VII SA/Wa 1759/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-19
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie administracyjne w przedmiocie rozbiórki dwóch lokali mieszkalnych nad garażem oraz klatki schodowej, prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie granic rozpoznania sprawy po wznowieniu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i umarzając postępowanie administracyjne w przedmiocie rozbiórki dwóch lokali mieszkalnych nad garażem oraz klatki schodowej, wadliwie zinterpretował przepisy dotyczące wznowienia postępowania. Po ostatecznym umorzeniu postępowania w przedmiocie dwóch lokali, sprawa ich legalności powinna być zamknięta, a ingerencja nadzoru budowlanego w odniesieniu do jednego z nich nie byłaby możliwa. Rozpoznanie sprawy po wznowieniu postępowania powinno mieścić się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia, a nie skutkować ponownym rozpoznaniem sprawy w całości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nakazie rozbiórki dwóch lokali mieszkalnych nad garażem i klatki schodowej, a następnie umorzyła postępowanie administracyjne. Powodem umorzenia było ujawnienie legalności jednego z pomieszczeń na podstawie decyzji z 1991 r. Skarżąca zarzuciła organom opieszałość i zatajenie jej współwłasności nieruchomości przez męża, który samowolnie dokonał rozbudowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B. P-C na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], znak [...],[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. C. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013r. (znak: [...]), którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]uchylił własną ostateczną decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2009r., która nałożono na B. P.-C. i J. C. obowiązek dokonania rozbiórki dwóch lokali mieszkalnych nad garażem (o wymiarach w rzucie 4,87m x 11,38m) oraz klatki schodowej na terenie nieruchomości przy ul. [...]w [...] oraz na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) nakazał B. P.-Ci i J C rozbiórkę samowolnie wybudowanego lokalu mieszkalnego (pokoju na piętrze) o wymiarach wewnętrznych w rzucie około 4,98m x 3,23m w budynku mieszkalnym położonym na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] – uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2009r. i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przed organem I instancji w przedmiocie rozbiórki dwóch lokali mieszkalnych nad garażem oraz klatki schodowej.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Wnioskiem z dnia 19 lutego 2013r. J. C., wystąpił o cyt. "ponowne rozpatrzenie sprawy" zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...]z dnia [...] lutego 2009r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przedkładając kopię decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 1991r.
.Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2013r. Nr [...]wznowił z urzędu postępowanie zakończone ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wydał w dniu [...] kwietnia 2013r. opisaną na wstępie decyzję Nr [...] , od której odwołanie złożyli B.P.-C. i J. C.
Na skutek rozpoznania odwołania zapadła, także już opisana powyżej zaskarżona decyzja.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze znajdujących się w materiale dowodowym kopii z zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...]z dnia [...] stycznia 1991 r. wynika, że widoczny na projekcie w rzucie parteru magazyn opakowań obecnie użytkowany jako lokal mieszkalny łącznie z kuchnią, łazienką, korytarzem i garderobą istniał w niezmienionych gabarytach przed samowolną rozbudową, a widoczne na rzucie piętra pomieszczenie gospodarcze obecnie jest użytkowane jako kuchnia, hol i łazienka również istniało przed rozbudową. Tym samym samowolnie rozbudowano budynek położony przy ul. [...]w [...] tylko o pokój na piętrze o wymiarach w rzucie ok. 4,98 m x 3.23 m, który powstał po rozebraniu dachu.
Organ wskazał też, że w toku prowadzonego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...]wydał w dniu [...] listopada 2008r. postanowienie Nr [...]w oparciu o przepis art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a w wyniku niewykonania przez zobowiązanych nałożonych tam obowiązków zapadła, w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, decyzja z dnia [...] lutego 2009r. nr [...]. Po wznowieniu postepowania organ pierwszej instancji orzekł o nakazie rozbiórki tylko jednego samowolnie wybudowanego lokalu mieszkalnego, ale w obrocie prawnym pozostaje ww. postanowienie, które dotyczyło dwu lokali.
