II SA/Gl 1310/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. S.-N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania obiektu oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. decyzją nr [...] z dnia [...] roku na podstawie art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (t.j. z 12 listopada 2010 roku, Dz. U. Nr 243, poz. 1623) zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego typu W-036 oraz osadnika ścieków w K. – D. przy ul. [...] na działce nr 1. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] roku wpłynęło do niego zawiadomienie A. N. o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego typu W-036 oraz osadnika ścieków w K. – D. przy ul. [...] na działce nr 1. Budowa powyższa była realizowana na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. o nr [...] z dnia [...] roku. Z przedłożonej przez wnioskodawczynię dokumentacji przy wniosku o zawiadomieniu o zakończeniu budowy wynika, że budynek mieszkalny został rozbudowany w stronę granicy wschodniej bez uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ta zmiana to jest rozbudowa stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu, a jej wykonanie wymagało uzyskania decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę. Organ wskazał, że wnioskodawczyni takiej decyzji nie uzyskała, a w związku z tym konieczne jest przeprowadzenie postępowania mającego na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. S-N. (zmiana nazwiska zawiadamiającej o zakończeniu budowy w związku z zawarciem przez nią związku małżeńskiego). W odwołaniu stwierdziła, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji. Budowa była bowiem realizowana w oparciu o pozwolenie na budowę wydane pod rządami Prawa budowlanego z 1974 roku, a "tyczenia budynku" wykonał kierownik budowy. Budowa była realizowana pod jego nadzorem do stanu surowego (do czasu jego śmierci). Wszelkie poprawki naniósł on kolorem czerwonym w dokumentacji, którą złożyła organowi. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...] roku – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie wymagane jest pozwolenie na budowę, można przystąpić po zakończeniu budowy, jeżeli właściwy organ w terminie 21 dni od dnia doręczenia mu zawiadomienia nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu. Zdaniem organu art. 36a pkt 5 wymienia nieistotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, które nie wymagają uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia oraz jest obowiązany zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje (rysunek i opis) dotyczące odstąpienia o którym mowa w art. 36a ust. 5. W tej sprawie organ stwierdził, iż w dzienniku budowy zostały naniesione zmiany obejmujące zmianę kubatury, powierzchni zabudowy i powierzchni użytkowej. Poprawki zostały także naniesione w projekcie dotyczącym osadnika gnilnego. Zmiana kubatury powierzchni zabudowy stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, co wynika z art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego a contrario, a w związku z tym stosownie do art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego wymagała uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, którego odwołująca się nie posiada. Organ wskazał, że z zawiadomienia o zakończeniu budowy wynika, że roboty budowlane były zakończone w dniu [...] roku. Negatywna definicja "istotnego odstępstwa" została wprowadzona ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888). W związku z tym w sprawie należy stosować przepisy nowego prawa budowlanego (mimo wydania pozwolenia na budowę w oparciu o Prawo budowlane z 19974 roku), co wynika z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku. Organ powołał się na uchwałę siedmiu sędziów NSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2006 roku, I OPS 1/06 stwierdzając, że w sprawie nie doszło do działania prawa wstecz, ale do retrospekcji. Oznacza to, że w sprawie nie ma znaczenia, kiedy odstąpienie od projektu budowlanego miało miejsce. W związku ze stwierdzonymi istotnymi odstępstwami zasadnym było wniesienie sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego i osadnika oraz wszczęcie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. A. S-N. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania od organu. Zarzuciła błędne zakwalifikowanie odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego jako odstępstw istotnych z uwagi na dopuszczalne jej zdaniem błędy pomiaru i tyczenia granic. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego typu W-036 oraz osadnika na ścieki w K. – D. przy ul. [...] na działce nr 1. Powyższe rozstrzygnięcie oraz ustalenia i oceny organów orzekających, które skutkowały wydaniem powyższej decyzji Sąd co do zasady akceptuje. Z akt sprawy wynika, że skarżąca uzyskała w dniu [...] roku pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego typu W-036 oraz osadnika na ścieki na działce nr 1 położonej w K. – D. przy ul. [...], a roboty winny być prowadzone zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym, dokumentacją budowlaną i prawem budowlanym. O zakończeniu budowy objętej niniejszym pozwoleniem na budowę skarżąca zawiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] roku (data sporządzenia pisma). Zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego z 1994 roku (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji ostatecznej) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Do zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestor zobowiązany jest dołączyć m. in. oryginał dziennika budowy i oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami. Jest oczywiste, że w przypadku stwierdzenia przez właściwy organ, że obiekty zostały zrealizowane w zgodności z projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami właściwy organ przyjmie zawiadomienie w sposób milczący, a inwestor może przystąpić do użytkowania obiektu. Zawiadomienie o zakończeniu budowy dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. Zawiadomienie o zakończeniu budowy jest skuteczne (w sensie braku sprzeciwu) tylko w stosunku do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym lub ze zmianami nieodstępującymi w sposób istotny od tych warunków (wyrok NSA z 13 maja 2003 r., IV SA 2176/01, niepubl). Gdy organ stwierdzi, że zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę zgłasza sprzeciw. Po zgłoszeniu sprzeciwu powinny być niezwłocznie podjęte czynności, o których mowa w art. 51. Z akt niniejszej sprawy wynika (projektu dla budynku mieszkalnego W-036 oraz projektu osadnika gnilnego monolitycznego), że zostały w nim naniesione zmiany. Powyższe zmiany (odnośnie budynku mieszkalnego) obejmują zmiany kubatury (z [...] m3 na [...] m3), powierzchni zabudowy (z [...] m2 na [...] m2) i powierzchni użytkowej (z [...] m2 na [...] m2). Jak wynika z art. 36a ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego, wykładanego a contrario zmiana kubatury i powierzchni zabudowy stanowi istotne odstąpienie od projektu budowlanego i jest dopuszczalna jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego). Oznacza to, że sporny obiekt został wykonany z istotnymi odstępstwami od warunków pozwolenia na budowę, przy czym skarżąca nie uzyskała decyzji o której mowa w art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego. Artykuł 36a ust. 5 zawiera katalog istotnych odstępstw i mimo, że użyta technika legislacyjna doprowadziła do ujęcia katalogu tych odstępstw od strony negatywnej – to zdaniem Sądu – istotne odstępstwo ma miejsce między innymi wtedy gdy dotyczy charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji. Zdaniem Sądu sprawa wywołana złożeniem zawiadomienia o zakończeniu budowy jest sprawą odrębną (samodzielną) od sprawy zakończonej pozwoleniem na budowę, które skarżąca uzyskała w dniu [...] roku. Skład orzekający podziela stanowisko organu odwoławczego, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, kiedy odstąpienia do projektu budowlanego miały miejsce. Podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące "wytyczenia" obiektu nie mają wpływu na stwierdzone istotne odstępstwa chociażby z tego powodu, że kwestia granic nieruchomości nie wpływa na zmianę kubatury. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.