VII SA/Wa 2397/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-30
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych za niezamieszczenie wymaganej informacji w dokumencie przewozowym oraz za dopuszczenie do pozostawienia środka transportu bez wymaganego nadzoru jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że rozkaz pisemny, choć nie jest listem przewozowym, stanowi dokument przewozowy w szerokim rozumieniu i obowiązek zamieszczenia w nim informacji o wagonach z towarem niebezpiecznym wynika z przepisów krajowych i międzynarodowych. Niedopełnienie tego obowiązku oraz brak nadzoru przez dyżurnego ruchu stanowią naruszenie przepisów skutkujące zasadnym nałożeniem kary pieniężnej.Stan faktyczny
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego przeprowadził kontrolę w P. S.A. dotyczącą przewozu towarów niebezpiecznych i nałożył karę pieniężną za niezamieszczenie informacji o wagonach z towarem niebezpiecznym w rozkazie pisemnym oraz za brak nadzoru nad tym przewozem przez dyżurnego ruchu. P. S.A. kwestionowała, że rozkaz pisemny jest dokumentem przewozowym oraz podnosiła, że podjęła niezbędne środki bezpieczeństwa, jednak organ i sąd uznały zarzuty za bezzasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...]sierpnia 2013 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej skargę oddala
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego decyzją z dnia [...]sierpnia 2013 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267) zwanej dalej "k.p.a", oraz art. 9 ust. 1 pkt 1, art. 99 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 107 ust. 1, ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2011 r., Nr 227, poz. 1367 z późn. zm.) zwanej dalej "u.o.p.t.n." oraz art. 13 ust. 2 pkt 5 i 14 ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o transporcie kolejowym", po rozpatrzeniu wniosku P.S.A. z dnia [...]lipca 2013 r., znak: [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, utrzymał w mocy powyższą decyzję.
Ww. decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym :
Prezes Urzędu Transportu Kolejowego, zwany dalej "Prezesem UTK" przeprowadził w dniach 23-26 kwietnia 2013 r. kontrolę bezpieczeństwa przewozu koleją towarów niebezpiecznych w P. S.A. w K.. W dniu 7 czerwca 2013 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie nałożenia kary wobec P. zwaną dalej "P." lub "Stroną".
W odpowiedzi na ww. zawiadomienie o wszczęciu postępowania strona wyraziła swoje stanowisko w piśmie z dnia 19 czerwca 2013 r., w którym zaprzeczyła, aby nieprawidłowości wyartykułowane w protokole kontroli z dnia 23-26 kwietnia 2013 r. stanowiły o naruszeniu powszechnie obowiązujących przepisów prawa czy przepisów wewnętrznych w P.. Odnosząc się do nieujawnienia w rozkazie pisemnym "O" nr 88 informacji o znajdowaniu się w składzie pociągu wagonów z towarem niebezpiecznym strona stwierdziła, że wspomniany rozkaz pisemny "O" nie stanowi dokumentu przewozowego. Ponadto podniosła, że treść punktu 9 Załącznika nr 3 do Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 4 czerwca 2012 r. w sprawie formularza listy kontrolnej i formularza protokołu kontroli
(Dz. U. z 2012 r., poz. 655) zwanego dalej "Załącznikiem nr 3", która traktuje rozkazy pisemne "O" jako dokument przewozowy, pozostaje w kolizji z treścią art. 35 ust.1, art. 38 i art. 39 ust. 1 ustawy-Prawo przewozowe, działu 1.2 i działu 5.4 Przepisów dla międzynarodowego przewozu koleją towarów niebezpiecznych (RID) oraz punktem 1.1 Załącznika do u.o.p.t.n., która nie może powodować nałożenia sankcji na Stronę.
Prezes UTK decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. znak : [...] nałożył na P., karę pieniężną o łącznej wysokości 1.900,00 zł. Organ I instancji stwierdził, że :
1. niezamieszczenie w dokumencie przewozowym - rozkazie pisemnym "[...]" nr [...]dla pociągu nr [...], wydanym w dniu 6 października 2012 r., na odcinek od stacji S. do stacji C. przez S. - wymaganej informacji o znajdowaniu się w składzie pociągu 2 wagonów z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka ([...]) - stanowi naruszenie postanowienia § 57 ust. 3 pkt 1 lit d Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów [...] ([...]) (tekst jednolity przyjęty uchwałą Nr [...]Zarządu P. z dnia [...] kwietnia 2008 r., z późn zm.), zwana dalej "Instrukcją [...]" w związku z art. 46 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzenia ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. 2005 r., Nr 172, poz. 1444 ze zm.) oraz pkt 1.9.5 Przepisów przewozu koleją towarów niebezpiecznych RID 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1318, ze zm.) zwanymi dalej "RID" i wyczerpuje znamiona naruszenia określonego w Załączniku do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych Lp. 1.1 pkt 3;
2. dopuszczenie do pozostawienia środka transportu przeznaczonego do przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego nadzoru, poprzez niedokonanie przez dyżurnego ruchu stacji S.w Dzienniku ruchu, rubryka 9, adnotacji "[...]" w odniesieniu do pociągu Nr [...], który prowadził w dniu [...] października 2012 r. dwa wagony załadowane towarem o oficjalnej nazwie "[...]" [...] ([...]) narusza postanowienia § 17 ust. 7 pkt 7 Instrukcji o postępowaniu przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych [...](Załącznik do zarządzenia Nr [...]Zarządu P. z dnia [...] listopada 2009 r.), zwana dalej "Instrukcją [...]" w związku z pkt 1.9.5 Przepisów przewozu koleją towarów niebezpiecznych RID i wyczerpuje znamiona naruszenia określonego w Załączniku do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych Lp. 5.7.
Pismem z dnia 16 lipca 2013 r., Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, zaskarżając w całości ww. decyzję Prezesa UTK z dnia [...] lipca 2013 r. Strona zarzuciła, że rozkaz pisemny nie jest dokumentem przewozowym oraz że pomimo nieudokumentowania przez dyżurnego ruchu adnotacji "[...]" w dzienniku ruchu, Strona przedsięwzięła niezbędne środki bezpieczeństwa w celu zapobieżeniu zaistnieniu zagrożeniom, co ma wyłączać zasadność karania.
Rozpoznając sprawę organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 14 ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym, do postępowania przed Prezesem UTK stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6, przepisy k.p.a.
Prezes UTK, rozpatrując ponownie niniejszą sprawę uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu decyzji wydanej w I instancji.
Ustosunkowując się do pierwszego z zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w brzmieniu : "Rozkaz pisemny "O" Nr [...]z dnia [...]marca 2012 r., wydany dla pociągu Nr [...], w którym nie uwzględniono informacji o przewozie [...], nie jest dokumentem przewozowym" organ wskazał, że na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 1 u.o.p.t.n. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej określił w drodze rozporządzenia z dnia 4 czerwca 2012 r. w sprawie formularza listy kontrolnej i formularza protokołu kontroli (Dz. U. z 2012 r., poz. 655) wzory dokumentów stosowanych przy kontroli przewozu towarów niebezpiecznych koleją, a także sposób i zakres ich wypełniania. Zdaniem Prezesa UTK posłużenie się przez ustawodawcę we wzorze formularza listy kontrolnej pojęciem "rozkazu pisemnego [...]" w kontekście dokumentu przewozowego było działaniem intencjonalnym. Organ zaznaczył, że pojęcie "dokumentu przewozowego" nie może być utożsamianie z "listem przewozowym", ponieważ jest pojęciem szerszym, co do którego nie występuje definicja legalna w u.o.p.t.n. Organ stwierdził, że zgadza się ze Stroną co do tego, że pkt 5.4 RID określa jakie dane powinny być zawarte w liście przewozowym, stanowiącym dokument przewozowy przy przewozie materiałów lub przedmiotów niebezpiecznych. Organ wskazał, że w przepisach tych brak jest zastrzeżeń, że list przewozowy stanowi jedyny i wyłączny dokument przewozowy, jak chce tego Strona i wykluczone jest nałożenie obowiązku sporządzania dodatkowych dokumentów. Organ nie podzielił stanowiska Strony, że z tych przepisów ma wynikać "brak konieczności dodatkowego określenia w przepisach krajowych specyficznych wymagań w tym zakresie".
W ocenie organu, o dopuszczalności wprowadzania dalszych wymagań w zakresie bezpieczeństwa świadczy treść przywołanego pkt 1.9.5 RID na mocy którego Polska jako Państwo-Strona RID jest uprawniona do określenia specyficznych wymagań w zakresie bezpieczeństwa dla międzynarodowego transportu koleją towarów niebezpiecznych przy czym, w szczególności dotyczy to zarządzania przepływem informacji o przewożonych towarach niebezpiecznych. Wymogi dotyczące przepływu informacji w sprawach przewozów towarów niebezpiecznych zostały przyjęte przez P. w Instrukcji [...]. Znajduje ona zastosowanie do przewozu [...]zgodnie z treścią szczególnej instrukcji to jest Instrukcji [...]dotyczącej przewozów koleją towarów niebezpiecznych.
Organ stwierdził, że jego oceny merytorycznej nie zmienia twierdzenie strony jakoby to punkt 9 Załącznika nr 3 pozostawał w kolizji z treścią przepisu art. 35 ust. 1, art. 38 i art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe działu 1.2 i 5.4 RID oraz z punktem 1.1 Załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Przede wszystkim powołane przepisy Prawa przewozowego nawiązują wyłącznie do listu przewozowego, który jest podstawowym dokumentem przewozowym sensu stricto. Z kolei ulokowana w 1.2.1 RID definicja "dokumentu przewozowego" zgodnie z jego treścią została przyjęta wyłącznie na potrzeby RID i nie może wiązać przy wykładni innych aktów prawnych. Organ stwierdził, że lokacja oraz kontekst pojęcia "dokumentów przewozowych", w treści Załącznika nr 3 wskazuje, że chodzi tu o ich szerokie rozumienie. W tym znaczeniu zostały do nich zaliczone także rozkazy pisemne "[...]". Organ dodał, że o tym, że był to świadomy zabieg ustawodawcy mający na celu objęcie ich nadzorem, potwierdza także okoliczność, że Załącznik nr 3 do dokumentów przewozowych nie zalicza wszystkich rozkazów pisemnych, ale tylko i wyłącznie rozkazy pisemne "[...]".
Organ wyjaśnił, że wymaganą informację, którą należało zamieścić w rozkazie pisemnym "[...]" nr [...]wskazano w § 57 ust. 3 pkt 1 lit. d Instrukcji [...]w związku z art. 46 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzania ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. z 2005 r. poz. 172, Nr 1444). Powinność ta nie została dokonana przez pracownika P. co wyczerpuje znamiona naruszenia polegającego na niezawarciu w dokumencie przewozowym–rozkazie pisemnym "[...]"- wymaganej informacji, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia na P. kary pieniężnej, wynikającej z załącznika do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych pod Lp. 1.1 pkt 3. Z tego względu, organ uznał, że przedłożona przez P. argumentacja o braku podstaw do nałożenia przez Prezesa UTK kary pieniężnej nie znajduje podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym.
Odnosząc się do drugiego zarzutu w brzmieniu:"Pomimo nieudokumentowana przez dyżurnego ruchu stacji S. w Dzienniku ruchu, w rubryce [...] adnotacji "[...]" w odniesieniu do pociągu Nr [...], który prowadził w dniu [...] października 2012 r. dwa wagony załadowane towarem o oficjalnej nazwie "[...]" [...] ([...]), Strona przedsięwzięła niezbędne środki bezpieczeństwa w celu zapobieżeniom zagrożeniom dla osób, mienia i środowiska, co ma wyłączać zasadność karania".
Odnosząc się do powyższego zarzutu organ wyjaśnił, że postępowanie wszystkich uczestników przewozu towarów niebezpiecznych na liniach zarządzanych przez P.ustala Instrukcja [...]. Zgodnie z treścią § 17 ust. 7 pkt 7 tej instrukcji dyżurny ruchu P.prowadzi nadzór nad przejazdem pociągu z TWR na podstawie informacji zawartej w Systemie Wspomagania Dyżurnego Ruchu, ponadto w ramach zapowiadania pociągów dyżurni ruchu P.na trasie przejazdu pociągu z włączonymi wagonami z [...]przekazują sobie informację, podając po numerze pociągu słowa: "z [...]"; a powyższa informacja odnotowywana jest w rubryce [...] dziennika ruchu.
Organ stwierdził zatem, wobec tego, że podnoszone przez Stronę twierdzenia, jak i przedkładane na to dowody z dokumentów, że dyżurna ruchu prowadziła nadzór nad pociągiem za pośrednictwem SWDR nie mogą powodować zmiany decyzji o nałożeniu kary za popełnienie naruszenia. Organ podkreślił, że świadczą one jedynie o wykonywaniu przez dyżurnego ruchu pozostałych, elementarnych obowiązków. Zarówno Systemu Wspomagania Dyżurnego Ruchu, jak i prawidłowo wypełniany dziennik ruchu stanowią poszczególne elementy składające się na kompleksowy system gwarantujący bezpieczeństwo na kolei. Niezachowanie jednego z takich elementów powoduje obniżenia poziomu bezpieczeństwa i zwiększenia prawdopodobieństwa zaistnienia negatywnego zdarzenia kolejowego. Organ stwierdził zatem, że dopóki będzie obowiązywał wymóg przekazywania przez dyżurnych ruchu informacji o przejeździe wagonów z TWR w dzienniku ruchu, dopóty naruszenie tego obowiązku jako składającego się na system bezpieczeństwa, będzie stanowiło przewinienie sankcjonowane karą pieniężną.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. S.A. z siedzibą w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...].
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła :
1. naruszenie pkt 1.9.5 oraz pkt 5.4 Regulaminu dla międzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), stanowiącego załącznik C do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF), sporządzonej w Bernie dnia 9 maja 1980 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 100, poz. 674 i 675, z 2009 r. Nr 167, poz. 1318 oraz z 2011 r. Nr 137, poz. 804 i 805 wraz ze zm. obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszonymi we właściwy sposób) poprzez przyjęcie, iż nie zamieszczenie w dniu [...] października 2012 r. w rozkazie pisemnym "[...]", dotyczącym pociągu nr [...], informacji o znajdowaniu się w składzie tego pociągu dwóch wagonów z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka ("TWR") stanowiło sporządzenie dokumentu przewozowego bez zawarcia w nim wymaganej informacji, podczas gdy z ww. pkt 1.9.5. RID nie wynika, aby państwo członkowskie Konwencji COTIF było uprawnione do wprowadzenia specyficznych wymagań w zakresie dokumentów przewozowych i w konsekwencji wykreowania w prawie krajowym przepisów, statuujących rozkaz pisemny "[...]" jako dokument przewozowy, a z kolei z pkt 5.4 RID nie wynika, aby rozkaz pisemny mógł być traktowany jako dokument przewozowy;
2. naruszenie przepisu art. 12 ust.1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż nie zamieszczenie w dniu 6 października 2012 r. przez dyżurnego ruchu na stacji kolejowej S.w dzienniku ruchu w rubryce [...] adnotacji "TWR" (towary niebezpieczne wysokiego ryzyka) w odniesieniu do pociągu nr [...], prowadzącego dwa wagony z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka, stanowiło zaniechanie przez P. S.A. obowiązku przedsięwzięcia niezbędnych środków bezpieczeństwa w celu zapobieżenia zagrożeniom dla osób, mienia i środowiska z tytułu uczestniczenia w przewozie towarów niebezpiecznych, podczas gdy opisane powyżej działania przedstawicieli (pracowników) P. S.A. jedynie uznać należy jako niedopełnienie obowiązków proceduralnych w zakresie odnotowania w dokumentach wewnętrznych, którymi posługuje się Zarządca infrastruktury, określonych danych, które to jednak niedopełnienie nie wywoływało skutku w postaci braku nadzoru nad przewozem towarów niebezpiecznych, gdyż z innych dokumentów, stanowiących dowody w niniejszej sprawie, w tym w szczególności z Systemu Wspomagania Dyżurnego Ruchu (SWDR) wynika, iż włączone do pociągu nr [...] wagony z towarem niebezpiecznym były stale monitorowane przez Zarządcę i podlegały wymaganemu przez ustawę o przewozie towarów niebezpiecznych nadzorowi.
3. naruszenie przepisu art. 107 ust.1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż nie zamieszczenie w dniu [...] października 2012 r. w rozkazie pisemnym "[...]", dotyczącym pociągu nr [...], informacji o znajdowaniu się w składzie tego pociągu dwóch wagonów z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka ("TWR") oraz nie zamieszczenie w dniu [...] października 2012 r. przez dyżurnego ruchu na stacji kolejowej S. w dzienniku ruchu w rubryce 9 adnotacji "TWR" (towary niebezpieczne wysokiego ryzyka) w odniesieniu do pociągu nr [...], prowadzącego dwa wagony z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka, stanowiło naruszenie przez P.S.A. obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych i podlega karze pieniężnej, podczas gdy Prezes Urzędu Transportu Kolejowego w uzasadnieniu zastosowania kar wskazał naruszenie przez Zarządcę infrastruktury przepisów instrukcji wewnętrznych, opracowanych przez P. S.A., tj. § 57 ust.3 pkt 1 lit.d Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów [...] (R-1) oraz § 17 ust.7 pkt 4 i 7 Instrukcji o postępowaniu przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych [...].
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa.
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwanego dalej Prezesem UTK, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2013 r. znak : [...], którą nałożył na P.S.A. z siedzibą w W., karę pieniężną w wysokości 300,00 złotych za niezamieszczenie w dokumencie przewozowym – Rozkazie pisemnym "[...]" Nr [...], wydanym w dniu [...] października 2012 r. dla pociągu Nr [...]na odcinku od stacji S.S. do stacji C. przez S., wymaganej informacji o znajdowaniu się w składzie pociągu 2 wagonów z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka (TWR) oraz karę w wysokości 1.600,00 złotych za dopuszczenie do pozostawienia środka transportu przeznaczonego do przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego nadzoru – 2 wagonów z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka (TWR).
Podstawę materialnoprawną utrzymanej w mocy decyzji organu z dnia [...] lipca 2013 r. stanowił przepis art. 107 ust. 1, ust. 4 pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, zwanej dalej u.o.p.t.n. oraz art. 13 ust. 2 pkt 5 i art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 ze zm.).
Stosownie do art. 107 ust. 1 u.o.p.t.n. uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł, z zastrzeżeniem art. 113 u.o.p.t.n. Zgodnie z art. 107 ust. 2 ww. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.
Bezsprzecznym w sprawie jest, że w dniach 23-26 kwietnia 2013 r. przeprowadzona została kontrola w P.S.A. w K.. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono następujące nieprawidłowości:
1). Niezamieszczenie w dokumencie przewozowym - Rozkazie pisemnym "[...]" Nr [...], wydanym w dniu [...] października 2012 r. dla pociągu Nr [...], wymaganej informacji o znajdowaniu się w składzie pociągu 2 wagonów z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka (TWR).
2). Dopuszczenie do pozostawienia środka transportu przeznaczonego do przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego nadzoru poprzez: niedokonanie przez dyżurnego ruchu stacji S. w D, ruchu, rubryka [...], adnotacji "TWR", w odniesieniu do pociągu Nr [...], który prowadził w dniu [...] października 2012 r. dwa wagony załadowane towarem o oficjalnej nazwie "[...]" [...] (TWR).
Jak wynika z art. 13 ust. 2 pkt 5 ustawy o transporcie kolejowym, do zadań Prezesa UTK w zakresie spójności systemu kolejowego, w tym nadzoru nad rozwiązaniami technicznymi, które mają wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego i bezpieczeństwo systemu kolei, należy kontrola przewozu koleją towarów niebezpiecznych. P. S.A. jest uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych w rozumieniu u.o.p.t.n.
Stosownie do treści art. 4 u.o.p.t.n. w sprawach nieuregulowanych tą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się odpowiednio :
1) ADR - Umowę europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzoną w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 110, poz. 641), wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, ogłoszonymi we właściwy sposób;
2) RID - Regulamin dla międzynarodowego przewozu kolejami towarów niebezpiecznych (RID), stanowiący załącznik C do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF), sporządzonej w Bernie dnia 9 maja 1980 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 100, poz. 674 i 675, z 2009 r. Nr 167, poz. 1318 oraz z 2011 r. Nr 137, poz. 804 i 805), wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, ogłoszonymi we właściwy sposób;
3) ADN - Umowę europejską dotyczącą międzynarodowego przewozu śródlądowymi drogami wodnymi towarów niebezpiecznych (ADN), zawartą w Genewie dnia 26 maja 2000 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 235, poz. 1537), wraz ze zmianami obowiązującymi od dnia ich wejścia w życie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, ogłoszonymi we właściwy sposób.
Wskazać należy, iż z pkt 1.9.5 RID wynika, prawna możliwość określania przez Państwa członkowskie specyficznych wymagań w zakresie bezpieczeństwa dla międzynarodowego transportu koleją towarów niebezpiecznych, w szczególności dotyczy to: ruchu pociągów, zasad eksploatacji w odniesieniu do operacji związanych z transportem, a także zarządzania przepływem informacji o przewożonych towarach niebezpiecznych. Wymogi dotyczące przepływu informacji w sprawach przewozów towarów niebezpiecznych zostały przyjęte przez P. w Instrukcji [...]. Znajduje ona zastosowanie do przewozu TWR zgodnie z treścią szczególnej instrukcji to jest Instrukcji [...]dotyczącej przewozów koleją towarów niebezpiecznych. Zgodnie bowiem z treścią § 3 Instrukcji [...] "W procesie przewozu towarów niebezpiecznych obowiązują postanowienia przepisów: (...) 12) [...] (R-l) Instrukcja o prowadzeniu pociągów.
Stosownie natomiast do treści § 46 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 lipca 2005 r. w sprawie ogólnych warunków prowadzania ruchu kolejowego i sygnalizacji (Dz. U. Nr 172, poz. 1444 z późn. zm.), zwanej dalej "rozporządzeniem z dnia 18 lipca 2005 r.", szczegółowe postanowienia o wydawaniu i doręczaniu lub przekazywaniu rozkazów pisemnych oraz rodzaje i wzory rozkazów pisemnych określa zarządca infrastruktury w przepisach wewnętrznych. Wskazać należy, iż z treści postanowienia § 57 ust. 3 pkt 1 lit. d Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów [...] (R-l) (Uchwała Nr [...]Zarządu PKP P.S.A. z dnia [...] kwietnia 2008 r.), wynika, iż za pomocą rozkazu pisemnego "[...]" wydaje się drużynie pociągowej polecenia i informacje dotyczącej ostrożnej jazdy z powodu znajdowania się w pociągu wagonów z przesyłkami nadzwyczajnymi lub towarami niebezpiecznymi wysokiego ryzyka (TWR).
Jak słusznie podniósł organ rozkaz pisemny "[...]" nie stanowi listu przewozowego i nie zawiera wszystkich danych wymaganych dla tego dokumentu. Pojęcie dokumentu porzewzowego nie może być bowiem utożsamiane z listem przewozowym ponieważ jest pojęciem szerszym, co do którego nie występuje definicja legalna w u.o.p.t.n.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w dokumencie przewozowym - Rozkazie pisemnym "[...]" Nr [...], wydanym w dniu [...] października 2012 r. dla pociągu Nr [...], brak było wymaganej informacji o znajdowaniu się w składzie pociągu 2 wagonów z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka (TWR), co niewątpliwie stanowi naruszenie postanowienia § 57 ust. 3 pkt 1 lit. d ww. Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów [...] (R-l), w związku z § 46 ust. 4 rozporządzenia z dnia 18 lipca 2005 r. oraz pkt 1.9.5 RID i wyczerpuje znamiona naruszenia określonego w załączniku do u.o.p.t.n. Lp. 1.1. pkt 3. (tj. sporządzenie dokumentu przewozowego w którym nie jest zawarta wymagana informacja).
Stosownie natomiast do treści § 17 ust. 7 pkt 4 i 7 Instrukcji o postępowaniu przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych [...] (Załącznik do zarządzenia Nr [...]Zarządu P. S.A. z dnia [...] listopada 2009 r.), przekazywanie i sprawowanie nadzoru podczas realizacji przewozu TWR polega m.in. na tym, że po zestawieniu składu pociągu, na stacjach nadania, granicznych (zmiana systemu) i przełączania wyznaczony pracownik przewoźnika informuje dyżurnego ruchu P.S.A. o numerze pociągu i liczbie wagonów z TWR włączonych do pociągu z określeniem numerów UN tych towarów, dyżurny ruchu o powyższym powiadamia dyspozytora liniowego potwierdzając wyniki planowania oraz terytorialnie właściwą jednostkę SOK (pkt 4). Z kolei dyżurny ruchu P.S.A. prowadzi nadzór nad przejazdem pociągu z TWR na podstawie informacji zawartej w Systemie Wspomagania Dyżurnego Ruchu, ponadto w ramach zapowiadania pociągów z dyżurnymi ruchu P.S.A. na trasie przejazdu pociągu z włączonymi wagonami z TWR przekazują sobie informacje, podając po numerze pociągu słowa "z TWR" powyższa informacja odnotowywana jest w rubryce 9 dziennika ruchu.
Z treści powyższego § 17 ust. 7 pkt 4 i 7 w związku z pkt. 1.9.5. RID, wynika zatem obowiązek informowania dyżurnego ruchu P. S.A. o numerze pociągu i liczbie wagonów TWR włączonych do pociągu, a także obowiązek dyżurnego ruchu P. S.A. prowadzenia nadzoru nad przejazdem pociągu z TWR na podstawie informacji zawartej w Systemie Wspomagania Dyżurnego Ruchu.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że dyżurny ruchu stacji S. w dzienniku ruchu w rubryce [...] nie dokonał adnotacji "TWR" w odniesieniu do pociągu Nr [...], który prowadził w dniu [...] października 2012 r. dwa wagony załadowane towarem o oficjalnej nazwie "[...]" [...] (TWR), co narusza postanowienia § 17 ust. 7 pkt 4 i 7 ww. Instrukcji o postępowaniu przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych [...]w związku z pkt. 1.9.5. RID i wyczerpuje znamiona naruszenia określonego w załączniku u.o.p.t.n. Lp. 5.7.
W ocenie Sądu, wobec stwierdzonych przez organ naruszeń polegających na niezamieszczeniu w dokumencie przewozowym – Rozkazie pisemnym "[...]" Nr [...], wymaganej informacji o znajdowaniu się w składzie pociągu 2 wagonów z towarem niebezpiecznym wysokiego ryzyka (TWR) oraz stwierdzonym dopuszczeniu o pozostawaniu środka transportu przeznaczonego do przewozu towarów niebezpiecznych bez wymaganego nadzoru, tj. niedokonaniu przez dyżurnego ruchu adnotacji TWR w odniesieniu do pociągi Nr [...], który prowadził w dniu [...] października 2012 r. dwa wagony załadowane towarem o oficjalnej nazwie "[...]" [...] (TWR) zasadnie organ nałożył na P. S.A. z siedzibą w W. karę pieniężną o łącznej wysokości 1.900,00 złotych.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego wskazania przez Prezesa UTK w uzasadnieniu zastosowania kar przepisów instrukcji wewnętrznych opracowanych przez P.S.A. tj. § 57 ust. 3 pkt 1 lit. d Instrukcji o prowadzeniu ruchu pociągów Ir-1 (R-1) oraz § 17 ust. 7 pkt 4 i 7 Instrukcji o postępowaniu przy przewozie koleją towarów niebezpiecznych [...] wskazać należy, iż w ocenie Sądu instrukcje te mają charakter zewnętrzny, ogólny., a zatem mają one zastosowanie do szerokiego grona odbiorców.
Ogólny charakter instrukcji wynika z faktu, że gwarantują one bezpieczeństwo na kolei, co wiąże się z kontrolą przewozu koleją towarów niebezpiecznych, a niezachowanie ich powoduje obniżenie poziomu bezpieczeństwa i zwiększenie prawdopodobieństwa zaistnienia negatywnego zdarzenia kolejowego. Ponadto, ww. instrukcje zatwierdzane są przez centralny organ, tj. Prezesa Zarządu.
Zdaniem Sądu, prawidłowo Prezes Urzędu Transportu Kolejowego uznał, iż w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów, co obligowało organ do nałożenia kary pieniężnej.
W świetle powyższych ustaleń podnoszone w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Organ orzekający w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie oraz odpowiednio i obszernie przedstawił motywy swojego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło