II SAB/Op 54/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędziowie WSA Elżbieta Naumowicz. WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi J. G., M. G.-G. i H. K.-D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wymianie gruntów postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zwrócić J. G., M. G.-G. i H. K.-D. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Wnioskiem z dnia 21 stycznia 2013 r., złożonym w dniu 22 stycznia 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, J. G., działając w imieniu swojej siostry M. G.-G., wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji tego organu z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [...], wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Brzegu z dnia 15 października 1960 r., nr [...], o wymianie gruntów we wsi [...]. Pismem z dnia 10 czerwca 2013 r. J. G. wezwał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do zakończenia bezzasadnego przedłużania terminu rozpatrzenia wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r. i zajęcie stanowiska w sprawie w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma. Zaznaczył, że w razie braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie uzna, iż skierowanie skargi na przewlekłość postępowania stanie się jak najbardziej zasadne. Następnie, pismem z dnia 19 lipca 2013 r. J. G., działając w imieniu własnym oraz sióstr - M. G.-G. i H. K.-D., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Brzegu z dnia 15 października 1960 r., nr [...], o wymianie gruntów we wsi [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej odrzucenie z uwagi na niewyczerpanie środka zaskarżenia w postaci wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przez stronę skarżącą. Jednocześnie na wypadek przyjęcia przez Sąd, że pismo pełnomocnika strony skarżącej z dnia 10 czerwca 2013 r. stanowi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Kolegium domagało się oddalenia skargi, jako bezzasadnej. W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2013 r., złożonym do tut. Sądu, J. G. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę. Wskazał w nim, że stwierdzenie organu, iż przed wniesieniem skargi nie składał wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest nieuzasadnione, o czym świadczą dowody w postaci jego pism z dnia 13 maja 2013 r. i 10 czerwca 2013 r., adresowanych do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, które spełniają wymogi takiego wezwania. Kolegium, odpowiadając na pismo skarżącego z dnia 13 listopada 2013 r., poinformowało w piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2013 r., że sprawa objęta skargą na przewlekłość postępowania została zakończona na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 września 2013 r. Sąd wezwał Kolegium do nadesłania podjętego w dniu 30 września 2013 r. rozstrzygnięcia oraz informacji, czy i w jakiej dacie zostało ono wysłane stronom postępowania. W odpowiedzi Kolegium poinformowało pismem z dnia 4 grudnia 2013 r., że decyzja z dnia 30 września 2013 r., nr [...], w której stwierdzono nieważność decyzji własnej z dnia 30 grudnia 2011 r., nr [...], została przesłana stronom w dniu 4 grudnia 2013 r. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 5 grudnia 2013 r. J. G. oświadczył, że wobec wydania przez Kolegium decyzji z dnia 30 września 2013 r., cofa skargę, którą złożył w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik skarżących sióstr. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie należało umorzyć. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, warunkiem jej dopuszczalności jest uprzednie złożenie przez stronę zażalenia do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu (w stosunku do Kolegium nie ma organu wyższego stopnia) - wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej K.p.a. Zażalenie i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, o których mowa w ostatnio wymienionym przepisie, są równoznaczne ze środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. (por. postanowienie z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 131/13 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, pismo J. G. z dnia 10 czerwca 2013 r., w którym zwrócił się o niezwłoczne załatwienie przez organ wniosku z dnia 21 stycznia 2013 r., należało uznać za wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wywołanego przewlekłością postępowania. Skarżący nie zatytułował wprawdzie swojego pisma w ten sposób, ale z jego treści wynika, że domagał się takiego działania. Oznaczało to, że skarżący wyczerpał tok postępowania uprawniający do złożenia skargi, stosownie do treści art. 52 § 1 P.p.s.a. Odnośnie oświadczenia strony skarżącej o cofnięciu skargi należy wyjaśnić, że postępowanie administracyjne może być zainicjowane i może się toczyć na podstawie skutecznie wniesionej skargi. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 stycznia 2008 r. (sygn. akt I OSK 1829/07, System Informacji Prawnej Lex nr 335007) trafnie wywodząc, że sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 P.p.s.a. Zgodzić się trzeba również ze stanowiskiem NSA, że merytoryczne rozpatrzenie wniosku o cofnięcie skargi jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy skarga nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Jeżeli natomiast skarga zawiera takie braki, sąd skargę odrzuca. Zatem, badanie dopuszczalności złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, jak i umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga została wniesiona skutecznie, tj. gdy wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne. W konsekwencji powyższego przyjąć należy, że cofnięcie skargi jako czynność dyspozycyjna strony może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga jest dopuszczalna i nie zawiera braków uniemożliwiających nadanie jej dalszego biegu. Biorąc pod uwagę powyższe wywody należało przyjąć, że skoro w okolicznościach niniejszej sprawy skarga została wniesiona skutecznie, to oświadczenie o jej cofnięciu, złożone na rozprawie przez stronę skarżącą, było dopuszczalne. Stosownie do treści art. 60 P.p.s.a., skarżący może zrezygnować z sądowej kontroli, poprzez cofnięcie skargi. Oświadczenie skarżącego o cofnięciu skargi, co do zasady, jest wiążące dla sądu i w myśl art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skutkuje umorzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Za niedopuszczalne Sąd uznaje cofnięcie skargi jedynie wtedy, gdy zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W niniejszej sprawie, dokonane przez skarżących cofnięcie skargi uznać należało za skuteczne. Podczas rozprawy, która odbyła się przed tut. Sądem w dniu 5 grudnia 2013 r., J. G. - działając w imieniu własnym oraz w imieniu M. G.-G. i H. K.-D. - wyraźnie bowiem oświadczył, że skarżący nie są zainteresowani dalszym tokiem postępowania. Jednocześnie, w ocenie Sądu, dokonane cofnięcie nie zmierza do obejścia prawa, ani też nie spowoduje utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Wobec skutecznego cofnięcia skargi przyjąć należało, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania, o której mowa w art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie pierwszym postanowienia. Orzeczenie o kosztach, zawarte w punkcie 2, oparto o przepis art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.