I SA/Rz 844/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 listopada 2013r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2013r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że decyzja wymieniona w pkt. 1) nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 100 ( słownie: sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 844/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] Prezydent Miasta ustalił Z.P. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007r. w kwocie 662,07 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż ustalając podatek oparł się na danych wynikających z ewidencji gruntów oraz na pisemnej deklaracji podatnika z dnia 1 grudnia 2012 r., w której wykazano budynki mieszkalne o powierzchni 217 m2. Na podstawie ww. dokumentów organ I instancji ustalił, że Z.P. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,2723 ha, położonego na działkach ewidencyjnych o numerach: [...] i [...], obr. [...]w dzielnicy B., gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe "B" o powierzchni 1476 m2, dwóch budynków mieszkalnych tj. dwukondygnacyjnego o pow. 103 m2 i jednokondygnacyjnego o pow. 124 m2 oraz budynku gospodarczego o pow. 152 m2. Od gospodarstwa rolnego ustalony został podatek rolny w kwocie 283,55 zł a od budynków mieszkalnych ustalono podatek od nieruchomości w wysokości 112,84 zł. Od gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe "B" podatek od nieruchomości ustalono na kwotę 265,68 zł. Organ I instancji nie ustalił podatku od nieruchomości od budynku gospodarczego. Na powyższą decyzję Z.P. złożył odwołanie zarzucając, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż nie zgromadzono niezbędnych dowodów i nie wyjaśniono istotnych dla sprawy zagadnień. Organ I instancji oparł się na dokumentacji geodezyjnej której nieprawidłowość stwierdził WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 1024/02 i NSA w wyroku z dnia 27.06.2012r., I OSK 930/11. Odwołujący wskazał, iż trwa postępowanie w sprawie zakończenia operatu opisowo - kartograficznego obrębu [...] R. B. Zwrócił również uwagę na uchybienia popełnione przez organ I instancji w toku postępowania. W piśmie przekazującym z dnia 4 stycznia 2013r. organ I instancji dodatkowo wyjaśnił, że oparł się na aktualnych danych z ewidencji gruntów. Z zawiadomienia o zmianach danych w ewidencji gruntów i budynków wydanego przez Wydział Geodezji Urzędu z dnia 22 czerwca 2012r. wynika, że informacja Prezydenta Miasta w sprawie projektu opisowo - kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu R-B. z dnia 12 maja 2011 r., dotycząca działek nr [...] i [...] (operat [...]) została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Woj. Podkarpackiego z dnia 2 czerwca 2011 Nr 81, poz. 1393. Sprawa w tym przedmiocie została zakończona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzje w mocy. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm. – dalej o.p.), art. 2 ust.1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm. – dalej upol) oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm. – dalej ugik). Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania podatkowego. Kolegium w uzasadnieniu swej decyzji przytoczyło treść przepisów prawa określających kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości, w jaki sposób jest ustalana podstawa opodatkowania w tym podatku. W odniesieniu do podatku rolnego Kolegium wskazało również na kim ciąży obowiązek podatkowy w podatku rolnym, jakie są warunki uznania nieruchomości za opodatkowaną podatkiem rolnym oraz na jakich zasadach określa się podstawę opodatkowania. Organ odwoławczy stwierdził, że podstawą wymiaru podatków i dokonywania ustaleń w zakresie charakteru gruntu oraz powierzchni, zgodnie z art. 21 ust. 1 ugik są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Organy podatkowe muszą je respektować pomimo różnic jakie zachodzą pomiędzy ewidencją a stanem faktycznym. Wypis z ewidencji gruntów i budynków stanowi bowiem dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy nie może więc dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, lecz powinien uwzględnić odpowiednie zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dopiero w przypadku braku stosownych informacji w ewidencji gruntów i budynków można przeprowadzić odpowiednie postępowanie zmierzające do ustalenia wymaganych prawem danych niezbędnych dla prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków może natomiast wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Kolegium wskazało, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż Z.P. był w 2007 r. podatnikiem podatku rolnego i podatku od nieruchomości w zakresie ustalonym w decyzji organu I instancji. Nie zasługują więc na uwzględnienie podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące rzekomej niezgodności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ nie mają one znaczenia dla ustalonego stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Rozstrzygające znaczenie mają bowiem wpisy do ewidencji gruntów i budynków. W skardze na powyższą decyzję Z.P. zarzucił, że zarówno decyzja Kolegium, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane bez zgromadzenia odpowiednich dowodów i wyjaśnienia istotnych okoliczności, czym naruszono art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Istnieją zaś dokumenty, które obalają domniemanie poprawności danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. W szczególności z dokumentacji będącej w dyspozycji Prezydenta Miasta wynika, że obszar gruntu, wchodzącego w skład obrębu ewidencyjnego [...] R-B. jest zajęty na prowadzenie górniczej działalności. W odniesieniu do tego obszaru wydano wobec "A" S.A. wobec "A" S.A. decyzję o udzieleniu koncesji na poszukiwanie i wydobycie kopalin ze złoża Z. Nieruchomości objęte są planem zagospodarowania złoża. Wobec nich wydano również decyzje w przedmiocie badań geologicznych, planów ruchu zakładu górniczego Z. Działalność gospodarczą na tym terenie rozpoczęto niezwłocznie po wydaniu pozwolenia na budowę przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. decyzją z dnia [...] września 1995 r., nr [...]