W tych warunkach, zdaniem organu odwoławczego , postępowanie w sprawie rozbiórki dwóch lokali mieszkalnych nad garażem oraz klatki schodowej, wobec ujawnienia legalności jednego pomieszczenia stało się bezprzedmiotowe, przy czym zasadne będzie jednak ponowne wszczęcie postępowania i przeprowadzenie go w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane w przedmiocie rozbudowy budynku położonego przy ul. [...] w [...] o pokój na piętrze o wymiarach w rzucie ok. 4,98 m x 3,23 m.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła B. P. – .C Skarżąca zarzuciła organom opieszałość w podejmowaniu czynności postępowania, na skutek czego sprawa dotycząca budynku przy ul. [...] w [...] nie została załatwiona. Skarżąca zarzuciła, że jako jedyny właściciel występował jej mąż J. C, zatajając fakt, że skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości. Z tego powodu odmawiano skarżącej wydawanie jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej sprawy, czy też doręczania rozstrzygnięć. J. C. samowolnie dokonywał wszelkich czynności związanych z samowolną rozbudową budynku, natomiast konsekwencje jego działań ponosi skarżąca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Powtórzmy - organ drugiej instancji uchylił decyzję organu pierwszej instancji zapadłą we wznowionym postępowaniu, uchylił decyzje kończącą postępowanie, które zostało wznowione i umorzył to postępowanie (w przedmiocie dwu lokali oraz klatki schodowej). W uzasadnieniu decyzji przedstawił pogląd, zgodnie z którym nadzór budowlany będzie zobowiązany do poprowadzenia ponownie postępowania z pominięciem lokalu, co do którego we wznowionym postępowaniu przedstawiono decyzję o pozwoleniu na budowę.
W tym miejscu trzeba podnieść, że wbrew stanowisku organu drugiej instancji, po ostatecznym umorzeniu postępowania, co do dwu lokali, sprawa ich legalności byłaby sprawą zamkniętą i nie byłaby możliwa ingerencja nadzoru budowlanego, co do jednego z nich. Już ta wadliwość zaskarżonej decyzji musiałaby skutkować jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Wskazać należy, że po wznowieniu postępowania, organ zobowiązany jest do ponownego rozpoznania sprawy jednak w granicach przesłanki wznowieniowej. Wystąpienie podstawy wznowienia nie może być pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia.
W sprawie niniejszej, postępowanie było wznowione z urzędu i toczyło się na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (w nawiązaniu do wniosku J. C., opartego na tej przesłance). Organ nie wskazał innej przesłanki, choć w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu, to organ jest pełnym dysponentem takiego postępowania i może samodzielnie wskazywać przesłanki wznowienia.
Granice rozpoznania sprawy, po wznowieniu postępowania wyznacza art. 149 § 2 k.p.a., według którego postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego brak przy tym, występującego w innych procedurach, zastrzeżenia, że rozpoznanie sprawy po wznowieniu postępowania winno mieścić się w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (np. art. 282 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 412 § 1 k.p.c.). Nie wynika z tego jednak, że w postępowaniu administracyjnym takiego ograniczenia nie ma.
W ocenie Sądu, rozpoznającego sprawę i zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa także Naczelnego Sądu Administracyjnego, również po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną rozpoznanie sprawy winno zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia. Powtórzmy - wystąpienie podstawy wznowienia nie może skutkować ponownym rozpoznaniem sprawy w całości, mimo, że stwierdzona wadliwość dotyczy jej części.
Skoro w okolicznościach sprawy uznano, że pojawił się nowy dowód – który może wpłynąć na ocenę części inwestycji z punktu widzenia jej legalności, to tylko w tym zakresie postępowanie może być przeprowadzone ponownie.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania sądu i podda merytorycznej ocenie decyzję organu pierwszej instancji.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło