II SA/Po 1113/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-01-23

Skład orzekający: Maria Kwiecińska, Elwira Brychcy, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Kurator Oświaty) prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) w sytuacji, gdy organ I instancji (Starosta) odmówił wpisu szkoły do ewidencji niepublicznych placówek oświatowych z powodu braku wymaganych dokumentów i opinii, a organ odwoławczy stwierdził dalsze braki formalne i merytoryczne we wniosku oraz w statucie szkoły?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzono, że organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku (m.in. dotyczących warunków lokalowych i statutu) ani nie wyjaśnił, czy wnioskodawca jest zainteresowany wpisem szkoły jako niepublicznej bez uprawnień szkoły publicznej. Brak opinii kuratora oświaty stanowił materialnoprawną przesłankę odmowy wpisu, ale organ I instancji nie mógł odmówić wpisu bez wcześniejszego wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Stan faktyczny
J. L. złożył wniosek o wpis Liceum Ogólnokształcącego do ewidencji szkół niepublicznych wraz z nadaniem uprawnień szkoły publicznej. Starosta odmówił wpisu z powodu braku pozytywnej opinii kuratora oświaty. Kurator Oświaty, rozpatrując odwołanie, uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na liczne braki formalne wniosku i statutu szkoły, a także na nieprawidłowe postępowanie organu I instancji. Sąd administracyjny oddalił skargę J. L. na decyzję Kuratora Oświaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant referent stażysta Martyna Dziubałka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych oddala skargę Wnioskiem z dnia (...) czerwca 2013 r. J. L. wystąpił do Starosty Powiatowego w J. o wpis do ewidencji szkół i placówek niepublicznych wraz z nadaniem uprawnień szkół publicznych zakładanej przez siebie szkoły - Liceum Ogólnokształcącego z siedzibą w J., ul. (...). Do wniosku załączył Statut szkoły, wykaz kadry pedagogicznej, informację o warunkach lokalowych, podając, że szkoła funkcjonować będzie w budynku Zespołu Szkół, który zapewnia wszelkie niezbędne wymagania, protokół kontroli przeprowadzonej w dniu (...).04.2013 r. przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, oświadczenie – zobowiązanie do przestrzegania wymagań określonych w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572 ze zm.), zawartą w dniu (...) czerwca 2013 r. umowę najmu sal lekcyjnych, skierowany do Starostwa Powiatowego w J. wniosek o udzielenie dotacji na rok 2014 r. Pismem z dnia (...) lipca 2013 r. Starosta J. wezwał wnioskodawcę, do uzupełnienia wniosku o pozytywną opinię kuratora oświaty w sprawie nadania uprawnień szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności. Organ powołał przepis art 82 ust. 2a ustawy o systemie oświaty oraz określił termin 14 dni na przedłożenie opinii. W odpowiedzi J. L. pismem z dnia (...) lipca 2013 r. poinformował, że oczekuje na odpowiedź Kuratora Oświaty w sprawie wydania opinii dla nadania uprawnień szkoły publicznej, którą dostarczy niezwłocznie po jej otrzymaniu. Decyzją z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...) znak (...) Starosta J. odmówił wpisania zakładanego przez J. L. Liceum Ogólnokształcącego do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. Organ uzasadnił, iż zgłoszenie do ewidencji obejmowało żądanie wpisu do ewidencji wraz z nadaniem uprawnień szkół publicznych. Wbrew wymogom art. 82 ust. 2a ustawy wnioskodawca nie przedłożył pozytywnej opinii Kuratora Oświaty. Organ zaznaczył, że powyższe braki nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Ponieważ zgodnie z art. 82 ust. 3 ustawy wpisu do ewidencji dokonuje się w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia, wobec nie dostarczenia opinii organ na podstawie art. 82 ust. 4 pkt 1 ustawy o systemie oświaty wniosek rozpatrzył odmownie. J. L. odwołał się od tej decyzji do Kuratora Oświaty. Odwołujący zarzucił, że złożył kompletną dokumentację wymaganą do wpisania szkoły do ewidencji. Starosta powinien zatem wpisać szkołę do ewidencji, a uprawnienia szkoły publicznej nadać po otrzymaniu pozytywnej opinii Kuratora Oświaty, na którą wnioskodawca nadal oczekuje. Decyzją z dnia (...) września 2013 r. Nr (...) Kurator Oświaty, działając na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 5a ustawy o systemie oświaty oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 poz. 267, dalej k.p.a.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ przytoczył istotne dla sprawy przepisy ustawy o systemie oświaty. Wskazano następnie, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie odniesiono się do treści art. 82 ust. 4 ustawy, pomimo występujących w zgłoszeniu braków formalnych. W aktach sprawy brak wymienionej w zgłoszeniu pozytywnej opinii Państwowej Straży Pożarnej poświadczającej, że warunki lokalowe w miejscu prowadzenia działalności będą odpowiadały standardom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy. Brak również opinii inspektora sanitarnego, a załączona do wniosku kserokopia protokołu kontroli Inspektora Sanitarnego w J., przeprowadzonej w szkole, z dyrektorem której J. L. podpisał umowę najmu, nie spełnia wymogów dokumentu w rozumieniu k.p.a. Również umowa najmu została przedłożona w kserokopii, zatem można ją oceniać jedynie w charakterze projektu umowy. Jej przedmiotem są nieoznaczone nawet liczbowo sale lekcyjne, nie wskazano także powierzchni pomieszczeń dydaktyczno-wychowawczych. Zdaniem organu odwoławczego nie wykazano zatem, że warunki lokalowe zapewniają m.in. możliwość prowadzenia zajęć dydaktycznych w myśl art. 82 ust. 2 pkt 3a ustawy o systemie oświaty. Dokumentów wymaganych przepisem art. 82 ust. 2 pkt 3d ustawy wnioskodawca nie przedłożył, a organ I instancji nie wzywał do ich dostarczenia. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż w Statucie szkoły nie określono zakresu zadań samorządu słuchaczy (organu szkoły) zgodnie z art. 84 ust. 2 pkt 3 ustawy o systemie oświaty. Z kolei w § 17 Statutu jako organ odwoławczy, w przypadku skreślenia z listy uczniów, wymieniony jest Kurator Oświaty, co narusza właściwość miejscową tego organu, a zatem jest niezgodne z prawem. Z uwagi na powyższe Organ II instancji uznał że zgłoszenie nie zawiera wszystkich danych wymienionych w art. 82 ust. 2 ustawy. Organ I instancji nie wyjaśnił okoliczności sprawy i nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia zgłoszenia w wyznaczonym terminie. Statut szkoły również jest sprzeczny z obowiązujący prawem, lecz strona nie została wezwana do jego zmiany. Nie było zatem przesłanki do wydania decyzji o odmowie wpisu do ewidencji na podstawie art. 82 ust. 4. W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, iż samoistną materialnoprawną przesłankę do odmowy wpisu do przedmiotowej ewidencji szkoły o uprawnieniach szkoły publicznej stanowi brak opinii kuratora oświaty o spełnieniu przez szkołę wymogów określonych art. 7 ust. 3 ustawy o systemie oświaty. Wskazano, iż organ ewidencyjny winien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy wniosek spełnia warunki formalne określone w art. 82 ust. 2, a w razie stwierdzenia braków, wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia bądź zmiany, w wyznaczonym terminie. W przypadku zadośćuczynienia przez stronę wezwaniu, szkoła mogłaby zostać wpisana do ewidencji jako szkoła niepubliczna. Jedynie niepublicznej szkole podstawowej i gimnazjum założonym zgodnie z art. 82 ust. 1-3 przysługują uprawnienia szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności, zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy. Organ I instancji nie wyjaśnił jednak, czy wnioskodawca jest zainteresowany wpisaniem do ewidencji zakładanej szkoły jako szkoły niepublicznej bez uprawnień szkoły publicznej. Podzielając stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Ol 288/11 organ II instancji uznał, że przedłożenie wymaganej opinii kuratora oświaty nie ma charakteru procesowego, lecz stanowi materialnoprawną przesłankę wpisu do ewidencji, której spełnienie jest obowiązkiem podmiotu prowadzącego szkołę przed uzyskaniem tego wpisu. Natomiast w przypadku szkoły ponadgimnazjalnej odmowa wpisu do ewidencji z powodu braku opinii kuratora może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wnioskodawca zainteresowany jest wyłącznie prowadzeniem szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie zostało wyjaśnione. Ponadto organ I instancji nie zapewnił stronie czynnego udziału w sprawie przed wydaniem decyzji. Wskazano, że w postępowaniu odwoławczym strona została poinformowana o przysługujących jej prawach i nie skorzystała z prawa do zapoznania się z aktami sprawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. L. zarzucił organowi II instancji przekroczenie zakresu odwołania i zbadanie sprawy kompleksowo. Podjęte rozstrzygniecie uniemożliwiło otwarcie placówki edukacyjnej w założonym terminie. W piśmie procesowym z dnia (...) listopada 2013 r. skarżący rozwinął tą argumentację, zarzucając organowi II instancji rażące naruszenie prawa. Podniósł, iż stwierdziwszy wyłącznie brak opinii kuratora, Starosta powinien dokonać wpisu szkoły do ewidencji, natomiast nadanie uprawnień szkoły publicznej następuje po przedstawieniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Organ II instancji powinien zatem uchylić decyzję organu I instancji i nakazać wpisanie szkoły do ewidencji, do czego opinia kuratora nie jest konieczna. Działanie Kuratora było na szkodę skarżącego. Skarżący podniósł, że szkoła miała funkcjonować w trybie zaocznym, w budynku istniejącej szkoły publicznej, który spełnia wszystkie wymogi sanitarne i pożarowe, co zostało poparte stosownymi dokumentami. Żądanie kolejnej opinii sanitarnej i pożarowej jest w takim przypadku zbędne. Nie może być tak, aby ten sam obiekt spełniał wymagania w dni powszednie, a w sobotę i niedzielę już nie spełniał. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów skargi o przekroczeniu zakresu odwołania i nieuprawnionym wykazaniu Staroście innych uchybień. Wskazano, iż w odwołaniu skarżący podnosił, że złożył kompletną dokumentację, co już z tej przyczyny uprawniało organ odwoławczy do oceny sprawy w całokształcie. Nawet przy założeniu, że treść odwołania można potraktować jako zmianę wniosku inicjującego postępowanie o dokonanie wpisu, organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji pierwszoinstancyjnej i orzec o wpisaniu szkoły do ewidencji jako szkoły bez uprawnień szkoły publicznej, albowiem zgłoszenie nie zawierało niezbędnych danych, wymienionych w art. 82 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, a decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Nadto, wobec uzyskania negatywnej opinii kuratora, skarżący miał możliwość zmiany wniosku przed organem ewidencyjnym, aby uzyskać wpis do ewidencji szkół niepublicznych od dnia (...) września 2013 r. Podkreślono, że obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie wszystkich okoliczności sprawy i w tym zakresie organ ten nie jest związany wyłącznie treścią odwołania. Ponadto podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym. W tym zakresie organ odwołał się do wyroku NSA z 8 maja 2007 r. sygn. I OSK 1859/06 Lex nr 338621. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 270), dalej jako: p.p.s.a., następuje jedynie wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie stwierdził naruszeń prawa dających podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena legalności decyzji Kuratora Oświaty z dnia (...) września 2013 r. Nr (...), którą uchylono decyzję Starosty J. z dnia (...) lipca 2013 r. nr (...)o odmowie wpisania zakładanego przez J. L. Liceum Ogólnokształcącego do ewidencji szkół i placówek niepublicznych. W tym miejscu zaznaczyć należy, iż aczkolwiek sentencja decyzji organu I instancji została w ten sposób sformułowana, to w istocie organ ten orzekł o odmowie wpisania szkoły do ewidencji szkół i placówek niepublicznych wraz z nadaniem uprawnień szkół publicznych, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia decyzji Starosty J. Podstawą prawną kontrolowanej decyzji stanowi art. 138 § 2 k.p.a., a ponieważ zastosowanie tegoż przepisu przez organ stało się głównym zarzutem procesowym skargi i kluczowym zagadnieniem w przedmiotowej sprawie, dlatego też rozważania należy rozpocząć od wyjaśnień dotyczących istoty i wykładni wskazanego przepisu. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Aktualne brzmienie przywołanej normy prawnej nadane zostało ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Celem nowelizacji art. 138 § 2 k.p.a. było zwiększenie prymatu zasady merytorycznego załatwienia sprawy przez organ odwoławczy nad wyjątkowym charakterem decyzji kasacyjnych. Administracyjne postępowanie odwoławcze powinno bowiem co do zasady zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej oraz rozstrzygnięcia sprawy co do istoty przez organ odwoławczy, co wiąże się również ze zwiększeniem sprawności postępowania. Stosownie zatem do przywołanego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a., wydanie decyzji kasacyjnej możliwe jest w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek: gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, bądź gdy wprawdzie zostało ono przeprowadzone, lecz w rażący sposób naruszono przepisy procesowe oraz w przypadku naruszenia przepisów postępowania będących podstawą do wydania określonego rodzaju decyzji (zob. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2011 r., str. 518-519). Nie budzi również wątpliwości zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie, że wydanie decyzji kasacyjnej wymaga wykazania przez organ odwoławczy takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozpoznać co do istoty. Decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być zatem podjęta w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania, czy wady decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Wykładnia rozszerzająca analizowanego przepisu jest niedopuszczalna, co należy wyraźnie zaakcentować. Jeżeli natomiast dostrzeżone przez organ odwoławczy wady postępowania pierwszoinstancyjnego nie przekreślają możliwości rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, a zebrany w sprawie materiał dowodowy wymaga jedynie uzupełniania, wówczas organ drugiej instancji zobligowany jest zastosować art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dokonując wykładni art. 138 § 2 k.p.a. nie można pomijać bowiem treści art. 136 k.p.a., gdyż przepisy te pozostają ze sobą w ścisłym związku funkcjonalnym. Skoro zatem wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. nie jest dopuszczalna, to organ odwoławczy może powołać się na ten przepis tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przezeń dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę z taka sytuacją mamy do czynienia w tym przypadku, bowiem wbrew zarzutom skargi Kurator Oświaty nie mógł wydać decyzji o charakterze kasacyjno-reformacyjnym, co w sposób wyczerpujący wykazał w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia . W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób prawidłowy ocenił postępowanie organu I instancji i zgromadzony przez niego materiał dowodowy oraz poczynione na jego podstawie ustalenia stanu faktycznego. Organ odwoławczy wykazał i uzasadnił konieczność zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. wykazując, że na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego nie wyjaśniono kluczowej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a mianowicie, czy wniosek skarżącego z dnia (...) czerwca 2013 r. spełnia wymogi formalne oraz, czy wnioskodawca dokona jego modyfikacji wobec braku pozytywnej opinii kuratora. Powyższe organ odwoławczy uzasadnił wywodząc, że z akt postępowania I instancji i treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby w tym zakresie przeprowadzono określone przepisami prawa postępowanie oraz aby umożliwiono wnioskodawcy możliwość modyfikacji żądania. Stanowisko to uznać należy za prawidłowe. Podnieść w tym miejscu należy, iż zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Oznacza to, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Oznaczałoby to naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 451/2006, LEX nr 290649). Nie budzi wątpliwości Sądu, iż wnioskiem z dnia (...) czerwca 2013 r. skarżący wystąpił do Starosty Powiatowego w J. o wpis zakładanej przez siebie szkoły do ewidencji szkół i placówek niepublicznych wraz z nadaniem uprawnień szkół publicznych. Wniosek wyznaczał zatem zakres postępowania, a co za tym idzie, konieczność uwzględnienia tego zakresu w przeprowadzonym postępowaniu oraz podjętej przez organ I instancji decyzji. Tak określonym zakresem związany był organ odwoławczy. Przeprowadzając ocenę stanowiska stanowiącego podstawę do wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej wskazać należy, iż jej materialnoprawną podstawę stanowił art. 82 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 256 poz. 2572 ze zm.). Zgodnie z art. 82 ust. 1 tej ustawy, osoby prawne i fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek. Warunkiem koniecznym dla założenia szkoły niepublicznej jest wcześniejsze uzyskanie wpisu do ewidencji prowadzonej przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Elementy, jakie powinno zawierać zgłoszenie do ewidencji, zostały enumeratywnie wymienione w punktach 1-6 art. 82 ust. 2 ustawy. Zgodnie z ustępem 2 pkt 3 lit. d, zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać m. in. wskazanie miejsca prowadzenia szkoły lub placówki oraz informację o warunkach lokalowych zapewniających: bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy, zgodnie z odrębnymi przepisami. Dodatkowo w myśl ustępu 2a w przypadku szkoły podstawowej ubiegającej się o nadanie uprawnień szkoły publicznej z dniem rozpoczęcia działalności, wpis do ewidencji może nastąpić, jeżeli osoba prowadząca przedstawi pozytywną opinię kuratora oświaty o spełnieniu wymagań określonych w art. 7 ust. 3. Organ, o którym mowa w ust. 1, dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji, a kopię zaświadczenia przekazuje właściwemu kuratorowi oświaty oraz organowi podatkowemu (art. 82 ust. 3 omawianej ustawy). Organ, o którym mowa w ust. 1 i 1a, wydaje decyzję o odmowie wpisu do ewidencji, jeżeli zgłoszenie nie zawiera danych wymienionych w ust. 2 i mimo wezwania, nie zostało uzupełnione w wyznaczonym terminie (art. 82 ust. 4 pkt 1 tej ustawy). Ustawodawca sprecyzował dokładnie, jakie konkretnie dane powinno obejmować zgłoszenie o wpis i podmiot ubiegający się o wpis do ewidencji szkół zobowiązany jest załączyć wszelkie niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę wpisu do ewidencji. Prawidłowe zgłoszenie powinno być kompletne w momencie wystąpienia z wnioskiem, jednakże ustawodawca dopuścił możliwość uzupełnienia zgłoszenia na wezwanie. Przed wydaniem decyzji odmownej właściwy organ powinien wezwać wnioskodawcę na piśmie, wyznaczając odpowiedni termin i pouczając o skutkach jego niedochowania. Bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu do uzupełnienia zgłoszenia skutkuje wydaniem decyzji o odmowie wpisu do ewidencji. Taki tryb postępowania wynika jednoznacznie z treści cytowanego art. 82 ust. 4 pkt 1. Przepis ten ma zastosowanie w przypadku, gdy istnieje potrzeba uzupełnienia zgłoszenia o dane wymienione w ust. 2 tego artykułu. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że to organ ustala długość dodatkowego terminu, mając zarazem na uwadze, iż ewentualne dokonanie wpisu powinno nastąpić w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia. Zatem wyznaczony termin powinien w zasadzie upływać przed tak określoną datą. W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż wyznaczony termin trwa z reguły 14 dni (tak: M. Pilich, Ustawa o systemie oświaty. Komentarz, ABC, 2008, wyd. II). Przy czym nie budzi wątpliwości Sądu, iż wymienione terminy nie mają charakteru zawitego, a tym samym możliwe jest ich przesunięcie, uzasadnione zaistniałymi w danym przypadku okolicznościami. Fakt ten, zdaniem Sądu, ma znaczenie przy ocenie spełnienia stawianych prowadzącemu szkołę wymogów. Kurator Oświaty stwierdził, że do wniosku nie załączono dokumentów, z których wynikałoby, że zakładana szkoła w miejscu jej prowadzenia zapewnia uczniom i nauczycielom bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy. Stwierdzić należy, że skarżący takiej dokumentacji, w postaci opinii Państwowej Straży Pożarnej i Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, sporządzonych dla zakładanego Liceum Ogólnokształcącego w pomieszczeniach zespołu szkół, nie przedłożył. Nie mogła zastąpić takich opinii dokumentacja sporządzona dla innego podmiotu, aczkolwiek również na potrzeby prowadzenia działalności oświatowej. Art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. d ustawy stanowi, że zgłoszenie do ewidencji powinno zawierać "informację o warunkach lokalowych zapewniających bezpieczne i higieniczne warunki nauki i pracy". W tym stanie sprawy nie ulega wątpliwości, że wniosek nie spełnia wymogu z art. 82 ust. 2 pkt 3 d ustawy. Stwierdzenie istnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy dotyczyć musi konkretnych, indywidualnych warunków prowadzenia działalności przez szkołę lub placówkę. Nie może w tym zakresie powoływać się skarżący na znane organowi z urzędu warunki, w jakich działalność prowadzi Zespół Szkół, gdyż jest to odrębna szkoła. W tym stanie rzeczy organ II instancji zasadnie przyjął, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, co nakazywało wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia. Z zebranych materiałów wynika ponadto, iż przedmiotem przedłożonej do wniosku umowy najmu były nieoznaczone nawet liczbowo sale. Miał zatem podstawy organ odwoławczy do uznania potrzeby żądania uzupełnienia zgłoszenia w wyznaczonym terminie przez informację o warunkach lokalowych, zapewniających szkole spełnienie wymogów z art. 82 ust. 2 pkt 3 lit. a, b, i d ustawy. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, iż konieczne jest dokonanie zmian w załączonym do wniosku Statucie szkoły. Wskazane przez Kuratora wadliwości tego aktu naruszają bowiem przepisy prawa, zatem konieczne jest ich wyeliminowanie. Skierowane do strony wezwanie o uzupełnienie wskazanych powyżej danych oraz sprostowanie Statutu szkoły winno określać skutki, z jakimi wiąże się nieuzupełnienie zgłoszenia w terminie. W rozpatrywanym przypadku bezspornym jest również, że w wyznaczonym przez organ I instancji terminie skarżący nie przedłożył opinii kuratora oświaty. Przedłożenie wymaganej opinii kuratora oświaty nie ma charakteru procesowego, lecz stanowi materialnoprawną przesłankę wpisu do ewidencji, której spełnienie jest obowiązkiem podmiotu prowadzącego szkołę przed uzyskaniem tego wpisu. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło