożone zaś w toku postępowania sądowego akty notarialne dotyczą zupełnie innych nieruchomości rolnych i fakt ich rolniczego wykorzystywania nie ma wpływu na sposób przeznaczenia działek. Zgodnie zaś z art. 46¹ Kodeksu cywilnego nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie, w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Definicja ta ma także zastosowanie do wszystkich innych ustaw dotyczących nieruchomości (gruntów rolnych), chyba że zawierają one postanowienia odmienne. W świetle tego przepisu o rolniczym charakterze gruntu przesądza tylko jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób obecnego użytkowania. W ocenie sądu również zarzuty natury procesowej dotyczące naruszenia art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organy obydwu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, a zaskarżone decyzje zostały wydane po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału. Także zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. nie mógł zostać uwzględniony, gdyż organ odwoławczy zawiadomieniem z 23 lutego 2011 r. poinformował skarżących o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Od tego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie: - art. 24a ust 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z pkt. 1 ppkt. 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie Ewidencji Gruntów i Budynków w związku z art. 461 kodeksu cywilnego przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż budynki posadowione na gruntach w stosunku do których przysługuje skarżącym prawo wieczystego użytkowania nie są budynkami służącymi produkcji rolnej i w konsekwencji błędnym przyjęciu, iż przedmiotowe nieruchomości nie mogą być zaliczone do nieruchomości rolnych; - art. 24a ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z pkt. 3 ppkt. 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r w sprawie Ewidencji Gruntów i Budynków przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż budynki posadowione na gruntach w stosunku do których przysługuje skarżącym prawo wieczystego użytkowania są budynkami służącymi produkcji przemysłowej; - art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak ustalenia stanu faktycznego, który Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za podstawę rozstrzygnięcia w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia czemu służą budynki posadowione na działkach nr [...] i [...]; - art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a, poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na jej wydanie przez organ podlegający wyłączeniu z mocy prawa; - art. 156 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 25 k.p.a., przez ich niezastosowanie i zaniechania stwierdzenia nieważności decyzji, w sytuacji, gdy organ administracyjny - Starosta K. jako przedstawiciel właściciela gruntu - Skarbu Państwa podlegał wyłączeniu z mocy prawa. Wnieśli ponadto o dopuszczenie dowodu z dokumentu – duplikatu zaświadczenia o nadaniu nr ewidencyjnego z ewidencji gospodarstw rolnych na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. na okoliczność, ze skarżący jest rolnikiem i prowadzi gospodarstwo rolne. Wnieśli również o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazali, że grunty stanowiące przedmiot postępowania służą wraz z posadowionymi na nich budynkami produkcji rolniczej. Skarżący nie prowadzą działalności przemysłowej, a rolniczą, o czym świadczy zaświadczenie przedłożone przez skarżącego. Skoro więc skarżący użytkował budynki jako rolnicze, nie można zakwalifikować gruntu jako przemysłowy. O charakterze gruntu przesądza nie tylko jego przeznaczenie, ale również sposób wykorzystania. Kryterium wyodrębniającym nieruchomość rolną jest jej rolnicze wykorzystywanie, nie zaś rzeczywiste prowadzenie działalności rolniczej. Ponadto, starosta Kolneński nie jest organem właściwym w sprawie (art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2013 r. wydanym w sprawie [...] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku. W uzasadnieniu podano, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 24a ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z pkt. 1 ppkt. 5 i pkt 3 ppkt. 