. Skarżący wskazał, że w postępowaniu nie wyjaśniono kto i kiedy sporządził dokumentację geodezyjną. Akta postępowania nie zawierają map opisów geodezyjnych. Ponadto nieprawidłowość w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów i budynków potwierdzono w wyrokach WSA w Rzeszowie (sygn. akt II SA/Rz 1024/12 i II SA/Rz 1022/12) oraz w postanowieniu NSA (I OSK 930/11). Skarżący podkreślił więc, że ewidencja gruntów i budynków jest niezgodna z prawomocnymi orzeczeniami sądowymi, ostatecznymi decyzjami i dokumentacją budowlaną Zakładu Górniczego Kopalnia Z. Końcowo skarżący wniósł o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. W niniejszej sprawie wydana została przez Prezydenta Miasta w dniu [...] grudnia 2012r. wyżej przedstawiona decyzja ustalająca wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007r. w kwocie 662,07zł. Zgodnie z art. 68 §1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Natomiast art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, iż jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe o którym mowa w § 1 nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5-ciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2012r. stwierdzono, że skarżący w piśmie z dnia 1 XII 2012r. zadeklarował do opodatkowania budynki mieszkalne o pow. 217m². Z akt administracyjnych nie wynika natomiast czy składał deklaracje podatkowe odnośnie pozostałych nieruchomości. Z tego względu zachodzą wątpliwości czy odnośnie nieruchomości gruntowych nie nastąpiło przedawnienie do ustalenia zobowiązania podatkowego określonego w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Z akt administracyjnych wynika, że w 2007r. skarżący był właścicielem działek nr [...] i [...], obręb [...] o powierzchni 2,2723 ha, sklasyfikowanych jako użytki rolne oraz tereny mieszkaniowe o powierzchni 10476m². Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych, a materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych nie pozwalał na rozstrzygnięcie tego problemu. Z tego względu powyższa kwestia wymaga przez organ wyjaśnienia. Z mocy art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 2027; powoływanej dalej jako: Prawo geodezyjne i kartograficzne) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych i w doktrynie nie budzi wątpliwości, że wypis z ewidencji gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Z mocy ostatnio powołanego przepisu dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z kolei z mocy art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej przepis § 1 art. 194 nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tym przepisie. Dokumenty urzędowe korzystają z dwojakiego rodzaju domniemań: domniemania prawdziwości, to znaczy że dokument pochodzi od organu, który go wystawił i domniemania zgodności z prawdą oświadczenia organu, od którego dokument pochodzi. Ustawodawca, w przytoczonym powyżej art. 194 § 1, przyjął w stosunku do dokumentu urzędowego domniemanie prawdziwości i domniemanie zgodności z prawdą. Na użytek niniejszej sprawy należy podkreślić, że domniemanie zgodności z prawdą takiego dowodu o podwyższonej mocy dowodowej, jaki stanowi wypis z ewidencji gruntów i budynków, jest domniemaniem wzruszalnym. W przypadku skutecznego przeprowadzenia przeciwdowodu - dokument urzędowy nie może być traktowany jako dowód w sprawie. W literaturze przedmiotu (Rafał Dowgier, Leonard Etel, Cezary Kosikowski, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Plesnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz. Lex 2009 Wyd. III) wskazuje się, że dokumentem, który pozwala na obalenie domniemania poprawności danych z ewidencji gruntów i budynków może być w zakresie klasyfikacji gruntów np. decyzja o wyłączeniu użytków rolnych z produkcji rolnej. Z taką decyzją powinna wiązać się zmiana zapisów ewidencyjnych, gdyż grunty objęte decyzją utraciły charakter użytków rolnych. Nawet jednak gdy odpowiedniej zmiany nie dokonano, art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej pozwala organowi podatkowemu na pominięcie wadliwych zapisów z ewidencji i oparcie się przy opodatkowaniu na decyzji o wyłączeniu, która jest dokumentem bardziej aktualnym. Przeprowadzenie dowodu przeciwko ewidencji gruntów i budynków może polegać także na wskazaniu na decyzję o zakończeniu rekultywacji w kierunku rolnym lub leśnym, które podważają dane wykazane w ewidencji gruntów. Decyzje te (o wyłączeniu użytków rolnych z produkcji rolnej oraz o zakończeniu rekultywacji) "aktualizują" dane zawarte w ewidencji gruntów. W pierwszym przypadku przez wyłączenie gruntów oznaczonej w niej jako rolne lub lasy z produkcji rolnej lub leśnej, w drugim zaś przypadku dają podstawę do traktowania tych gruntów jako grunty rolne lub lasy. Z wyjaśnień skarżącego, złożonych na rozprawie wynikałoby, że na wyżej opisanych działkach nr [...] i [...] obręb [...] wybudowany jest zakład górniczy i realizowany jest plan ruchu górniczego, następuje eksploatacja złoża gazu ziemnego na podstawie stosownego zezwolenia, w związku z czym muszą być zachowane odpowiednie środki bezpieczeństwa, wobec czego właściciel Z.P., począwszy od szeregu lat w żaden sposób z wyżej opisanych działek w ogóle nie korzysta. Z powyższych przyczyn nie korzysta również z budynków. Zdaniem Sądu wyjaśnienie tych okoliczności jest dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne. Bowiem gdyby okoliczności te potwierdziły się, to należałoby rozważyć, czy działki o nr [...] i [...] pozostają użytkami rolnymi. Art. 1 ustawy z dnia 15 lipca 1994r. o podatku rolnym (tj. Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) stanowi, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W decyzji z dnia [...] lutego 2006r. Nr [...] Prezydent Miasta orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania między innymi z przedmiotowych działek obręb [...] R-B. Organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, w zakresie ustalenia faktów w jaki sposób to ograniczenie jest wykonywane. W niniejszej sprawie doszło więc do naruszenia prawa procesowego w postaci art. 122 i 187 §1 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa. W oparciu o art. 152 Ppsa orzeczono, iż uchylona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. W oparciu o art. 200 Ppsa. Zasądzono od SKO na rzecz Skarżącego Z.P. zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 100zł, która odpowiadała wysokości uiszczonego wpisu.