IV SA/Wa 2318/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Protokolant ref. staż. Filip Rutkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "Z." z siedzibą w Warszawie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę W decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Prezydent W. odmówił M. z siedzibą w W. udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. wprowadzanie do R. ścieków bytowych z osiedla mieszkaniowego S., oczyszczonych w biologicznej oczyszczalni ścieków, zlokalizowanej przy ul. [...] w W. Organ stwierdził, że w rejonie lokalizacji oczyszczalni pierwszy użytkowy poziom wodonośny budują piaski ze żwirami, których miąższość waha się od 30 do 40 metrów. Zwierciadło tego poziomu wodonośnego posiada swobodny charakter i kształtuje się na głębokości nie większej niż 2,5 metra od poziomu terenu. Organ podniósł także, że w decyzji Starosty Powiatu W. z dnia [...] czerwca 2002 r. pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone Spółdzielni w innym stanie prawnym. Organ powołał się na § 11 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984 ze zm.) powoływanym dalej jako "rozporządzenie", zgodnie z którym miejsce wprowadzania ścieków lub dno urządzeń wodnych oddzielone jest warstwą gruntu o miąższości co najmniej 3 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych, natomiast przedmiotowa oczyszczalnia nie spełnia tego wymogu. Po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. Organ odwoławczy podniósł, że niezależnie od oceny efektów działania oczyszczalni oraz braku negatywnego oddziaływania odprowadzanych ścieków, brak jest prawnych przesłanek do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, dlatego podzielił stanowisko Prezydenta. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożyła M. z siedzibą w W. Spółdzielnia zarzuciła decyzji naruszenie: – art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) zwanej dalej "k.p.a.", – przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) zwanej dalej "p.w.", przez odmowę udzielenia pozwolenia wodnoprawnego ze względu na brak jednej przesłanki formalnej, przy spełnieniu wszystkich pozostałych przesłanek, braku zagrożenia dla środowiska naturalnego z pominięciem społecznych skutków odmowy udzielenia tego pozwolenia. Skarżący podniósł, że obiekty przedmiotowej oczyszczalni są w dobrym stanie technicznym, eksploatacja jest prowadzona prawidłowo, a stężenie zanieczyszczeń w oczyszczonych ściekach jest znacznie niższe niż dopuszczalne. Zdaniem Spółdzielni odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego i zamknięcie oczyszczalni mogłoby spowodować niepowetowane szkody i wysoce negatywne skutki społeczne. Nie ma także innej możliwości odprowadzania ścieków z oczyszczalni jak tylko poprzez R. Brak wymaganej warstwy powierzchniowej oczyszczalni nie stanowi zagrożenia dla środowiska i nie wywiera negatywnego wpływu na środowisko. Organ mógł dopuścić dodatkową opinię rzeczoznawców w tej kwestii oraz wprowadzić obowiązek dodatkowego badania ścieków odprowadzanych do R. Skarżący wskazał, że okoliczności te zostały pominięte przez organy obu instancji, co świadczy o niewłaściwym rozpoznaniu sprawy i naruszeniu przepisów proceduralnych, a w rezultacie prawa materialnego przez uniemożliwienie kontynuowania działalności oczyszczalni ścieków. W piśmie procesowym z dnia 27 stycznia 2014 r. skarżąca Spółdzielnia podtrzymała zarzuty skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że użytkowy poziom wodonośny w rejonie oczyszczalni posiada statyczne lustro wody, którego głębokość wynosi najczęściej od 1 do 2,5 metra od poziomu terenu. Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego nie kwestionował warstwy grubości gruntu (protokół z rozprawy k. 48 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przez szczególne korzystanie z wód zgodnie z art. 37 pkt 2 w zw. z art. 31 ust. 5 p.w. należy rozumieć korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, w tym także co do zasady wprowadzanie ścieków do urządzeń wodnych. Jak wskazuje art. 122 ust. 1 p.w. szczególne korzystanie z wód wymaga wydania pozwolenia wodnoprawnego, które na podstawie art. 127 ust. 3 p.w. w przypadku wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi wydaje się na okres nie dłuższy niż 10 lat. Szczegółowo kwestię wydania pozwolenia wodnoprawnego w tej sprawie reguluje powoływane wyżej rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. W myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia wprowadzanie do ziemi ścieków bytowych, ścieków komunalnych, ścieków pochodzących ze stacji uzdatniania wody, ścieków przemysłowych biologicznie rozkładalnych, wód z odwodnienia zakładów górniczych oraz ścieków oczyszczanych w procesie odwróconej osmozy podlega szczególnym warunkom w zależności od stopnia oczyszczenia ścieków. W rozpatrywanej sprawie wobec wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2002 r. do dalszego szczególnego korzystania z wód, jakim jest wprowadzanie ścieków z oczyszczalni przy ul. [...]w W. do R. konieczne było wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego. Kwestia zakwalifikowania korzystania z wód jako wprowadzanie do pozostałych ścieków do ziemi zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia jest niesporna. Wskazany przepis uzależnia wydanie pozwolenia wodnoprawnego od położenia miejsca wprowadzania ścieków lub dna urządzeń wodnych, które musi być oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 3 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Warstwa gruntu od położenia miejsca wprowadzania ścieków w oczyszczalni przy ul. [...] wynosi od 1 do 2,5 metra. Okoliczność tę potwierdzono w operacie wodnoprawnym załączonym do wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego Spółdzielni, nie jest także kwestionowana przez organy obu instancji, ani przez skarżącego, co potwierdza oświadczenie jego pełnomocnika w protokole z rozprawy z dnia 29 stycznia 2014 r. Słusznie jednak organ zauważył, że w dacie wydania pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] czerwca 2002 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie klasyfikacji wód oraz warunków, jakim powinny odpowiadać ścieki wprowadzane do wód lub do ziemi (Dz. U. Nr 116, poz. 503 ze zm., uchylone z dniem 2 stycznia 2003 r.), które zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 umożliwiało wprowadzanie ścieków do ziemi i do cieków wodnych stanowiących urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, jeżeli zwierciadło wód podziemnych znajduje się co najmniej 1,5 metra poniżej poziomu wprowadzenia ścieków. Obecnie organ wydał decyzję w oparciu o nowe rozporządzenie z dnia 24 lipca 2006 r., które stanowi, że warstwa gruntu musi wynosić co najmniej 3 metry. Ponieważ przedmiotowa oczyszczalnia nie spełnia tego warunku, organ prawidłowo odmówił udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Jest to przesłanka konieczna dla udzielenia pozwolenia i nie można rozpatrywać dalszych kwestii związanych z udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego, takich jak stan oczyszczalni, sposób prowadzenia eksploatacji, poziom zanieczyszczeń czy skutki społeczne funkcjonowania oczyszczalni, jeżeli nie zostanie ona spełniona. W tej sytuacji udzielenie pozwolenia wodnoprawnego w konsekwencji prowadziłoby do naruszenia prawa poprzez wprowadzanie ścieków do ziemi wbrew przepisom rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006 r. Regulacja wymaganej grubości warstwy gruntu uniemożliwia przeniesienie tej kwestii do swobodnej oceny organu pod kątem innych okoliczności. Niecelowe jest zatem powołanie rzeczoznawcy na okoliczność oceny zagrożenia i wpływu na środowisko oczyszczalni, jeżeli warstwa gruntu pozostaje poza sporem. Argumenty podnoszone przez skarżącego stanowią w istocie polemikę z decyzjami organów obu instancji, a także z rozporządzeniem z dnia 24 lipca 2006 r. Skarżący sugeruje ustanowienie wyjątków od reguły sformułowanej przez Ministra Środowiska w rozporządzeniu, które miałyby stanowić przedmiot oceny organu administracji właściwego do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Są to oczywiście argumenty, które nie mogą w żadnym razie przemawiać za udzieleniem pozwolenia wodnoprawnego, dlatego Sąd w całości podziela stanowisko organu w rozpatrywanej sprawie. Trudno również merytorycznie odnieść się do zarzutu naruszenia przez organ szeregu przepisów postępowania administracyjnego. Skarżący nie wyjaśnił, na czym te naruszenia miałyby polegać. Postępowanie przed organem zostało przeprowadzone w sposób niebudzący wątpliwości, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, organ całościowo zebrał materiał dowodowy, ocenił go wszechstronnie i prawidłowo, w decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. szczegółowo odniósł się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Nie można zatem mówić o naruszeniu art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.