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie Ewidencji Gruntów i Budynków w zw. z art. 46¹ Kodeksu cywilnego przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż budynki posadowione na gruntach w stosunku do których przysługuje skarżącym prawo wieczystego użytkowania nie są budynkami służącymi produkcji rolnej i w konsekwencji błędnym przyjęciu, iż przedmiotowe nieruchomości nie mogą być zaliczone do nieruchomości rolnych. Podano, że Sąd I instancji akceptując stanowisko organów zawarte w zaskarżonej decyzji wskazał jako podstawę prawną art. 46¹ Kodeksu cywilnego i zawartą w tym przepisie definicję nieruchomości rolnej. NSA podkreślił, że definicja ta zawarta w kodeksie cywilnym ma zastosowanie do podmiotów cywilnoprawnych i powstających pomiędzy nimi stosunków cywilnoprawnych, oczywiście o ile dla danego stosunku cywilnoprawnego nie ma definicji szczególnej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie zasadniczą kwestią sporną jest ustalenie jaki jest charakter działek nr [...] i [...] z punktu widzenia zasad prowadzenia ewidencji gruntów, a konkretnie do jakiego rodzaju użytku gruntowego można je zaliczyć. Mając na uwadze, że problematyka dotycząca ewidencji gruntów i budynków, a więc publicznego rejestru nieruchomości należy do regulacji publicznoprawnej, zasadnicze znaczenie w sprawie mają rozwiązania prawne dotyczące bezpośrednio tego zagadnienia. NSA podało, że jest to rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 nr 38, poz. 454 ) które w § 66 określa jakie dane są danymi ewidencyjnymi dotyczącymi użytków gruntowych, w § 67 wskazuje na jakie grupy dzielą się użytki gruntowe wymieniając w pkt 1 użytki rolne, a w pkt 3 grunty zabudowane i zurbanizowane. Z kolei w § 68 tego rozporządzenia wskazano jak dzielą się poszczególne grupy użytków gruntowych i tak ust. 1 w ramach grupy użytków rolnych w pkt 5 wymienia grunty rolne zabudowane, a w ust. 3 w ramach grupy grunty zabudowane i zurbanizowane w pkt 2 mamy tereny przemysłowe. Zgodnie z § 68 ust. 6 rozporządzenia zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do rozporządzenia. Zgodnie z powołanym załącznikiem pkt 1 ppkt 5 do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu (kotłownie, komórki, garaże, szopy, stodoły, wiaty, spichlerze, budynki inwentarskie, place składowe i manewrowe w obrębie zabudowy itp.), a także zajęte pod ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych. Natomiast zgodnie z pkt 3 ppkt 2 załącznika do terenów przemysłowych zalicza się grunty zajęte pod budynki i urządzenia służące produkcji przemysłowej, a także ujęcia wody, oczyszczalnie ścieków, stacje transformatorowe, czynne hałdy i wysypiska, urządzenia magazynowo-składowe, bazy transportowe i remontowe itp. NSA podało, że z powołanych przepisów wynika iż podstawową zasadą decydującą o zaliczeniu danego gruntu do grupy gruntu rolnego zabudowanego lub terenu przemysłowego jest ustalenie, czy znajdujące się na gruncie budynki i urządzenia służą produkcji rolniczej, czy służą do produkcji przemysłowej. Przy czym chodzi o bieżące, aktualne ustalenie jakiego rodzaju produkcji: rolnej czy przemysłowej służą dane grunty zabudowane, a nie jakiej produkcji służyły lub mogą w przyszłości służyć. Odnośnie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi NSA stwierdził, że jest on zasadny w zakresie w jakim Sąd I instancji nie przeprowadził prawidłowo kontroli ustalenia stanu faktycznego przez organy. NSA podało, że aktualizacja bieżąca operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przy tym do aktualizacji operatu ewidencyjnego odpowiednio stosuje się § 35 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, który enumeratywnie wylicza źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji. W niniejszej sprawie zważywszy na jej przedmiot, czyli zaliczenie działek gruntu do poszczególnych użytków gruntowych szczególne znaczenie mogą mieć źródła wymienione w pkt od 4 do 7 (dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne – pkt 4, dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne – pkt 5, dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej – pkt 6, wyniki oględzin – pkt 7). W ocenie NSA wbrew twierdzeniom Sądu I instancji znajdujący się w aktach materiał fotograficzny nie może stanowić podstawy do jednoznacznego ustalenia, czy znajdujące się na przedmiotowych działkach budynki i urządzenia służą prowadzeniu działalności rolniczej, czy działalności przemysłowej, okoliczności te wymagają dalszych ustaleń, a tym samym przeprowadzenia postępowania dowodowego. W ramach prowadzonego postępowania dowodowego należy również mieć na uwadze rodzaj i charakter działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego, aby móc tym samym ustalić czemu służą przedmiotowe działki wraz z znajdującymi się na nich budynkami i urządzeniami, z kolei dowód z oględzin winien być przeprowadzony zgodnie zasadami wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego. Prowadzone postępowanie dowodowe winno mieć na uwadze aktualny stan istniejący na przedmiotowych działkach ewidencyjnych. Końcowo NSA stwierdziło, że niezasadny jest zarzut dotyczący wyłączenia organu I instancji tj. starosty jako organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, a tym samym zarzut nieważności decyzji. W dniu 16.09.2013 r. organ złożył pismo wraz z załączonym pismem Starosty Kolneńskiego z dnia 12.09.2013 r. (k. 218-219) wskazując na trudności z wykonaniem wyroku NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zważył co następuje. Zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej p.p.s.a., skład sądowy orzekający w niniejszej sprawie oraz organu są związane wyrokiem NSA z dnia [...].06.2013 r. [...] tj. wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie. Zatem, kierując się zaleceniami wyeksponowanymi w uzasadnieniu w/w wyroku, Sąd uwzględnił skargę uznając, że doszło w zaskarżonych decyzjach do naruszenia art. 24a ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne w związku z pkt 1 ppkt 5 i pkt 3 ppkt 2 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 461 kodeksu cywilnego poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że budynki posadowione na działkach o nr geod. [...] i [...] nie są budynkami służącymi produkcji rolnej i nie mogą być zaliczone do nieruchomości rolnych. Przede wszystkim jednak by zastosować właściwą wykładnię w/w przepisów niezbędne było dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez jednoznaczne ustalenie, czy znajdujące się budynki i urządzenia na spornych działkach służą prowadzeniu działalności rolniczej, czy działalności przemysłowej. Organ I instancji winien przeprowadzić dalsze ustalenia w tym zakresie poprzez między innymi ustalenie charakteru działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżących, przeprowadzenie oględzin. Dowody te miałyby służyć określeniu czemu służą przedmiotowe działki wraz ze znajdującymi się na nich budynkami i urządzeniami. W ślad za wywodami NSA zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia [...].06.2013 r. (str. 9-10) organ winien mieć na względzie treść paragrafu 35 pkt 4-7 rozporządzenia z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów, w tym przeprowadzenie oględzin mające na uwadze cyt. "aktualny stan istniejący na przedmiotowych działkach ewidencyjnych". Również na str. 9 uzasadnienia, NSA zawarł wskazania do bieżącego aktualnego ustalenia jakiego rodzaju produkcji rolnej czy przemysłowej służą dane grunty zabudowane, a nie jakiej produkcji służyły lub mogą służyć w przyszłości (w świetle pkt 1 ppkt 5 i pkt 3 ppkt 2 załącznika nr 6 rozporządzenia). Należy zauważyć, że NSA nie zakwestionował prawidłowości trybu, w jakim toczyło się postępowanie tj. art. 24a ustawy z dnia 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287), co oznacza, że wniosek skarżącego nadal należy rozpatrzeć w trybie procesu modernizacyjnego ewidencji gruntów i budynków – art. 24a ust. 10 w/w ustawy. Nawiązując do pisma P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16.09.2013 r. (k.218) wraz z załączonym pismem Starostwa Powiatowego w K. z 12.09.2013 r. w kwestii trudności z wykonaniem zaleceń z wyroku NSA, skład orzekający WSA w Białymstoku nie jest uprawniony do innych wskazań, niż uczynił to NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia [...].06.2013 r. (art. 190 p.p.s.a.). Postępowanie modernizacyjne gruntów, zakończone w trybie administracyjnym ok. 6 lat temu, znalazło finał sądowy dopiero obecnie. Skoro NSA stwierdził, że organy winny przeprowadzić postępowanie dowodowe dla ustalenia aktualnego stanu faktycznego, to nie pozostaje organom nic innego, jak wykonać zalecenia i dokonać bieżącej oceny stanu faktycznego w odniesieniu do przepisów wskazanych przez NSA. Skład orzekający zdaje sobie sprawę z tego, że stan faktyczny na gruncie może być inny niż w 2007 r., lecz zgodnie z wytycznymi NSA należy ocenić go obecnie. Skoro procedura postępowania nie była zakwestionowana przez NSA, zatem wbrew sugestiom organu, nie byłaby uprawniona zmiana kwalifikacji prawnej postępowania w oparciu o paragraf 47 Rozporządzenia z dnia 29.09.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Mając na względzie powyższe okoliczności i na podstawie art. 145 paragraf 1 ust. 1 pkt a i c oraz art. 200 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło