VII SA/Wa 1657/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału na prawach strony I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz Stowarzyszenia [...] kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] odmawiające, na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu podjętym z urzędu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] o wpisanie lotniska [...] do rejestru lotnisk cywilnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na art. 31 § 1 k.p.a. i wskazał, że analiza złożonego przez Stowarzyszenie wniosku wskazuje, że w wykazie dokumentów wymaganych do złożenia przy wniosku o zezwolenie na założenie lotniska użytku publicznego nie było wymagane załączenie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, organ rozstrzygający natomiast nie miał prawa żądać takiego dokumentu. Decyzje środowiskowe są wymagane przy postępowaniach w przedmiocie wydania zezwolenia na założenie lotniska w sprawach wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw, tj. po dniu 18 września 2011 r. Biorąc to pod uwagę, udział skarżącego w postępowaniu, jako organizacji społecznej mającej ekologiczne cele określone w jej statucie, nie może być brany pod rozwagę w przedmiocie skarżonego postępowania o wpisanie lotniska [...] do rejestru lotnisk cywilnych na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy Prawo lotnicze. W przedmiotowej sprawie nie występuje całkowita tożsamość przedmiotu postępowania oraz celów statutowych Stowarzyszenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2013 r. złożyło Stowarzyszenie [...] wnosząc o jego uchylenie, uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów: -art. 1 ust 2 w związku z art. 6 ustęp 4, oraz art. 10a dyrektywy Rady z 25 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (85/337/EWG), poprzez odmowę dopuszczenia do udziału w sprawie skarżącego stowarzyszenia, Sygn. akt VII SA/Wa 1657/13 -art. 31 § 1, § 2 i § 3 k.p.a. poprzez odmowę dopuszczenia do udziału w sprawie skarżącego stowarzyszenia. W skardze skarżące Stowarzyszenie wskazało, że organizacja ekologiczna - Stowarzyszenie [...] stanowi desygnat "zainteresowanej społeczności", która zgodnie z art. 6 ustęp 4 dyrektywy 85/337/WE powinna posiadać pełną paletę uprawnień przewidzianych dla postępowań wymagających udziału społeczeństwa. Nadto wskazało, że nic ni szkodzi na przeszkodzie, aby organizacja społeczna była dopuszczona do udziału w postępowaniu, które dotyczy interesu prawnego jego członków, co w praktyce często się zdarza a na pewno się nie wyklucza. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i prowadzi do uchylenia zarówno zaskarżonego, jak i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji, albowiem zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. -zastosowanego w sprawie przez organy obu instancji- organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Określone w przepisie przesłanki dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w toczącym się postępowaniu muszą być spełnione łącznie. Sygn. akt VII SA/Wa 1657/13 Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że w piśmie z dnia 30 października 2012 r. Stowarzyszenie [...] wniosło o stwierdzenie - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.- nieważności decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] o wpisaniu lotniska [...] do rejestru lotnisk cywilnych. Jednocześnie ww. pismo z dnia 30 października 2012 r. nie zawierało żądania Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Organ wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności z urzędu i wydał postanowienie w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu w oparciu o art. 31 k.p.a. Stwierdzić zatem należy, że organ rozpoznał wniosek, którego strona nie złożyła. Z kolei żądanie, o którego rozpoznanie strona wniosła nie zostało załatwione w sposób formalny. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego rozpoznał natomiast inny wniosek nie złożony przez Stowarzyszenie [...]. Organ orzekł zatem niezgodnie z żądaniem zawartym w piśmie z dnia 30 października 2012 r., a do rozszerzenia granic wniosku czy też jego zmiany nie był uprawniony. Organ zobligowany jest ustalić treść żądania strony, a nie je domniemywać. Wprawdzie z wniosku wyraźnie wynika, czego Stowarzyszenie się domagało i nie ma żadnych wątpliwości, że chodziło o stwierdzenie nieważności decyzji o wpisie lotniska do rejestru, jednak w sytuacji jakichkolwiek wątpliwości organ winien podjąć kroki do ich wyjaśnienia, a nie orzekać niezgodnie z wnioskiem. Przepis art. 31 § 1 k.p.a. stanowi, że organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby wystąpić z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Z powyższego przepisu wynika, że dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jest uzależnione od łącznego spełnienia się dwóch odrębnych przesłanek. Spełnienie tylko jednej z nich nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. Interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swe statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również w celu ochrony działania i w celu ochrony prawa pewnej grupy ludności. Organ ocenia czy w konkretnej sprawie udział organizacji w postępowaniu prowadzi do realizacji celów statutowych czy też jest formą popierania określonych grup podmiotów, co nie musi się wykluczać. Z uwagi na nie rozpatrzenie przez organ wniosku Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności, a rozpatrzenie żądania o odpuszczenie do udziału, które nie zostało zgłoszone, sprawa nie została należycie wyjaśniona. Sygn. akt VII SA/Wa 1657/13 Zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. - art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji wezwie Stowarzyszenie [...] do sprecyzowania wniosku -w aktualnym stanie sprawy- o stwierdzenie nieważności decyzji, w sytuacji zaś stwierdzenia braku przymiotu strony składającego wniosek organ winien zastosować przepis art. 61 a k.p.a. mający zastosowanie w przypadku odmowy wszczęcia postępowania z wniosku. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęte zostało stosownie do art. 152 cyt. ustawy. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 tej ustawy.