III SA/Łd 1059/13

Dnia 23 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 roku sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...]. III SA/Łd 1059/13 UZASADNIENIE Decyzją z [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267), art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] r., nr [...] orzekającej o odmowie przyznania Z.S. dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych, w dniu 24 maja 2013 r. Z. S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że wnioskodawca wraz bratem H. S. jest współwłaścicielem po 3/6 części nieruchomości położonej w P. przy ul. P.. Nieruchomość stanowi działka zabudowana budynkiem mieszkalnym. Wnioskodawca zajmuje lokal położony na parterze tego budynku, o powierzchni użytkowej 53,63 m2, który to lokal posiada, jak oświadczył, odrębne wejście z ulicy. Mieszkanie składa się z trzech pokoi o powierzchniach 11, 17,8 i 7,34 m² , kuchni o powierzchni 4,92 m², łazienki o powierzchni 3,75 m², przedpokoi o powierzchniach 3,60 i 4 m² oraz łapacza o powierzchni 1,82 m². ( zaświadczenie Starostwa Powiatowego w P. z 19.03. 2013 r. Wnioskodawca od dnia 1 kwietnia 2013 r. wynajął bratu – H. S. pokój o powierzchni 7,34 m2 (umowa najmu w aktach administracyjnych). Z. S. że nie pracuje, od 6 stycznia 2009 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. W okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku dochód strony stanowiły składki zdrowotne opłacane przez PUP w P. w łącznej kwocie 168, 36 zł oraz kwota 50 zł z tytułu czynszu za wynajęty pokój. Dodatkowo we wskazanym okresie wnioskodawca korzystał z zasiłków przyznanych przez Centrum Pomocy Społecznej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta P. odmówił Z. S. przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ określił miesięczny dochód strony w miesiącach II, III, IV 2013 r. z uwzględnieniem składek zdrowotnych opłaconych przez PUP w P., zasiłku celowego ( dofinansowanie zakupu opału) zasiłku okresowego i kwoty uzyskanej za wynajem pokoju na 140,33 zł. Organ wskazał, że ustawa uzależnia przyznanie pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe m.in. od powierzchni zajmowanego lokalu. Wnioskodawca nie spełnia natomiast przesłanki określonej w art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, gdyż zajmuje lokal o powierzchni użytkowej 46,29 m² (po odjęciu powierzchni lokalu stanowiącego przedmiot umowy najmu), Natomiast wynikająca z powołanego wcześniej przepisu powierzchnia normatywna lokalu dla jednej osoby wynosi 35 m2 Powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza dopuszczalny normatyw o więcej niż 30% ( powierzchnia normatywna lokalu dla jednej osoby podwyższona o 30% wynosi 45,50 m²). Przekroczenie powierzchni normatywnej o 50% również nie ma zastosowania ponieważ powierzchnia pokoi i kuchni w opisywanym mieszkaniu wynosi 33,72 m², co stanowi 72,84% zajmowanej powierzchni użytkowej. Wnioskodawca nie spełnia zatem przesłanek do powiększenia zajmowanej powierzchni normatywnej na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy, a ponadto nie spełnia też przesłanki z art. 5 ust. 3 do powiększenia normatywnej powierzchni lokalu o dodatkowe15 m². Organ I instancji nie przyjął wyjaśnień strony, że zajmuje powierzchnię 37,83 m2, a wynajmuje powierzchnię 15,80 m2. Powyższej okoliczności nie potwierdza, zdaniem organu, obowiązująca od dnia 1 kwietnia 2013 r. umowa najmu. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. S. wniósł o jej zmianę. Wywodził, że po odliczeniu powierzchni, z której korzysta najemca, powierzchnia lokalu przez niego użytkowana wynosi 37,83 m2 (obliczona według ustawy). Zdaniem strony organ I instancji błędnie uznał, że najemca użytkując mały pokój w jego mieszkaniu nie korzysta z korytarza oraz łazienki. Wskazał, że samo tylko uwzględnienie powierzchni "dojścia do pokoiku załatwia w/w normę". Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powołując przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych organ odwoławczy wskazał, że normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby. W myśl art. 5 ust. 3 ustawy normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.). Natomiast stosownie do art. 5 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30% albo 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. W ocenie organu skarżący nie spełnia powyższych warunków. Strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zajmuje lokal o powierzchni użytkowej 53,63 m2. Nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności , nie porusza się na wózku inwalidzkim ani nie posiada orzeczenia o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Jak wynika z załączonej do sprawy umowy najmu z dnia 25 marca 2013 r., wnioskodawca wynajmuje pokój o powierzchni 7,34 m2 bratu H. S.. Tym samym w ocenie organu rzeczywista powierzchnia zajmowanego przez stronę lokalu wynosi 46, 29 m2. Natomiast jak wcześniej wskazano powierzchnia normatywna lokalu uprawniająca do przyznania wnioskowanego świadczenia dla jednej osoby wynosi 35 m2. Również powierzchnia lokalu obliczona na podstawie art. 5 ust. 5 pkt 1 i pkt 2 ustawy przekracza dopuszczalną powierzchnię normatywną. Odnosząc się natomiast do argumentacji zawartej w odwołaniu, co do korzystania przez najemcę z innych pomieszczeń, min. z korytarza organ odwoławczy wskazał, że H. S. nie posiada tytułu prawnego do korzystania z pozostałej powierzchni przedmiotowego lokalu, a ponadto zajmuje on lokal sąsiadujący bezpośrednio z lokalem skarżącego. Z przedłożonej umowy najmu wynika jedynie, że najemca posiada tytuł prawny do jednego pokoju o wskazanej powierzchni i tylko ona powinna być odliczona od powierzchni przedmiotowego lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z. S. zarzucił nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania w sprawie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Podniósł, że występując wcześniej o przyznanie dodatku mieszkaniowego składał takie same dokumenty. Jedyną różnicą była inna osoba najemcy małego pokoju. Wskazał, że zarzucone mu przez organ administracji fałszerstwo dokumentów spowodowało, że został uznany przestępcę i może spodziewać się kary. Ponadto skarżący ponowił argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Wniósł o zasądzenie dodatku mieszkaniowego wraz z odsetkami oraz odszkodowania za zwłokę i straty moralne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola orzeczeń organów administracji sprawowana jest przez sądy administracyjne pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej [art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) [dalej p.p.s.a.]. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami formalnymi, regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. Zaznaczyć jednocześnie należy, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że skarga złożona przez Z. S. jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ja decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. zostały wydane z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a ) i c) p.p.s.a.). Problem w sprawie sprowadza się do oceny prawidłowości ustalenia przez organy powierzchni użytkowej lokalu należącego do skarżącego, jaką należało uwzględniać przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W ocenie organów, zarówno organu pierwszej jak i drugiej instancji, od powierzchni użytkowej całego lokalu mieszkalnego (53,63 m²) należy odliczyć jedynie powierzchnię pokoju wynajmowanego przez Z. S. bratu ( 7,34 m²), co daje powierzchnię zajmowanego mieszkania - 46,29 m² . Taka powierzchnia zajmowanego lokalu przekracza normatywną powierzchnię dla jednej osoby ( 35 m²) o więcej niż 30 %. Ponadto udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu także przekracza 60 % . Powyższe powoduje, że zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy skarżącemu nie przysługuje. W ocenie Sądu powierzchnia użytkowa lokalu skarżącego, jaka powinna być brana pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego, została ustalona z naruszeniem art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ), a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Punktem wyjścia do rozważań musi być dokonanie prawidłowej wykładni, w szczególności art. 5 ust. 2 ustawy, co wpływa z kolei na zakres ustaleń faktycznych, jakie powinny być poczynione w sprawie. Jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny ( dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m² dla jednej osoby. Równocześnie w art. 5 ust. 2 ustawy ustawodawca określił, co należy uważać za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu w wypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego. Art. 5 ust. 2 zdanie drugie stanowi, że za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zamieszkiwaną przez wynajmującego uważa się powierzchnię pokoi zajmowanych przez gospodarstwo domowe wynajmującego oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych wchodzących w skład tego lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego wynajmującego do liczby osób zajmujących cały lokal. Norma ta w pełni koresponduje ze zdaniem pierwszym ust. 2 określającym, co stanowi powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zajmowanego przez gospodarstwo domowe najemcy lub podnajemcy. Przyznanie dodatku mieszkaniowego uzależnione jest z jednej strony od spełnienia kryteriów dochodowych ( art. 3 ust. 1 ustawy), które w rozpoznawanej sprawie nie budzą wątpliwości, a z drugiej uzależnione jest od powierzchni użytkowej lokalu w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych mają charakter bezwzględnie obowiązujący i w sposób ścisły określają powyższe warunki. Art. 5 ust. 2 ustawy jednoznaczne wskazuje w jaki sposób organ, rozpoznający wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego osoby, która wynajmuje część swojego mieszkania, powinien obliczyć powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zamieszkiwaną przez tego wynajmującego. Z przepisu wynika, że do powierzchni tej wlicza się powierzchnię pokoi oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych odpowiadającą stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego wynajmującego do liczby osób zajmujących cały lokal. Bez znaczenia z punktu widzenia treści tego przepisu jest to, czy najemca faktycznie korzysta z wszystkich pomieszczeń wspólnych znajdujących się w lokalu, czy też korzysta tylko z niektórych. Przepis nie uzależnia bowiem przyjętej powierzchni użytkowej lokalu od ustalenia z jakich pomieszczeń wspólnych faktycznie korzysta najemca a z jakich wynajmujący. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo przyjął, że dla jednoosobowego gospodarstwa skarżącego normatywna powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 35 m², zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy Natomiast z naruszeniem art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy, przyjmując, że skarżący wynajmuje bratu jeden pokój, organ obliczył powierzchnię użytkową lokalu skarżącego . Do powierzchni tej należy bowiem wliczyć powierzchnię zajmowanych przez niego pokoi ( 11m² + 17,8m² = 28,8m²) oraz jeżeli chodzi o powierzchnię pomieszczeń wspólnych ( 53,63m² - 28,8m² - 7,34m² = 17,49m²), część tej powierzchni w stosunku ½ . Dopiero w ten sposób ustaloną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego skarżącego organ powinien oceniać z punktu widzenia kryteriów określonych w art. 5 ust. 5 ustawy, aby ustalić, czy dodatek mieszkaniowy skarżącemu przysługuje. Organ powinien także wyjaśnić ile dokładnie wynosi powierzchnia całego lokalu użytkowanego przez skarżącego, gdyż suma powierzchni wszystkich pomieszczeń wymienionych w zaświadczeniu z 19 marca 2013 r. jest większa niż 53,63 m². Z powyższych względów uznając, że w sprawie przede wszystkim doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji e.o.