II SA/Rz 1136/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska SO del. Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi Z. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] września 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne: Burmistrz [...] po rozpatrzeniu wniosku Z. S. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], odmówił Z. S. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad żoną K. S. W uzasadnieniu wskazał, że K. S. od marca 1995 r. przebywa na rencie inwalidzkiej, a od 1 kwietnia 1998 r. do chwili obecnej jest osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2013 r. Burmistrz podał, że ostatnia praca wnioskodawcy wykonywana była od 1 września 2008 r. do 19 lutego 2009 r. i została rozwiązana z upływem czasu na jaki została zawarta. W okresie od 23 lutego 2009 r. do 26 maja 2010 r. w/w był zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Natomiast od 27 maja 2010 r. do 30 czerwca 2013 r. pobierał świadczenie pielęgnacyjne przyznane na żonę. Z. S. w odwołaniu od tej decyzji podniósł, że nie wyjaśnia ona podstawy odmowy, a stanowi tylko zbiór nic nie wyjaśniających zdań. W ocenie odwołującego się decyzja Burmistrza jest niewłaściwa. SKO po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2013 r. przytoczyło ustalenia organu I instancji i wskazało, że brak jest związku przyczynowego między ustaniem zatrudnienia wnioskodawcy, a powstaniem niepełnosprawności w stopniu znacznym u K. S. Wnioskodawca ubiegając się o specjalny zasiłek opiekuńczy, a wcześniej o świadczenie pielęgnacyjne, nie pozostawał w żadnym zatrudnieniu, gdyż był wówczas osobą bezrobotną, a następnie osobą pobierającą świadczenie pielęgnacyjne. Kolegium zwróciło uwagę, że definicja zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, określona w art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.; zwanej dalej u.ś.r.), nie obejmuje bezrobocia lub pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Nie do przyjęcia, w świetle art. 16a ust. 1 u.ś.r. jest również stanowisko, jakoby rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przejawia się w rezygnacji z poszukiwania pracy. Nie można bowiem zrezygnować z czegoś, czego się nie ma. Wskazane okoliczności w ocenie SKO, wykluczają możliwość przyznania na rzecz skarżącego przedmiotowego świadczenia. Z. S. w skardze na tę decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł o jej uchylenie w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynika sprawy, a to art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 16a u.ś.r. przez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że w sprawie nie przysługuje zasiłek opiekuńczy z uwagi na brak spełnienia przesłanki polegającej na rezygnacji z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną żoną. W uzasadnieniu skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją, a stanowisko organów w sprawie ocenił jako przedwczesne. Podniósł, że organy nie wzięły pod uwagę, że zatrudnienie podjął z uwagi na trudną sytuacje materialną rodziny, a także w związku z tym, że bliska osoba z rodziny miała możliwość zająć się żoną. Ponieważ ten stan się zmienił, dlatego musiał zrezygnować z zatrudnieni i przejęć opiekę nad żoną. Ta sytuacja zbiegła się z zakończeniem umowy o pracę na czas określony. W związku z tym rezygnacja z zatrudnienia była ściśle związana z chorobą żony i pozostawała w związku z konicznością zapewnienia jej stałej opieki. Z. S. podkreślił, że od 27 maja 2010 r. otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną, a organy w identycznym stanie faktycznym (tj. praca skarżącego wykonywana w okresie od września 2009 r. do lutego 2010 r.), nigdy nie kwestionowały faktu rezygnacji przez niego z zatrudnienia, a robią to dopiero teraz. W ocenie skarżącego działania takie są sprzeczne z konstytucyjną zasadą praw nabytych jak też stoją w sprzeczności z zasadą rozpoznawania sprawy administracyjnej ze słusznym interesem obywateli. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Kontrola sprawowana przez sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej p.p.s.a.), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi wskazaniami Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Podstawą odmownej dla skarżącego decyzji w przedmiocie przyznania mu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego – było niespełnienie przezeń kryterium rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy oświadczeniach rodzinnych. SKO przyjęło, że z uwagi na fakt ustania stosunku pracy skarżącego w 2009 r. na skutek upływu czasu, na który został zawarty nie można mówić o rezygnacji z zatrudnienia. Argumentowało ponadto, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy ustaniem zatrudnienia Z. S. w 2009 r., a powstaniem niepełnosprawności w stopniu znacznym u K. S. w 1998 r. Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że przesłanka rezygnacji z zatrudnienia z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych może dotyczyć także terminowych umów o pracę. Sam fakt ustania stosunku pracy na skutek upływu czasu, na jaki został zawarty (art. 30) nie przesądza o braku możliwości przyjęcia, że doszło do rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Konieczne jest ustalenia pewnego związku przyczynowo – skutkowego oraz czasowego pomiędzy ustaniem stosunku pracy, a podjęciem opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, o którym mowa w art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. SKO nie badało czy Z. S. bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia czy w bliskiej odległości czasowej od tego momentu zaopiekował się żoną. Jeżeli po zakończeniu stosunku pracy w bliskim związku czasowym skarżący podjął się opieki nad żoną, można będzie twierdzić, że zrezygnował on z zatrudnienia w celu sprawowania nad nią opieki. Okoliczność tą należy ustalić. Nie ma racji SKO pisząc o przesłance konieczności istnienia związku przyczynowego pomiędzy datą ustania zatrudnienia, a powstaniem niepełnosprawności osoby będącej pod opieką z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Hipoteza tego przepisu takiego wymogu nie zawiera. Z przepisu tego wynika konieczność ustalenia rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad wymienioną w nim osobą, ale niekoniecznie musi mieć to miejsce (ta rezygnacja) w dacie powstania niepełnosprawności. Konieczne jest za to istnienie ustalonego w tym przepisie stopnia niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej w momencie rezygnacji z zatrudnienia przez opiekuna. Brak koniecznych ustaleń, o których była mowa wyżej stanowi o niedokładnym przeprowadzeniu przez SKO postępowania dowodowego z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 138 i art. 140 k.p.a., co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie orzekał na podstawie art. 152 p.p.s.a. z uwagi na odmowny charakter uchylonej decyzji. W ponownym postępowaniu SKO przeprowadzi postępowanie wg wskazań zawartych w treści niniejszego uzasadnienia.