VII SA/Wa 1403/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-17
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Bożena Więch - Baranowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 Prawa budowlanego, nakładając na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego w sytuacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, zamiast stosować przepisy dotyczące samowoli budowlanej (art. 48 i 49b Prawa budowlanego)?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował art. 51 Prawa budowlanego, nakładając obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, ponieważ inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a nie rozpoczął budowy bez pozwolenia. Tryb postępowania z art. 51 Prawa budowlanego ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez sporządzenie projektu zamiennego i ewentualne wykonanie niezbędnych robót.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nałożyła na inwestora obowiązek sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Powodem było wykonanie nieprzewidzianego w zatwierdzonym projekcie budowlanym pomieszczenia piwnicznego, wykonanie tarasu na tym pomieszczeniu oraz zmiana przeznaczenia pomieszczenia piwnicznego z garażu na pokój mieszkalny. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym błędne zastosowanie postępowania naprawczego zamiast przepisów o samowoli budowlanej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że powiatowy organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie administracyjne w sprawie zgodności realizowanej rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego z warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa na nieruchomości złożonej z działek o nr ew. [...],[...] przy ul. [...] w [...].
W toku prowadzonego postępowania organ powiatowy ustalił, że roboty budowlane przy przedmiotowym budynku mieszkalnym jednorodzinnym realizowane są na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...].08.2003 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ew. [...] i [...] przy ul. [...] w [...], przeniesionej decyzją nr [...] z dnia [...].05.2011 r. na rzecz K. M.
Podczas kontroli przeprowadzonej w w/w budynku w dniu [...].08.2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] ustalił, że w odniesieniu do zatwierdzonego projektu budowlanego dokonano zmiany polegającej na wykonaniu nie przewidzianego w zatwierdzonym projekcie budowlanym pomieszczenia piwnicznego (od strony północnej budynku) o wymiarach ok. 4,00 m x 10, 00 m usytuowanego ok. 1,5 m od granicy działki. Na w/w pomieszczeniu piwnicznym wystającym ponad teren ok. 2,0 m wykonany jest taras. Pomieszczenie piwniczne przewidziane w projekcie jako garaż zmieniono na pokój mieszkalny wstawiając w miejsce drzwi garażowych okna.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...].08.2012 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych. Następnie decyzją nr [...] z dnia [...].09.2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nałożył na inwestora K. M. obowiązek sporządzenia i dostarczenia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w w [...] projektu budowlanego zamiennego wykonywanej rozbudowy budynku – w 3 egz. (projekt powinien być opracowany przez osobę posiadającą odpowiedni zakres uprawnień budowlanych do projektowania w specjalności architektonicznej i konstrukcyjno budowlanej; do projektu należy dołączyć kserokopię uprawnień projektanta i zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, oraz oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej) w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Wskazując, że w przypadku stwierdzenia, że wykonane roboty budowlane nie odpowiadają wymogom określonym w przepisach lub normach, wymagane opracowanie winno zawierać zakres robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest prawidłowe i zgodne z prawem. Organ podkreślił, że z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że inwestor realizując inwestycję dopuścił się istotnych odstępstw od dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Starosty (...) nr [...] z dnia [...].08.2003 r. zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na rozbudowę i nadbudowę podmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Pierwotna decyzja wydana została na rzecz A. L. i M. S., jednakże decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Starosta [...] przeniósł wydane pozwolenie na budowę na rzecz K. M. W ocenie organu w przypadku niniejszej sprawy organ zasadnie zastosował tryb z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a tym samym wdrożył postępowanie naprawcze mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Organ zaznaczył, że art. 48 i 49 b Prawa budowlanego mają zastosowanie w przypadku rozpoczęcia budowy bądź innych niż budowa robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, czyli bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, bądź zgłoszenia. W omawianym przypadku ich zastosowanie jest wykluczone, gdyż inwestor przed rozpoczęciem robót uzyskał pozwolenie na budowę, dopuścił się natomiast istotnych odstępstw od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie odstępstwa wykonane przez inwestorów mają charakter istotny i polegały na wykonaniu pomieszczenia piwnicznego (od strony północnej budynku) o wymiarach ok. 4,00 m x 10,00 m oraz wykonaniu tarasu na pomieszczeniu piwnicznym wystającym ponad teren ok. 2,00 m. Powyższe prace nie były przewidziane w pierwotnym projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją nr [...]. Ponadto pomieszczenie piwniczne przewidziane przez projekt na garaż zamieniono na pokój mieszkalny wstawiając w miejsce drzwi garażowych okna.
W związku z dokonanymi odstępstwami, dotyczącymi charakterystycznych parametrów obiektu i zamierzonego sposobu użytkowania jego części, zasadnym jest zastosowanie w niniejszej sprawie postępowania naprawczego w trybie z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, tj. zobowiązanie inwestora do sporządzenia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych i w razie konieczności wykonania określonych czynności i robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Przedstawienie organowi projektu budowlanego zamiennego pozwoli na ocenę prawidłowości wykonanych robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniosły M. K. i M. M. Wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. poprzez nakazanie (na podstawie art. 48 i 49 b ustawy Prawo budowlane) – rozbiórki pomieszczenia piwnicznego oraz wykonanego tarasu pełnomocnik skarżących zarzucił organowi:
1. rażące naruszenie prawa tj. art. 50 i 51 b ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że możliwe jest zastosowanie postępowania naprawczego w sytuacji gdy budowa od samego początku prowadzona była bez pozwolenia na budowę,
2. rażące naruszenie prawa tj. art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania niezgodnie z przepisami prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Stosownie do uregulowania art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające prawu. W szczególności wbrew twierdzeniom strony skarżącej nie nastąpiło w tej sprawie naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] wydana [...] września 2012 r.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.).
W myśl tego przepisu w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – organ nadzoru budowlanego nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
O tym co stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego rozstrzyga z kolei wykładany a contrario art. 36 a ust. 5 Prawa budowlanego. W świetle art. 36 a ust. 5 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego za istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać zarówno zmianę zakresu objętego projektem zagospodarowania działki jak i zmianę charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, a to m.in. jego kubatury, powierzchni zabudowy, długości lub szerokości. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organ właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe w tym zakresie, którego wyniki bezspornie świadczą o tym, że inwestor istotnie odstąpił od zatwierdzonych warunków pozwolenia na budowę. Jak słusznie zauważyły organy, stwierdzone odstępstwo polegające na wykonaniu nie przewidzianego, w projekcie budowlanym pomieszczenia piwnicznego o wymiarach 4,00 m x 10, 00 m i umieszczonego na tym pomieszczeniu tarasu oraz wykonaniu okna w miejsce projektowanych drzwi garażowych należy uznać za odstępstwo istotne. W konsekwencji tego prawidłowo organ nadzoru budowlanego uruchomił postępowanie naprawcze. Tryb postępowania przewidziany art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zmierza bowiem do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Temu właśnie ma służyć nie tylko opracowanie nowego projektu budowlanego uwzględniającego dokonane odstępstwa lecz również wykonanie określonych robót. Stosowanie bowiem do art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w odniesieniu do projektu budowlanego zamiennego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące projektu budowlanego "pierwotnego". Oznacza to, że stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, znajdującego w stosunku do projektu zamiennego odpowiednie zastosowanie, przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego właściwy organ sprawdza zgodność projektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymaganiami ochrony środowiska, zgodność zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń; wykonanie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. Dopiero w razie spełnienia wymagań określonych powyżej oraz dochowania wymogów formalnych wniosku właściwy organ uprawniony jest do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny.
W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu kontrolowana decyzja jest zgodna z prawem.
W tym miejscu należy podnieść, iż zarzuty skargi nie są zasadne.
W sprawie bezspornym jest, że decyzja pozwalająca na rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w [...] wydana przez Starostę [...] A. L. i M. S. dnia [...].08.2003 r. została decyzją nr [...] wydaną dnia [...].05.2011 r. na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane przeniesiona na rzecz K. M.
Decyzja ta funkcjonuje w obrocie prawnym, a więc niezasadny jest zarzut realizowania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę.
Niezasadny jest również zarzut zaistnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane tj. przerwy w budowie powodującej wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę, co wynika z dokumentu, jaki przedstawiła inwestorka tj. z zapisów w dzienniku budowy nr [...] wydanym [...] sierpnia 2003 r. dokonywanych przez kierownika budowy z wypisów tych nie wynika, aby w realizacji inwestycji istniały przerwy powodujące wygaśnięcie decyzji.
Należy podkreślić, że dziennik budowy jest dokumentem urzędowym przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót, z którym należy łączyć domniemanie prawdziwości jego treści tj. domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone, poświadczone i zaświadczone przez upoważniony podmiot.
Przy czym przepis art. 76 § 3 k.p.a. dopuszcza obalenie domniemania zgodności z prawdą dokumentu urzędowego w drodze przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu. Strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim stwierdzenia, czy oświadczenia upoważnionego podmiotu są niezgodne z rzeczywistością, powinna tę okoliczność udowodnić.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że skarżąca twierdziła, iż niezgodne z rzeczywistością są wpisy kierownika budowy z [...].10.2003 r., [...].11.2004 r. (str. 6 – ta dziennika), a także wpisy dokonane [...].04.2009 r. i [...].10.2010 r. – jednakże swoich twierdzeń nie udowodniła.
Na rozprawie w dniu 17 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożył do akt zdjęcie wykonane dnia [...].10.2008 r. przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej dla potwierdzenia zasadności zarzutów skarżącej, co do wpisów z dnia [...].04.2009 r. i [...].10.2010 r. tj. tego, iż posadzki z terrakoty na 2-ch balkonach od frontu oraz zadaszenie schodów zewnętrznych wejściowych – były wykonane już przed dniem wykonania zdjęcia.
W ocenie Sądu złożone zdjęcia nie stanowi dowodu przeciwko treści dokumentu (dziennika budowy), bowiem nie jest ono opisane, obejmuje szereg budynków, nie da się na jego podstawie ustalić jednoznacznie, jakie roboty przy przedmiotowej inwestycji zostały wykonane na dzień wykonania zdjęcia.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło