IV SA/Po 692/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w p. po rozpoznaniu wniosku M. W. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art.58, art. 59 § 2, art. 123, art. 124, art. 125 §1 i §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – dalej jako "Kpa") odmówiło przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu decyzji organ po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy oraz przepisów prawa wskazał, że w omawianej sprawie okoliczności, które podniosła skarżąca nie uzasadniają przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Analiza akt wykazała, że składając wniosek o przyznanie specjalnego dodatku mieszkaniowego w dniu [...] stycznia 2013 r. zawiadomiona została o wszczęciu postępowania w tej sprawie. Zgodnie z informacją zawartą w zawiadomieniu miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy, mogła uzyskać wyjaśnienia w sprawie, miała możliwość składania wniosków i zastrzeżeń w terminie 7 dni od daty doręczenia zawiadomienia. Organ zaznaczył, że wniosek stanowi załącznik nr [...] do uchwały Nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...].2000 r.(adnotacja taka zamieszczona jest na wniosku). Organ podkreślił, że po doręczeniu decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. strona mogła w terminie 2 tygodni zapoznać się z regulacjami prawnymi dot. przyznawania specjalnych dodatków mieszkaniowych i dodatków mieszkaniowych, tym bardziej że pozostawała w kontakcie z pracownikami PCŚ. Ponadto organ wyjaśnił, że generalnie przyjmuje się, że strona obowiązana jest do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Brak winy w uchybieniu terminu następuje tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła M. W. wskazując, że nie jest znawcą przepisów prawa administracyjnego. Skarżąca wskazała również, że nie posiada również komputera z internetem, co umożliwiłoby jej zapoznanie się z obecnie obowiązującymi przepisami prawa. Skarżąca wskazała, że regulacje prawne odnoszące się do dodatków mieszkaniowych otrzymała po terminie do wniesienia odwołania. W dalszej części skargi strona podniosła argumenty odnoszące się do prawidłowości decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego oraz opisała swoją sytuację mieszkaniową, rodzinną oraz materialną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "Ppsa") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Podstawę materialnoprawna podjętego rozstrzygnięcia stanowił art. 58 Kpa. Stosownie do art. 58 § 1 i 2 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Warunkiem wstępnym wniosku o przywrócenie terminu jest zatem jego uchybienie, a kolejnym złożenie wniosku o przywrócenie terminu w odpowiednim terminie oraz uprawdopodobnienie braku winy. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca uchybiła 14 dniowemu terminowi do wniesienia odwołania. Jak wynika z akt sprawy doręczenie decyzji organu I instancji nastąpiło w dniu [...] lutego 2013 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał z dniem [...] lutego 2013 r. Tymczasem w przedmiotowej sprawie odwołanie wniesione zostało dopiero w dniu [...] marca 2013 r., a więc ze znacznym przekroczeniem terminu do wniesienia odwołania. Zatem nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W dalszej kolejności wskazać należy, że we wniesionym odwołaniu skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia uzasadniając go okolicznością nieznajomości przepisów prawa stanowiących podstawę przyznawania dodatków mieszkaniowych. W związku z powyższym rozstrzygnięcia wymaga, czy w sprawie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącej w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. W tym miejscu wskazać należy, że obowiązek uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ administracji. Organ dokonuje natomiast oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy, i bierze pod uwagę, jak wyżej wskazano, wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności. Przepis art. 58 Kpa nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa ( rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy). Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Takie rozumienie przesłanki przywrócenia terminu jest zresztą utrwalone zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 616/2005 ONSAiWSA 2007/3 poz. 67, z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I FSK 374/2006, z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99 LexPolonica nr 349705, z dnia 11 kwietnia 1997 r. , sygn. akt III SA 1581/95 LexPolonica nr 339016), jak i w doktrynie (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2004, str. 586; H. Dzwonkowki (w:) C. Kosikowski, A. Huchla, H. Dzwonkowski, Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2004, str. 437). Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Z dorobku orzecznictwa wynika, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą lub obłożną chorobę zainteresowanego, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 lutego 2000 r., sygn. akt I SA 1072/2000 LexPolonica nr 370242, z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt I SA 459/99, z dnia 20 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1609/97 LexPolonica nr 346332, z dnia 1 marca 1999 r., sygn. akt II SA 45/99 LexPolonica nr 391191, z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 1128/98, z dnia 14 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Wr 236/95 LexPolonica nr 341785). Natomiast podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie stanowi powoływanie się przez stronę na nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04; LEX nr 302279). W ocenie składu orzekającego strona w niniejszej sprawie nie wykazała istnienia obiektywnych przeszkód w terminowym złożeniu odwołania. W przedmiotowej sprawie jedyną okoliczność, na którą powołuje się skarżąca jest brak znajomości przepisów prawa stanowiących podstawę przyznawania dodatków mieszkaniowych. Jak wskazano już wyżej sam fakt nieznajomości przepisów prawa nie może stanowić podstawy do przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto zgodzić należy się z organem, że strona w toku postępowania od momentu złożenia wniosku mogła zwrócić się do organu o udostępnienie przepisów stanowiących podstawę orzekania w sprawie dodatków mieszkaniowych. Taką możliwość strona miała również po wydaniu decyzji przez organ I instancji jednakże z niej nie skorzystała. Wobec powyższego zgodzić należy się z organem, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 Ppsa skargę oddalił.