III SA/Po 952/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-01-16

Skład orzekający: Beata Sokołowska, Tadeusz M. Geremek, Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi może zostać nałożona na podmiot, który zlecił umieszczenie kontenera firmie zewnętrznej, jeśli umowa zlecenia zawierała oświadczenie o posiadaniu wymaganego zezwolenia?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia może zostać nałożona na podmiot zlecający umieszczenie kontenera, nawet jeśli zlecenie to zostało wykonane przez firmę zewnętrzną. Wynika to z faktu, że umowa zlecenia zawierała oświadczenie o posiadaniu wymaganego zezwolenia, co obciążało zamawiającego odpowiedzialnością za jego brak. Zajęcie pasa drogowego przez kontener, potwierdzone pomiarami i dokumentacją fotograficzną, bez wymaganego zezwolenia, uzasadnia nałożenie kary zgodnie z ustawą o drogach publicznych.
Stan faktyczny
Zarząd Dróg Miejskich nałożył na Z W karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia poprzez umieszczenie kontenera na śmieci. Z W zleciła umieszczenie kontenera firmie S, twierdząc, że firma ta posiadała stosowne zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że Z W była zobowiązana do uzyskania zezwolenia. Z W wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 5 Kodeksu cywilnego, oraz dowolną ocenę dowodów. Skarżąca twierdziła, że kontener nie zajmował jezdni, a teren należał do właściciela posesji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 roku przy udziale sprawy ze skargi Z W na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P z dnia ... 2013 r. nr .... w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi o d d a l a s k a r g ę Decyzją z dnia ... 2012r. Zarząd Dróg Miejskich w P działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P nałożył na Z W karę pieniężną w kwocie .... zł za zajęcie pasa drogowego – ul. K w P bez zezwolenia zarządcy drogi. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 40 ust. 1, 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115) i przepisy Uchwały Nr XLV/469/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 25 maja 2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta Poznania (Dz. Urz. Woj. Wlkp. z 2004r., Nr 101). W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, że w wyniku kontroli dokonanej w dniu 20 października 2011 r. stwierdzono zajęcie pasa drogowego ul. K w P, bez wymaganego zezwolenia – poprzez umieszczenie przez S kontenera na śmieci o powierzchni zajęcia 3,00m2 ( w pasie drogowym chodnika – 1,50 m2 oraz jezdni – 1,50 m2 ). W trakcie oględzin dokonanych w dniu 14 listopada 2011 r. stwierdzono usunięcie tego kontenera z pasa drogowego. Do organu wpłynęło pismo S informujące, że przedmiotowy kontener został ustawiony na polecenie R W. Zajęcie pasa drogowego przez ustawienie kontenera stwierdzono również w dniach 21, 25, 26 i 28 października 2011 r. Organ ustalił, że kontener był umieszczany bez pozwolenia zarządcy drogi a to skutkowało nałożeniem kary pieniężnej na ZW zamawiającą kontener. Od powyższej decyzji Z W wniosła odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazała m.in., że zamówiła kontener w celu wywozu z posesji śmieci, mebli i innych odpadów. Usługę zamówiła w firmie S, posiadającej, według niej, wszystkie stosowne zezwolenia. Kontener nie był umieszczony w tak długim okresie jak twierdzi organ. Ponadto zawiadomiono stronę o wszczęciu przedmiotowego postępowania administracyjnego dopiero po 4 miesiącach od daty dokonania pierwszej czynności. Decyzję organu I instancji skarżąca uważa za krzywdzącą i nieuzasadnioną, a karę za wysoce dotkliwą. Decyzją z dnia .... 2012r., po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Zarządu Dróg Miejskich w P. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy uznał, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty jednoznacznie wskazują na konieczność naliczenia kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia poprzez umieszczenie kontenera, którego powierzchnia została ustalona w oparciu o pomiary dokonane odbiornikiem GPS marki Topcon posiadającym odpowiednie świadectwo instrumentu z dnia 23 listopada 2009 r. oraz dalmierzem laserowym Hilti PD 32 posiadającym certyfikat kalibracji z dnia 23 czerwca 2010 r. Zajęcie pasa drogowego dokumentują też fotografie załączone do akt sprawy. Kontrole były dokonywane w dniach 20, 21, 25, 26, 28 października 2011 r. co zaprzecza twierdzeniom strony o wystawieniu kontenera tylko przez jeden dzień. To Z W ( a nie firma wystawiająca kontener ) była zobowiązana do wystąpienia do zarządcy drogi o zgodę na zajęcie pasa drogowego. Według organu odwoławczego strona miała zapewniony udział we wszystkich istotnych czynnościach prowadzonego postępowania. W skardze do WSA w Poznaniu Z W wniosła o zmianę zakażonej decyzji w części zasądzającej od niej karę za zajecie pasa drogowego przy ul. K oraz o uchylenie z zaskarżonych decyzji i ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przy uwzględnieniu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów : - art. 5 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie zasad współżycia społecznego - art. 7, 10, 81 i 77 kpa. oraz naruszenie prawa przez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że firma ustawiająca kontener posiadała wszelkie stosowne zezwolenia na dokonywanie wywozu śmieci. Kontener nie zajmował pasa jezdni – ul. K, tylko teren należący do właściciela posesji, z której dokonywano wywozu śmieci. S nie wymagała od niej przedłożenia zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Skarżąca działała w dobrej wierze, nie została też poinformowana, że wymagana jest zgoda zarządcy drogi. Organ winien więc rozpatrzyć zasadność obciążenia karą pieniężną firmy ustawiającej kontener. Skarżąca powtórzyła również zarzut dotyczący dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu dopiero po 4 miesiącach po dokonaniu pierwszych czynności procesowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację podaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem decyzja organu II instancji i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane zgodnie z przepisami prawa procesowego i prawa materialnego. Materialnoprawną podstawą decyzji jest art. 40 ust.1, 12 i 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ( t.j. Dz. U. z 2007 roku, Nr 19, poz. 115) stanowiący, że za zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg bez zezwolenia zarządcy drogi - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Wynika stąd, że przesłankami niezbędnymi do wymierzenia kary pieniężnej jest ustalenie, że w pasie drogowym zostało umieszczone określone urządzenie ( m. in. kontener do wywozu śmieci ) i nastąpiło to bez zezwolenia zarządcy drogi. Pas drogowy stanowi wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 cyt. ustawy o drogach publicznych). Z ustaleń poczynionych w toku postępowania administracyjnego wynika, że na ul. K w P umieszczono w dniach 20, 21, 25, 26, 28 października 2011 r. kontener o powierzchni 3,00 m2 ( w pasie drogowym chodnika – 1,50 m2 oraz jezdni – 1,50 m2 ). Powierzchnia została ustalona w oparciu o pomiary dokonane odbiornikiem GPS marki Topcon, posiadającym odpowiednie świadectwo instrumentu z dnia 23 listopada 2009 r. oraz dalmierzem laserowym Hilti PD 32 posiadającym certyfikat kalibracji z dnia 23 czerwca 2010 r. Umieszczenie kontenera w granicach pasa drogowego potwierdzono odpowiednią dokumentacją fotograficzną załączoną do akt administracyjnych sprawy ( k. 38, 41, 43, 45, 47 akt adm. ). Niezasadny był wobec tego zarzut strony, że sporny kontener nie zajmował fragmentu pasa drogowego ul. K w P. Wbrew zarzutom skargi to Z W (a nie podmiot wystawiający kontener) była zobowiązana do wystąpienia do zarządcy drogi o zgodę na zajęcie pasa drogowego. Umowa zlecenia zawarta między skarżącą a S w dniu 10 października 2011 r. zawiera jednoznaczne oświadczenie strony, że zgodnie z art. 40 ustawy o drogach publicznych posiada wymagane zezwolenie zarządcy drogi wydane w formie decyzji administracyjnej na zajęcie pasa drogowego na czas trwania zlecenia ( k. 34 akt adm.). To skarżąca zawierając umowę na dostarczenie kontenera wskazała, że posiada zgodę na zajęcie pasa drogowego, wobec czego jej zaniechanie w tym zakresie nie może obciążać w jakikolwiek sposób osoby trzeciej, czyli S. Ponieważ we wskazanym przez organy terminie ( 5 dni ) kontener zajmował pas drogowy ul. K w P, a skarżąca nie uzyskała odpowiedniego zezwolenia na dokonanie takiego zajęcia zasadne było nałożenie na nią kary pieniężnej w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych i przy zastosowaniu stawek wynikających z Uchwały Rady Miasta Poznania Nr XLV/469/IV/2004 z dnia 25 maja 2004r. Organy dokonały, w opinii Sądu, prawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie i opisały je w uzasadnieniach swoich decyzji. Nie naruszyły też zasady swobodnej oceny dowodów. Nie doszło więc do naruszenia przepisów art. 7, 77 i 107 kpa. W sprawie nie miały zastosowania przepisy prawa cywilnego ( w tym art. 5 Kodeksu cywilnego ), na który powołała się skarżąca, gdyż było to postępowanie administracyjne, którego zakres wyznaczają wyłącznie przepisy prawa administracyjnego – procesowe i materialne. Wskazać należy ponadto, że wbrew zarzutom skargi strona miała zapewniony udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, została zawiadomiona o wszczęciu postepowania administracyjnego, była informowana przed wydaniem decyzji przez organ I instancji o prawie do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tym zakresie w trybie art. 10 kpa ( k. 20 akt adm. ). Mogła również zaprezentować w pełni swoje stanowisko procesowe we wniesionym odwołaniu. Fakt, że skarżąca nie uczestniczyła w oględzinach z dnia 14 listopada 2011r. oraz nie była obecna podczas kontroli pasa drogowego w dniach 20,21,25,26,28 października 2011r. pozostaje bez istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem powyższe protokoły z tych czynności wraz z załącznikami w postaci dokumentacji fotograficznej znajdują się w aktach administracyjnych sprawy i strona miała możliwość zapoznać się z tymi dowodami, wypowiedzieć się co do nich oraz zgłosić wnioski i uwagi. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, nie naruszono też art. 81 kpa. Z powyższych względów należało więc skargę oddalić jako bezzasadną, o czym Sąd orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło