II SAB/Wa 353/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Anna Mierzejewska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 25 stycznia 2013 r. 1. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. wymierza Ministrowi Spraw Wewnętrznych grzywnę w wysokości 2000 (dwóch tysięcy) złotych; 3. umarza postępowanie w sprawie. A. K. wniósł, za pośrednictwem Ministra Spraw Wewnętrznych, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, sporządzoną w dniu [...] czerwca 2013 r., na bezczynność i przewlekłość Ministra Spraw Wewnętrznych w rozpatrzeniu jego pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. (wpływ pisma do organu w dniu 30 stycznia 2013 r.), w którym to piśmie domagał się od Ministra Spraw Wewnętrznych wszczęcia postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., prowadzonego pod sygn. akt [...]. W konkluzji skargi wnosił o: 1. zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych do zakończenia przedmiotu sprawy zakreślonej ww. skargą oraz wydania aktu; 2. w przypadku wydania przez zaskarżony organ ww. aktu prawa, o jakim mowa w art. 235 § 1 Kpa lub innego aktu prawa o odmowie wydania aktu prawa, po wpływie niniejszej skargi, stwierdzenie, że organ naruszył uprawnienia i obowiązki wynikające z przepisów art. 35 w zw. z art. 36 i art. 235 § 1 Kpa i zobowiązanie go do podjęcia działań w zakresie sprawy, w tym w ustawowym terminie i stwierdzenia przewlekłego jej prowadzenia z powodu powyższych naruszeń prawa oraz stwierdzenia, że w niniejszej sprawie bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa lub naruszeniem prawa; 3. wymierzenie, na mocy art. 149 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organowi grzywny w wysokości określonej art. 154 § 6, w jej górnej granicy, na zasadzie i z powodów przesłanek wskazanych w art. 149 § 1 tej ustawy; 4. zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych i kosztów faktycznie poniesionych a związanych z ww. sprawą niezbędnych do celowego dochodzenia jej praw w tym i za zastępstwo prawne w całej ich wysokości na mocy art. 208 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z powodu wywołania ich niesumiennym i oczywiście niewłaściwym postępowaniem; 5. obciążenie organu w całości kosztami opłaty sądowej w zakresie postępowania oraz od zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o odrzucenie skargi, zaś w przypadku nieuwzględnienia tego żądania procesowego wniósł o oddalenie skargi oraz o oddalenie wniosku o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając żądania odrzucenia skargi, Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, iż nie została ona poprzedzona wezwaniem organu do zaprzestania naruszania prawa. Uzasadniając pozostałe alternatywne żądania, organ wskazał, iż przedmiotowa skarga odpowiada zasadniczo w swej treści skardze A. K. wniesionej do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w dniu [...] marca 2013 r. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych w związku z wniesionym do tego organu przez skarżącego pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Skarga z dnia [...] marca 2013 r. została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismem z dnia 20 czerwca 2013 r. Wyjaśnienia organu przedstawione w odpowiedzi na tę skargę pozostają aktualne także w sprawie niniejszej (wszczętej skargą z dnia [...] czerwca 2013 r.). Minister Spraw Wewnętrznych podkreślił, że zarzuty przedstawione w skardze z dnia [...] czerwca 2013 r. pozostają nieaktualne z uwagi na to, że zostały podjęte czynności celem rozpatrzenia sprawy skarżącego, wszczętej jego pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Sprawa ta została przekazana przez organ do Centralnej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i następnie przekazana przez Centralną Komisję Lekarską do właściwej komórki organizacyjnej Ministerstwa, jaką jest Departament Ratownictwa i Ochrony Ludności Ministerstwa Spraw Wewnętrznych pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. W tych okolicznościach wniosek skarżącego o stwierdzenie bezczynności organu i wniosek o wymierzenie grzywny jest bezpodstawny. W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2013 r. Minister Spraw Wewnętrznych wskazał, że pismo skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. została przekazane z Departamentu Kontroli Skarg i Wniosków MSW do Departamentu Zdrowia MSW w dniu [...] stycznia 2013 r. i takie przekazanie sprawy jest według procedur wewnętrznych jednoznaczne z jej przekazaniem do Centralnej Komisji Lekarskiej MSW. Na rozprawie pełnomocnik MSW zmodyfikował swoje stanowisko procesowe i wniósł o umorzenie postępowania, albowiem w dniu [...] sierpnia 2013 r. Minister Spraw Wewnętrznych wydał decyzję w sprawie dotyczącej wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. - o stwierdzenie nieważności ostatecznego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. i po rozparzeniu odwołania zainteresowanego, decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy swoje poprzedzające rozstrzygniecie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Na tę okoliczność pełnomocnik MSW złożył plik dokumentów (vide protokół rozprawy). Pełnomocnik MSW przyznał, iż brak jest dowodu poinformowania A. K. o przekazaniu jego pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. do Departamentu Zdrowia MSW, które nastąpiło w dniu [...] stycznia 2013 r. oraz dowodu przekazania tego pisma do Departamentu Ratownictwa MSW w dniu [...] czerwca 2013 r. oraz potwierdził, iż pierwszym pismem skierowanym do skarżącego było pismo z dnia [...] czerwca 2013 r. Uzupełniając żądania procesowe organu, pełnomocnik MSW wniósł o odrzucenie skargi na przewlekłość i oddalenie zadanie wymierzenia grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, co następuje. Skarga jest częściowo zasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż twierdzenia A. K. zawarte w jego skardze z dnia [...] marca 2013 r. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych w rozpatrzeniu jego pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. należy traktować jako wezwanie organu do zaprzestania naruszenia prawa. Z tych też przyczyn żądanie Ministra Spraw Wewnętrznych, zawarte w odpowiedzi na skargę i dotyczące odrzucenia skargi jest chybione. Odnotować tu jednak należy, iż skarga z dnia [...] marca 2013 r. została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucona postanowieniem z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Wa 332/13 (postanowienie to jest prawomocne od dnia 5 grudnia 2013 r.). W niniejszej sprawie, wobec rozstrzygnięcia decyzją organu z dnia [...] sierpnia 2013 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] października 2013 r., wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. o wszczęcie postępowania nadzorczego nie zachodzi potrzeba zobowiązania Ministra Spraw Wewnętrznych do zobowiązania go do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku. Zatem podstawowe żądanie skargi w zakresie bezczynności Ministra Spraw Wewnętrznych w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] stycznia 2013 r. stało się nieaktualne i z tej przyczyny, zgodnie z żądaniem procesowym pełnomocnika MSW postępowanie należało umorzyć, albowiem postępowanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Jednakże powyższe rozstrzygnięcie nie załatwia całości przedmiotowej sprawy, wywołanej skargą z dnia 21 czerwca 2013 r. Przede wszystkim, co jest w niniejszej sprawie bezsporne, A. K. o sposobie załatwienia swojego pisma z dnia [...] stycznia 2013 r. - o wszczęcie postępowania nadzorczego – został poinformowany dopiero pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., a zatem po blisko pięciu miesiącach do wpływu przedmiotowego pisma do organu i w rezultacie jego nieudolnej (pod względem prawnym) próby wniesienia w dniu 5 marca 2013 r. skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie. Fakt pozostawania skarżącego w niepewności, co do rozstrzygnięcia jego wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. jest oczywisty. Nie ulega wszelkiej wątpliwości, iż podstawowym obowiązkiem organu, w przypadku przekroczenia terminów do załatwienia sprawy jest poinformowanie obywatela o przyczynie zwłoki i wskazania terminu załatwienia sprawy. Zasady te wyraźnie określają przepisy Działu I, Rozdziału 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto ten obowiązek informacyjny powinien zostać również spełniony z uwagi na przesyłanie przedmiotowego wniosku skarżącego do różnych komórek organizacyjnych organu. Skarżący miał zatem prawo do poinformowania go jaka konkretnie komórka organizacyjna załatwi jego wniosek z dnia [...] stycznia 2013 r. i w jakim terminie nastąpi to rozstrzygnięcie i z jakich powodów nie nastąpiło ono w instrukcyjnym terminie zakreślonym art. 35 Kpa. Organ uchybił tym podstawowym obowiązkom. Pierwsze pismo od organu w sprawie zainicjowanej przez skarżącego wnioskiem z dnia [...] stycznia 2013 r. to pismo Ministerstwa Spraw Wewnętrznych – Departamentu Ratownictwa i Ochrony Ludności z dnia [...] czerwca 2013 r., wzywające skarżącego do uzupełnienia przedmiotowego wniosku. Pismo to nie zawiera ani wytłumaczenia zwłoki w załatwieniu sprawy, ani nie wskazuje terminu załatwienia sprawy, mimo, iż znając wpływ przedmiotowego wniosku do organu, organ powinien zdawać sobie sprawę z przekroczenia terminów do jej załatwienia (art. 35 i nast. Kpa). Takie działanie Ministra Spraw Wewnętrznych stanowi naruszenie zasad rozpatrywania spraw w postępowaniu administracyjnym. Poza naruszeniem wyżej wskazanych przepisów zawartych w Dziale I, Rozdziale 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, takie działanie - a ściślej brak działania - narusza także jedną z ogólnych zasad polskiej procedury administracyjnej – zasadę pogłębiana zaufania obywateli do organów Państwa oraz kultury prawnej (art. 8 Kpa). Powyższe ustalenie nakazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie stwierdzenie, iż wyżej opisana bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie z tej przyczyny Ministrowi Spraw Wewnętrznych grzywny w wysokości 2.000 zł. Uzasadniając powyższe rozstrzygniecie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał na uwadze, iż stwierdzona wyżej bezczynność dotyczy jednego z organów centralnych Państwa, a zatem organu, który w szczególności powinien przestrzegać prawa. Wskazać w tym zakresie należy także i na to, że organ mógł już wkrótce po wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. uzupełnić swoje stanowisko procesowe w niniejszej sprawie o istotne dla jej rozstrzygnięcia fakty, co uczynił dopiero na rozprawie, w styczniu 2014 r. Z kolei miarkując wysokość grzywny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie miał na uwadze, iż wymierza ja organowi centralnemu oraz to, że ostatecznie zainicjowana wnioskiem skarżącego sprawa została załatwiona w pierwszej instancji w terminie siedmiu miesięcy od jej wniesienia. Wbrew twierdzeniom skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się w niniejszej sprawie przewlekłości działania organu. Opisane w uzasadnieniu wyroku czynności dotyczące przekazywania wniosku skarżącego poszczególnym komórkom organizacyjnym MSW nie stanowią tu o przewlekłości postępowania. Działanie to wraz z brakiem stosownego informowania skarżącego stanowi w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jedynie bezczynność o cechach rażącego naruszenia prawa, co zostało wykazane wyżej. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął niniejszą sprawę, zgodnie z treścią przepisów art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie orzekł o kosztach postępowania albowiem skarżący nie był zobowiązany z mocy prawa do uiszczenia wpisu w niniejszej sprawie oraz nie wykazał, aby poniósł, w związku z prowadzeniem niniejszej sprawy jakiekolwiek koszty.