VI SA/Wa 1643/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-16

Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Zdzisław Romanowski, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który odbiera i rozładowuje towary niebezpieczne, ale nie prowadzi działalności związanej z ich przewozem, jest "uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych" w rozumieniu ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych i umowy ADR, a tym samym podlega obowiązkom sporządzenia planu ochrony i złożenia rocznego sprawozdania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że podmiot odbierający i rozładowujący towary niebezpieczne, nawet jeśli nie prowadzi działalności w zakresie ich przewozu, jest "uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych" w rozumieniu ustawy i umowy ADR. W związku z tym podlega obowiązkom sporządzenia planu ochrony oraz złożenia rocznego sprawozdania. Choroba pracownika odpowiedzialnego za wysłanie sprawozdania nie stanowi okoliczności, której podmiot nie mógł zapobiec, a tym samym nie zwalnia z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązków.
Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej na P. Sp. z o.o. za niesporządzenie planu ochrony oraz nieprzesłanie w terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych. Kara została nałożona za naruszenia ujawnione podczas kontroli, gdzie stwierdzono, że spółka odbierała i rozładowywała towary niebezpieczne UN 3300. Spółka kwestionowała status "uczestnika przewozu" i podnosiła, że choroba pracownika uniemożliwiła terminowe przesłanie sprawozdania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą we [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 11 oraz art. 16 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011 r. Nr 227 poz. 1367 ze zm.), przepisów 1.10.3.1 oraz 1.10.3.2.1 załącznika A do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 100 poz. 641) lp. 5.4 pkt 1 oraz lp. 5.6 załącznika do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5.200. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że kara została nałożona za niesporządzenie planu ochrony oraz nieprzesłanie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, które to naruszenia zostały ujawnione podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącej zakończonej i udokumentowanej protokołem kontroli z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]. Organ przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia. Wskazał, iż w toku kontroli bezspornie ustalono, iż w okresie objętym kontrolą, skarżąca była uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych, tj. odbiorcą i rozładowcą towaru niebezpiecznego UN 3300 TLENEK ETYLENU I DWUTLENEK WĘGLA, MIESZANINA, o kodzie klasyfikacyjnym 2 TF, czego dowodem są: - roczne sprawozdanie skarżącej za rok 2011, w którym wskazano na rozładunek 5470 kg ww. towaru niebezpiecznego, -oświadczenie skarżącej z dnia [...] listopada 2012 r., zgodnie z którym P.Sp. z o.o. jest odbiorcą ww. towaru niebezpiecznego, który jest rozładowuje się do magazynu na terenie zamkniętym zakładu, umowy z dnia [...] grudnia 2010 r. o doradztwo zawartej pomiędzy skarżącą a doradcą DGSA. Towarowi niebezpiecznemu UN 3300 przypisano kod klasyfikacyjny 2TF zatem zgodnie z przepisem 2.2.2.1.3. umowy ADR jest on gazem trującym, a więc towarem niebezpiecznym dużego ryzyka w rozumieniu wyżej przytoczonych przepisów. Zgodnie z treścią przepisu 1.10.3.2.1. umowy ADR, Odbiorca jak i Rozładowca, biorący udział w przewozie towarów niebezpiecznych dużego ryzyka powinni przyjąć, wdrożyć i stosować ww. plan ochrony. Zarówno w toku kontroli jak i w toku postępowania strona nie okazała planu ochrony towarów niebezpiecznych. Ponadto roczne sprawozdanie spółki za rok 2011 przesłano w dniu 7 marca 2012 r. a więc z przekroczeniem terminu, o którym mowa w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, przy czym termin ten został przekroczony o mniej niż 14 dni zgodnie z lp. 5.4 pkt 1 załącznika do ww. ustawy W ocenie organu odwoławczego brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania aby strona nie miała wpływu na powstanie ww. naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec. Spółka powinna upewnić się czy roczne sprawozdanie sporządzone [...] lutego 2012 roku zostało przesłane w terminie oraz wyznaczyć zastępstwo w sytuacji nieobecności pracownika, któremu poleciła jego przesłanie. W dalszej części uzasadnienia GITD odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu uznając je za bezzasadne. Jednocześnie organ stwierdził, że nieprawidłowością postępowania organu I instancji było wydanie decyzji przed upływem 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się strony co do zebranych w toku postępowania dowodów. Jednakże treść wyjaśnień z dnia [...] stycznia 2013 r., w zakresie dotyczącym braku dowodów na prowadzenie działalności związanej z przewozem towarów niebezpiecznych, jest zbieżna z oświadczeniem strony z dnia [...] listopada 2012 r., w którym wskazano, iż "P. Sp. z o.o. nie wykonuje żadnych czynności ADR-owskich". Organ I instancji precyzyjnie odniósł się do twierdzeń strony z dnia 7 listopada 2012 r. zatem brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wyjaśnień strony z dnia [...] stycznia 2013 r. nie ma żadnego wpływu na wynik postępowania. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. Sp., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia: -art. 10 § 1, art. 11, art. 15, art. 81 k.p.a. -art. 2 pkt 5 i 8, art. 11, art. 16 ust. 1 lit a, art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, - działu 1.10 umowy ADR, w szczególności przepisu działu 1.10.3.2 umowy. Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi, skarżąca podniosła m.in., iż naruszono w toku prowadzonego postępowania jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego. Wskazała, iż pismo z dnia [...] stycznia 2013 r. formułowało szereg zarzutów co do braku podstaw prawnych obowiązków, których wykonanie ciążyć ma na spółce. Zawierało także istotne zastrzeżenia co ustaleń stanu faktycznego sprawy, tj. trasy przewozu (transport krajowy) i niewykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej (ani też żadnych czynności związanych z przewozem) w zakresie przewozu wyrobów niebezpiecznych, które to twierdzenia zostały całkowicie pominięte w decyzji organu I instancji. Faktycznie uniemożliwiono w ten sposób skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego materiału, co wyklucza mocą art. 81 k.p.a. uznanie okoliczności ustalonych przez organ I instancji, a także przyjętych przez stronę przeciwną, za udowodnione. Treść pism z dnia [...] listopada 2012 r. i z dnia [...] stycznia 2013 r. istotnie się różnią merytorycznie. Organ I instancji był zobowiązany do ustosunkowania się do zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r., a skarżąca miała prawo do poznania stanowiska organu pierwszej instancji w wydanej decyzji. Organ pierwszej instancji wydając decyzję nie znał treści podniesionych zarzutów i - co oczywiste - nie ustosunkował się do nich. Uczynił to dopiero organ drugiej instancji. Takie postępowania organów prowadzących postępowanie w niniejszej sprawie stanowi naruszenie zasady sprawiedliwości proceduralnej, wyrażonej w kolejnej zasadzie postępowania administracyjnego, tj. zasadzie dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Skarżąca stwierdziła, iż uczestnikiem przewozu nie jest każdy podmiot wskazany np. w umowie ADR, ale jedynie taki, który prowadzi działalność związaną z przewozem towarów niebezpiecznych. Cecha podmiotu wskazana w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. nie może być zatem pominięta przy rekonstrukcji kręgu podmiotów będących uczestnikami przewozu towarów niebezpiecznych. Brak jest przy tym podstaw do utożsamiania prowadzenia działalności związanej z przewozem towarów niebezpiecznych z wykonywaniem czynności związanych z takim przewozem (argument wynikający z art. 2 pkt 9 cytowanej ustawy). Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z treścią art. 11 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. tylko na uczestniku przewozu towarów niebezpiecznych, w rozpatrywanej sprawie uczestniku przewozu drogowego, ciążą obowiązki określone odpowiednio w ADR, RID lub ADN oraz przepisach ustawy. Oznacza to a contrario, że jeżeli określony podmiot nie jest uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych, nie ciąży na nim m.in. obowiązek składania rocznego sprawozdania oraz obowiązek sporządzenia i posiadania planu ochrony towarów niebezpiecznych. Skarżąca szczegółowo argumentowała, że w rozpatrywanej sprawie brak jest dowodów, by prowadziła działalność związaną z przewozem towarów niebezpiecznych. Co więcej, nie wykonywała również żadnych czynności związanych z przewozem towarów niebezpiecznych a czynności przewozowe i rozładunkowe wykonał przewoźnik. Skarżąca wskazała, że art. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. określa zasady prowadzenia działalności w zakresie krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego. Z kolei zgodnie z art. 11 powołanej ustawy obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają odpowiednio ADR, RID lub ADN oraz przepisy ustawy. Nakaz odpowiedniego stosowania do obowiązków uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych przepisów umowy ADR zdaniem skarżącej nie oznacza, iż uczestnik krajowego przewozu drogowego ma takie same obowiązki jak uczestnik przewozu międzynarodowego, w tym w szczególności obowiązek sporządzania przedmiotowego planu. Obowiązki uczestników przewozu krajowego winny być formułowane w sposób wyraźny bez stosowania odwołań do obowiązków uczestników przewozu międzynarodowego, szczególnie w sytuacji, gdy niewykonanie obowiązku zagrożone jest karą pieniężną. Skarżąca stwierdziła, że zestawienie powyższych przepisów pozwala przyjąć, iż zakres regulacji ustawy jest szerszy od zakresu regulacji umowy ADR, skoro ustawa obejmuje oba rodzaje transportu krajowy i międzynarodowy. Powyższe pozwala również stwierdzić, iż obowiązki uczestnika prowadzącego działalność w zakresie krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego nie powinny i nie mogą być utożsamiane. Bezsprzecznie obowiązki uczestnika przewozu międzynarodowego reguluje umowa ADR poprzez nakazanie przez ustawę z dnia 19 sierpnia 2011 r. odpowiedniego jej stosowania. Brak jest jednak podstaw do przyjmowania, iż umowa ADR reguluje również obowiązki uczestnika przewozu krajowego. Skarżąca podniosła, że zgodnie z Artykułem 1 (c) umowy ADR określenie "międzynarodowy przewóz" oznacza każdą działalność przewozową wykonywaną na terytorium co najmniej dwu Umawiających się Stron przez pojazdy określone pod literą (a). Tym samym nie jest nim bez wątpienia działalność wykonana wyłącznie na terytorium jednego państwa. W rozpatrywanej sprawie przedmiotowy przewóz miał bezsprzecznie charakter krajowy i był wykonywany na trasie P. – K. przez dostawcę gazu - firmę S. Sp. z o.o. z siedzibą w P.. Tym samym obowiązki wynikające z umowy ADR nie mogą być przenoszone na tego rodzaju transport. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że choroba pracownika odpowiedzialnego za przesłanie sprawozdania w określonym dniu jest okolicznością, której spółka nie mogła zapobiec. Jest przy tym okoliczności istotną w sprawie, że nieobecność pracownika odpowiedzialnego wskutek choroby oraz upływ tego dnia terminu do złożenia sprawozdania pokrywały się. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych przewóz drogowy towarów niebezpiecznych oznacza każde przemieszczenie towarów niebezpiecznych pojazdem po drodze publicznej lub po innych drogach ogólnodostępnych, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przewozu oraz czynności związanych z tym przewozem; Stosownie do art. ust. 2 pkt 8 tej ustawy uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych są podmioty wymienione w ADR, RID lub ADN lub jednostka wojskowa, prowadzące działalność związaną z przewozem towarów niebezpiecznych. W myśl art. 4 w/w ustawy w sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się odpowiednio ADR, RID lub ADN. Jak stanowi art. 11 omawianej ustawy obowiązki uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych określają odpowiednio ADR, RID lub ADN oraz przepisy ustawy. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych jest obowiązany: 1) wysłać jeden egzemplarz rocznego sprawozdania z działalności tego uczestnika, w zakresie przewozu towarów niebezpiecznych oraz czynności z nim związanych, zwanego dalej "rocznym sprawozdaniem", w terminie do dnia 28 lutego każdego roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie, odpowiednio: a) wojewódzkiemu inspektorowi transportu drogowego właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych - w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, b) Prezesowi Urzędu Transportu Kolejowego - w zakresie przewozu koleją towarów niebezpiecznych, c) dyrektorowi urzędu żeglugi śródlądowej właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych - w zakresie przewozu żeglugą śródlądową towarów niebezpiecznych; 2) przechowywać drugi egzemplarz rocznego sprawozdania w swojej siedzibie przez okres 5 lat od dnia jego wysłania. Nieprzesłanie w ustawowo określonym terminie rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, jeżeli od ustawowo określonego terminu przesłania sprawozdania nie upłynęło 14 dni, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 złotych zgodnie z treścią lp. 5.4 pkt 3 załącznika do ww. ustawy. W niniejszej w sprawie zastosowanie znajdują przepisy załącznika A do umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 100, poz. 1641). W Dziale 1.4 regulującym obowiązki uczestników przewozu w zakresie bezpieczeństwa jako uczestnicy przewozu zostali wskazani- nadawca, przewoźnik, odbiorca, załadowca, pakujący, napełniający, operator kontenera cysterny/cysterny przenośnej oraz rozładowca. Zgodnie z definicjami zawartymi w umowie "Przewóz" oznacza przemieszczanie towarów niebezpiecznych, z uwzględnieniem postojów koniecznych z punktu widzenia warunków transportu oraz z uwzględnieniem okresów wynikających z warunków ruchu drogowego, w których towary niebezpieczne znajdują się w pojazdach, cysternach i kontenerach, przed, podczas i po przemieszczeniu; "Odbiorca" oznacza odbiorcę zgodnie z umową przewozu. Jeżeli zgodnie z przepisami dotyczącymi umowy przewozu, odbiorca wyznacza osobę trzecią, to osobę tę uważa się za odbiorcę w rozumieniu ADR. Jeżeli operacja transportowa odbywa się bez umowy przewozu, to za odbiorcę uważa się przedsiębiorstwo, które odbiera ładunek z towarami niebezpiecznymi po jego przybyciu; "Rozładowca" oznacza przedsiębiorstwo, które: (a) zdejmuje kontener, kontener do przewozu luzem, MEGC, kontener-cysternę lub cysternę przenośną z pojazdu; (b) wyładowuje towary niebezpieczne w sztukach przesyłki, małe kontenery lub cysterny przenośne z pojazdu lub z kontenera; lub (c) dokonuje rozładunku towarów niebezpiecznych z cysterny (pojazdu-cysterny, cysterny odejmowalnej, cysterny przenośnej lub kontenera-cysterny), z pojazdu-baterii, z MEMU, z MEGC, z pojazdu, z dużego kontenera, z małego kontenera do przewozu luzem lub z kontenera do przewozu luzem; "Przedsiębiorstwo" oznacza osobę fizyczną lub prawną, niezależnie od tego czy wykonuje ona działalność zarobkową czy nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, niezależnie od tego czy wykonują one działalność zarobkową czy nie, organ posiadający osobowość prawną lub podległy organowi posiadającemu osobowość prawną. Zgodnie z art. 5 umowy ADR przewozy, do których ma zastosowanie niniejsza Umowa, podlegają krajowym lub międzynarodowym przepisom dotyczącym w ogóle ruchu drogowego, międzynarodowego przewozu drogowego i handlu międzynarodowego. W myśl 1.10.3.1 omawianej umowy towarami niebezpiecznymi dużego ryzyka są towary, które mogą być użyte, niezgodnie ze swoim przeznaczeniem, w zamachach terrorystycznych i spowodować w ten sposób poważne następstwa w postaci licznych ofiar lub masowych zniszczeń. Wykaz towarów niebezpiecznych dużego ryzyka zawiera tabela 1.10.5, zgodnie z którą towarami dużego ryzyka są gazy trujące o kodzie klasyfikacyjnym zawierającym literę T, przewożonych w cysternie lub w sztukach przesyłki niezależnie od ich ilości. Natomiast przepis 1.10.3.2.2 cyt. umowy stanowi, iż Plan ochrony powinien zawierać co najmniej następujące elementy: szczegółowy podział obowiązków w zakresie ochrony wraz ze wskazaniem kompetentnych i wykwalifikowanych osób, które posiadają odpowiednie uprawnienia do ich wykonania; wykaz towarów niebezpiecznych podlegających ochronie lub wykaz rodzajów towarów niebezpiecznych podlegających ochronie; opis wykonywanych czynności i ocenę związanych z nimi zagrożeń, z uwzględnieniem postojów niezbędnych do wykonania operacji transportowych, przechowywania towarów niebezpiecznych - przed, podczas i po przewozie - w pojeździe, w cysternie lub w kontenerze, a także czasowego przechowywania towarów niebezpiecznych związanego ze zmianą rodzaju transportu lub środka transportu; szczegółowy wykaz środków, które powinny być zastosowane w celu zminimalizowania zagrożeń, odpowiednio do zakresu obowiązków i odpowiedzialności uczestnika przewozu, obejmujący: - szkolenie; procedury postępowania (np. reagowanie w stanach podwyższonego zagrożenia, kontrola pracowników nowoprzyjętych i zmieniających stanowiska); działania praktyczne (np. wybór i korzystanie ze znanych tras przewozu, z uwzględnieniem dostępu do miejsc czasowego przechowywania towarów niebezpiecznych (określonych pod lit. (c)) oraz bliskości wrażliwych elementów infrastruktury); wyposażenie i inne środki, które powinny być użyte w celu zminimalizowania zagrożeń; skuteczne i aktualne procedury powiadamiania i postępowania w przypadkach zagrożeń, nieprzestrzegania zasad bezpieczeństwa i związanych z nimi zdarzeń; procedury oceny i testowania planów ochrony oraz procedury przeglądów okresowych i aktualizacji tych planów; środki zapewniające ochronę fizyczną informacji o transporcie zawartych w planie ochrony; oraz środki zapewniające ograniczenie dostępu do informacji o operacjach transportowych zawartych w planie ochrony wyłącznie do osób upoważnionych. Środki te nie powinny pozostawać w sprzeczności z wymaganiami dotyczącymi podawania informacji zawartymi w innych przepisach ADR. W toku kontroli przeprowadzonej w siedzibie przedsiębiorstwa skarżącej przez upoważnionego inspektora [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego na podstawie takich dowodów jak- roczne sprawozdanie skarżącej za rok 2011, w którym wskazano na rozładunek 5470 kg UN 3300 TLENEK ETYLENU I DWUTLENEK WĘGLA, MIESZANINA, o kodzie klasyfikacyjnym 2 TF, oświadczenie skarżącej z dnia [...] listopada 2012 r., zgodnie z którym P. Sp. z o.o. jest odbiorcą ww. towaru niebezpiecznego, który rozładowuje się do magazynu na terenie zamkniętym zakładu, umowy z dnia 1 grudnia 2010 r. o doradztwo zawartej pomiędzy skarżącą a doradcą [...] -organ zasadnie ustalił, iż w okresie objętym kontrolą, skarżąca była uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych, a mianowicie odbiorcą i rozładowcą ww. towaru. Stanowisku skarżącej zawartemu w skardze, iż brak jest dowodów, by prowadziła działalność związaną z przewozem towarów niebezpiecznych przeczą nie tylko wskazane wyżej dokumenty czy też fakt przesłania egzemplarza rocznego sprawozdania z działalności uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych oraz znajdujący się w aktach sprawy wykaz osób zaangażowanych w przedsiębiorstwie w przewóz drogowy towarów niebezpiecznych, w tym nadzór nad rozładunkiem oraz transport (przemieszczanie) towaru wewnątrz zakładu ale również odpis z KRS z którego wynika, iż skarżąca prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie sprzedaży hurtowej wyrobów chemicznych (rubryka 19-46,75, Z) oraz transportu drogowego towarów (rubryka 23-49,41, Z). Towarowi niebezpiecznemu UN 3300 przypisano kod klasyfikacyjny 2TF zatem zgodnie z przepisem 2.2.2.1.3. umowy ADR jest on gazem trującym, a więc towarem niebezpiecznym dużego ryzyka w rozumieniu wyżej przytoczonych przepisów. Zgodnie z treścią przepisu 1.10.3.2.1. umowy ADR, Odbiorca jak i Rozładowca, biorący udział w przewozie towarów niebezpiecznych dużego ryzyka powinni przyjąć, wdrożyć i stosować plan ochrony. Bezspornym jest, że w toku kontroli jak i w toku postępowania skarżąca nie okazała planu ochrony towarów niebezpiecznych. Stosownie do treści przepisu lp. 5.6 załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych niesporządzenie lub sporządzenie niezgodnie z wymaganiami planu ochrony sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5.000 złotych. W tych okolicznościach nałożenie kary pieniężnej w kwocie podanej lp. 5.6 załącznika do u.t.d. należało uznać za zasadne. W niniejszej sprawie pozostaje także poza sporem, że roczne sprawozdanie skarżącej za rok 2011 przesłano w dniu 7 marca 2012 r. a więc z przekroczeniem terminu, o którym mowa w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, przy czym termin ten został przekroczony o mniej niż 14 dni zgodnie z lp. 5.4 pkt 1 załącznika do ww. ustawy. Skarżąca podniosła, iż opóźnienie wynikało z powodu choroby pracownika odpowiedzialnego za wysłanie rocznego sprawozdania. Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że w niniejszej sprawie zaszły okoliczności do zastosowania przepisu art. 109 u.p.t.n. Pozbawione są bowiem jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych twierdzenia skarżącej, że nie miała ona wpływu na powstanie ewentualnego naruszenia; nastąpiło ono wskutek zdarzeń i okoliczności, którym nie mogła zapobiec. Okolicznością taką, wbrew temu co twierdzi skarżąca, nie jest bowiem choroba pracownika odpowiedzialnego za wysłanie sprawozdania. Pod pojęciem naruszenia, na które uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych nie miał wpływu trzeba rozumieć tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie, których wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia przy dołożeniu ze strony uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych należytej staranności. Artykuł 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. jest przepisem wyjątkowym, odnoszącym się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Dlatego przepis ten powinien być wykładany ścieśniająco. Sąd podziela stanowisko organu, że skarżąca powinna upewnić się czy roczne sprawozdanie sporządzone 28 lutego 2012 roku zostało przesłane w terminie oraz wyznaczyć zastępstwo w sytuacji nieobecności pracownika, któremu poleciła jego przesłanie. Sprawą uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które pozwolą na terminowe wykonanie obowiązków przewidzianych ustawą o przewozie towarów niebezpiecznych. Na skarżącej jako uczestniku przewozu towarów niebezpiecznych spoczywa ciężar wykazania, że dołożyła należytej staranności i nie miała wpływu na naruszenie prawa. Sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, by nie dochodziło do łamania prawa. W świetle bezspornych faktów takich jak fakt sporządzenia sprawozdania za 2011 r. i nieprzesłania go do właściwego urzędu w terminie do 28 lutego 2012 r., organ nie miał obowiązku poszukiwania dowodów na obalenie własnych, prawidłowych ustaleń. Organ ustala jedynie czy doszło do naruszenia przepisów i z tego obowiązku wywiązał się należycie. Uczestnik przewozów jest zobligowany natomiast wykazać okoliczności o których mowa w art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n., jeżeli w jego ocenie takie zaistniały. Dla oceny naruszeń art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. oraz skutków tego naruszenia, istotne jest natomiast, że skarżąca nie przesłała sprawozdania za 2011 r. w terminie. W przypadku zatem stwierdzenia takiego naruszenia, po stronie organu powstał obowiązek nałożenia sztywno określonej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ odstąpić nie może. Rację ma natomiast skarżąca, że nieprawidłowością postępowania organu I instancji było wydanie decyzji przed upływem 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych w toku postępowania dowodów. W ocenie Sądu zasadnie jednak organ odwoławczy przyjął, iż treść wyjaśnień skarżącej z dnia [...] stycznia 2013 r., w zakresie dotyczącym braku dowodów na prowadzenie działalności związanej z przewozem towarów niebezpiecznych, jest zbieżna z oświadczeniem z dnia [...] listopada 2012 r., w którym wskazano, iż "P. Sp. z o.o. nie wykonuje żadnych czynności ADR-owskich". W konsekwencji więc powyższe uchybienie nie ma wpływu na wynik postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za taką linią orzecznictwa, która naruszenia art. 10 k.p.a. nie traktuje w sposób automatyczny, upatrując w nim bezwzględnego uchybienia zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu. Dopiero wykazanie przez stronę, że brak możliwości zajęcia stanowiska oraz złożenia ewentualnych wniosków dowodowych, uniemożliwił podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, mogącej mieć przy tym wpływ na wynik sprawy, daje podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. W tej sytuacji, należy uznać, że organy administracji w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło