V SA/Wa 1451/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-31

Skład orzekający: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Beata Blankiewicz – Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania pomocy finansowej grupie producentów rolnych z powodu niewytwarzania produktu przez każdego członka grupy w każdym roku działalności jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania pomocy finansowej grupie producentów rolnych z powodu niewytwarzania produktu przez każdego członka grupy w każdym roku działalności jest nieuzasadniona. Podstawą udzielenia wsparcia jest roczna produkcja grupy jako całości, a nie każdego członka oddzielnie. Ponadto organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż nie wykazano konkretnych okoliczności faktycznych uzasadniających stwierdzenie sztuczności spełnienia warunków przyznania pomocy.
Stan faktyczny
G. Sp. z o.o. złożyła wniosek o płatność w ramach działania 'Grupy producentów rolnych' na lata 2007–2013. Organ I instancji ustalił, że nie wszyscy członkowie grupy produkowali i sprzedawali produkty za pośrednictwem grupy, co skutkowało odmową przyznania pomocy finansowej. Marszałek Województwa nie wykreślił grupy z rejestru. Prezes ARiMR utrzymał decyzję odmowną, co zostało zaskarżone do WSA w Warszawie, który uchylił decyzję i NSA oddalił skargę kasacyjną Prezesa ARiMR. Prezes ARiMR uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, co zostało zaskarżone do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi G. R. Sp. z o.o. w S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2013 r. nr ... w przedmiocie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji; oddala skargę. G. Sp. z o.o. w S. złożyła ... sierpnia 2009 r. wniosek o płatność w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 za okres od 11 sierpnia 2008 r. do 10 sierpnia 2009 r. W toku postępowania, obejmującego m.in. wezwanie strony do złożenia wyjaśnień oraz przeprowadzenie kontroli administracyjnej wniosku, organ I instancji ustalił, że tylko trzech członków grupy: "R." Sp. z o.o., Z. P. G. M. oraz "R." Sp. z o.o. dokonywało sprzedaży produktów za pośrednictwem grupy, natomiast pozostałych dwóch członków grupy: "R." Sp. z o.o. oraz H. S. nie sprzedawało produktów do grupy. Ponadto, stwierdzono, że w trakcie pięcioletniego okresu objętego pomocą rzewidzianą w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków) tylko dwóch członków Grupy, tj.: "R.." Sp. z o. o. oraz Z. P., przez cały okres będą produkować i sprzedawać za pośrednictwem grupy produkt, ze względu na który została ona utworzona. Organ ustalił również, że członkowie G. są jednocześnie członkami G. "R..". Dyrektor Oddziału ARiMR, zawiesiwszy postępowanie, ze względu na dokonane uprzednio ustalenia, wystąpił do Marszałka Województwa z wnioskiem o przeprowadzenie ponownej weryfikacji grupy. Marszałek Województwa nie znalazł podstaw do wykreślenia G. z rejestru. Marszałek Województwa wskazał, że to grupa decyduje o ilości produkowanych przez jej poszczególnych członków produktów. Grupa producencka (a nie jej poszczególni członkowie) ma obowiązek wytwarzania określonej w rozporządzeniu ilości produktu, przy czym bez znaczenia pozostaje wielkość i rodzaj produkcji poszczególnych członków grupy. Jeżeli zatem grupa dostarczyła minimalną wielkość roczną produkcji towarowej, to nie naruszyła przepisów ustawy i brak jest podstaw prawnych, aby wykreślić ją z rejestru. Dyrektor Oddziału ARiMR, podjąwszy uprzednio zawieszone postępowanie, decyzją z ... maja 2010 r., nr ..., odmówił przyznania płatności z tytułu wnioskowanej pomocy finansowej, wskazując, że G. , w okresie objętym wnioskiem o wypłatę środków z tytułu pomocy dla grupy producentów rolnych, nie spełnia warunków do przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych". Zdaniem organu I instancji, tylko dwóch członków grupy spełniło definicję producentów rolnych rozumianą jako producentów rolnych zbóż i dokonało sprzedaży za pośrednictwem grupy wytworzonych produktów. Ponadto, w przekonaniu organu I instancji, G. nie spełnia oraz nie spełni celu zakreślonego w art. 35 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. UE L 277/1 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1698/2005) oraz art. 2 ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. Nr 88, poz. 983 ze zm., dalej: ustawa o grupach) w odniesieniu do poprawy efektywności gospodarowania, planowania produkcji ze szczególnym uwzględnieniem jej ilości i jakości, koncentracji podaży oraz organizowania sprzedaży produktów rolnych grupy producentów. Wskazano przy tym, iż w okresie pierwszych pięciu lat przypadających po dacie, w której grupa producentów została uznana, celowość wsparcia musi dotyczyć grupy rozumianej jako przedsiębiorcy utworzonego przez producentów danego produktu rolnego, spełniającego szczegółowe wymogi zakreślone w przepisach szczególnych (art. 35 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005). Od decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR z ... maja 2010 r. G. Sp. z o.o. wniosła odwołanie do Prezesa ARiMR. Prezes ARiMR decyzją z ... lipca 2010 r., nr ..., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż nie kwestionuje on spełniania przez G. "R." formalnych warunków koniecznych do uzyskania przez przedmiotową spółkę statusu grupy producentów rolnych. Jednakże w ocenie organu odwoławczego, w pierwszym roku działalności grupy, w którym dwóch jej członków w ogóle nie produkowało produktu, ze względu na który grupa producentów została utworzona, w sposób sztuczny stworzono warunki wymagane do otrzymania pomocy, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Sytuacja ta stworzyła więc podstawę do odmowy przyznania płatności grupie w oparciu o art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 368/74, dalej: rozporządzenie nr 1975/2006). Od powyższej decyzji Prezesa ARiMR G. Sp. z o.o., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 31 marca 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2299/10, uchylił decyzję Prezesa ARiMR z... lipca 2010 r. . Sąd I instancji uznał, że organ naruszył art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 oraz art. 2 ustawy o grupach, błędnie przyjmując, że okresowe niewytwarzanie produktu, ze względu na który to produkt grupa producentów rolnych została utworzona, przesądza o braku realizacji celu centralizacji sprzedaży, a także błędnie uznając, iż warunkiem uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych jest kumulatywna realizacja celów wymienionych w obu tych przepisach. Zdaniem Sądu I instancji, organ odwoławczy dokonał w sposób nieuzasadniony rozszerzającej wykładni art. 35 ust. 1 lit b rozporządzenia nr 1698/2005, bezpodstawnie przyjmując, że oprócz wynikającego bezpośrednio z tego przepisu celu, jakim jest wspólne wprowadzenie towarów do obrotu, można wyprowadzić jeszcze jeden – wsparcie wspólnej produkcji produktu jednocześnie przez wszystkich producentów. Tymczasem – w przekonaniu Sądu I instancji – wprowadzanie do obrotu to po prostu zbywanie towarów, w tym nawet nabytych poza grupą. Wskazuje na to bowiem wyraźnie art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy o grupach stwierdzający, że grupa może sprzedawać również produkty nabyte od osób trzecich (nie tylko od swoich członków), byleby przychody ze sprzedaży produktów wytworzone przez członków grupy stanowiły przynajmniej połowę jej przychodów ze sprzedaży tych produktów. Co więcej, w ocenie Sądu I instancji, możliwość wprowadzania do sprzedaży produktów nabytych od osób trzecich jest gwarancją realizacji celów określonych w art. 2 ustawy o grupach. W przekonaniu Sądu I instancji wyciąganie z celu określonego w art. 35 ust. 1 lit b rozporządzenia nr 1698/2005 ("wspólne wprowadzanie towarów do obrotu") wniosku, że w każdym roku każdy z producentów musi produkować produkt, dla którego grupa została zawiązana, jest nieuzasadnione. Obowiązek ten nie wynika bowiem bezpośrednio z przepisów prawa. Sąd I instancji podkreślił również, że przepisy prawa nie zakazują zwolnienia z produkcji w danym roku działalności poszczególnych członków grupy, o ile grupa wywiąże się z obowiązku osiągnięcia minimalnej produkcji (a nie sprzedaży). To grupa producencka, a nie jej poszczególni członkowie, ma obowiązek wytwarzania określonej w rozporządzeniu ilości produktu, przy czym bez znaczenia pozostaje wielkość i rodzaj produkcji poszczególnych członków grupy. Taka interpretacja w szczególności nie narusza art. 2 ustawy o grupach. Ponadto, Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżoną decyzją naruszono przepisy procedury administracyjnej, tj. art. 107 § 3 oraz art. 6, 7, 8 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 21 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, organ II instancji nie wyjaśnił bowiem, jakie okoliczności faktyczne uzasadniają przyjętą przezeń sztuczność spełnienia warunków, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2299/10, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 4 grudnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1676/11 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Prezesa ARiMR. NSA podzielił pogląd Sądu pierwszej instancji, że zaskarżona decyzja nie zawiera w swoim uzasadnieniu wskazania jakie konkretne okoliczności faktyczne uzasadniają przyjętą przez organ sztuczność i pozorność stworzonych przez grupę warunków przyznania pomocy. Sąd kasacyjny zaznaczył, że nie jest wystarczające ogólne stwierdzenie zawarte na s. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, iż: "...rzeczywiście przeprowadzone i nieprzeprowadzone operacje grupy w pierwszym roku jej działalności wskazują na sztuczny i pozorny charakter stworzonych przez grupę warunków do przyznania pomocy." NSA nie podzielił zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj.: art. 2 ustawy o grupach poprzez jego błędną wykładnię; art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1698/2005 poprzez jego błędną wykładnię; art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Sąd kasacyjny wskazał, że zarzuty powyższe sprowadzają się do stwierdzenia, iż sąd pierwszej instancji błędnie przyjął, że okresowe niewytwarzanie produktu, ze względu na który to produkt grupa producentów rolnych została utworzona, nie przesądza o braku realizacji celu centralizacji sprzedaży, a także błędnego uznania, że kumulatywna realizacja celów wymienionych w tych przepisach nie jest warunkiem uzyskania wsparcia dla grup producentów rolnych. W odniesieniu do art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 zarzut niewłaściwego zastosowania uzasadniono tym, iż Sąd pierwszej instancji uznał, że ubieganie się przez grupę o pomoc finansową w pierwszym roku działalności w sytuacji, gdy wprawdzie warunek minimalnej rocznej produkcji towarowej został przez grupę jako całość spełniony, jednak nie pochodził z gospodarstw wszystkich członków grupy – nie stanowi sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia, o którym mowa jest w tym przepisie. Sąd kasacyjny przypomniał, że kwestia dotycząca właściwego zastosowania art. 5 rozporządzenia nr 1975/2006 była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w wyroku z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1141/11, z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1316/10 (publ. na stronie internetowej – http://orzeczenia.nsa.gov.pl) . Naczelny Sąd Administracyjny podzielił poglądy tam wyrażone. Wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 przesłanką wstrzymania płatności jest: 1) stwierdzenie sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania takich płatności oraz 2) wykazanie celu, jakim jest uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. Analiza postanowień art. 35 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 1698/2005 pozwala na przyjęcie, że przepisy te regulują przesłanki udzielania wsparcia, a art. 35 ust. 2 odwołuje się do procesu produkcji, jednocześnie określając podstawę obliczenia pomocy. Podstawą tą jest roczna produkcja grupy, a nie każdego z członków grupy oddzielnie. Jednocześnie NSA stwierdził, że okoliczność, iż wysokość wsparcia zdeterminowana jest roczną produkcją grupy producenckiej skierowanej na rynek, która to produkcja stanowi sumę produkcji poszczególnych członków grupy, zainteresowanych wynikiem produkcyjnym i finansowym działalności grupy w kolejnych okresach referencyjnych, w których udzielana jest grupie producentów zryczałtowana pomoc w formie rocznych rat, nie stanowi dostatecznej podstawy do wyprowadzenia wniosku o bezwzględnej konieczności produkcji w każdym roku produktu, ze względu na który grupa ta została utworzona. Jest to bowiem tylko schemat obliczania wysokości wsparcia, uzależniony – co podkreślono – od globalnej produkcji wszystkich członków grupy. NSA zauważył, że w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 kwietnia 2008 r. w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych (Dz. U. Nr 72, poz. 424 ze zm.), dalej rozporządzenie z dnia 9 kwietnia 2008 r., określono minimalne roczne wielkości produkcji towarowej, w tym także w zakresie nasion zbóż i nasion roślin oleistych, w odniesieniu do jednego podmiotu, a mianowicie grupy producenckiej. Gdyby rzeczywiście warunkiem uzyskania wsparcia było wytworzenie przez każdego z członków grupy, w każdym roku działalności, ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona, prawodawca z pewnością owe limity minimalnej produkcji odniósłby do poszczególnych członków grupy. Zdaniem NSA obowiązku wykonywania corocznie określonej produkcji przez każdego z członków grupy nie można domniemywać. Wspólna realizacja celów wskazanych w art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005, przez poszczególnych członków grupy producenckiej nie oznacza, że każdy z nich musi dokonywać wszystkie te czynności odrębnie, w tym także w zakresie czynności w postaci produkcji ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona. NSA stwierdził, że okoliczność, iż członek grupy producenckiej w danym roku nie wyprodukował ziarna zbóż, dla produkowania i sprzedaży których grupa została utworzona, nie oznacza, że traci on status producenta rolnego, iż działanie grupy producenckiej można każdorazowo zakwalifikować jako sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami systemu wsparcia. O tym, czy grupie można przypisać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności celem uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, decydują okoliczności konkretnej sprawy. Ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału ARiMR – Prezes ARiMR decyzją z ... kwietnia 2013 r. nr ... uchylił w całości tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że związany jest wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 2299/10 oraz wyroku NSA o sygn. akt II GSK 1676/11. Wskazał, że orzekające w sprawie sądy stanęły na stanowisku, że organy skupiły się na stwierdzeniu okoliczności zaniechania wytworzenia przez niektórych członków grupy ziarna zbóż dla produkowania i sprzedaży którego grupa została utworzona, przyjmując jednocześnie taki stan jako uzasadniający odmowę wsparcia. Zdaniem Sądów nie było to jednak właściwe, ponieważ uzyskanie wsparcia przez grupę producentów rolnych nie jest uzależnione od wytworzenia przez każdego z członków grupy w każdym roku działalności ziarna zbóż. Oznacza to, że odmowa przyznania skarżącej środków finansowych z tytułu pomocy w ramach działania ,,Grupy producentów rolnych’’ powinna być poprzedzona wykazaniem istnienia przesłanek z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006, natomiast organy powołując się na ,,sztuczność spełniania warunków’’ w żaden sposób nie wskazały, jakie korzyści miałaby osiągnąć grupa w wyniku stworzenia sztucznych warunków, jak również jakie są cele systemu wsparcia w odniesieniu do grupy w tej sprawie, a także na czym polegałaby sprzeczność korzyści uzyskanych przez grupę z celami systemu wsparcia. Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i skierowania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa ARiMR z ... kwietnia 2013 r. wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mimo że zakres sprawy konieczny do wyjaśnienia nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie, a ponadto ani organ poprzednio rozpatrując sprawę, ani Sądy obu instancji nie dostrzegły w sprawie takiej potrzeby, 2. art. 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. poprzez orzeczenie sprzeczne z oceną prawną wyrażoną w prawomocnym i wiążącym organ wyroku WSA w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w wyrokach sądów administracyjnych, wydanych w rozpatrywanej sprawie, nie wskazano konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w jakimkolwiek zakresie. Wszystkie zarzuty skargi podzielone w wyroku WSA w Warszawie dotyczyły błędnej wykładni i błędnego zastosowania przepisów przez organ, w tym przede wszystkim prawa materialnego oraz przepisów postępowania w zakresie dotyczącym dokonywania subsumpcji stanu faktycznego pod przepisy prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Podniesiono również, że w myśl przepisów art. 138 § 2 k.p.a. zasadą jest wydanie przez organ II instancji decyzji merytorycznej, a tylko wyjątkowo dopuszczalne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wynika to z systematyki przepisu art. 138 k.p.a. oraz z zasady szybkości postępowania, wynikającej z art. 12 § 1 k.p.a. Poza tym spór pomiędzy stronami dotyczył kwestii prawnych (a nie faktycznych), które zostały prawomocnie rozstrzygnięte prawomocnymi wyrokami sądów obu instancji. Skarżąca podniosła, że organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wypacza sens uzasadnień wyroków WSA oraz NSA. Z treści uzasadnień wyroków nie wynika wprost (ani nie daje się wyinterpretować), że w rozpatrywanej sprawie nie dokonano niezbędnych ustaleń faktycznych czy grupa producentów rolnych spełnia przesłanki z art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 oraz z art. 2 i 3 ustawy o grupach producentów rolnych. Przeciwnie natomiast z uzasadnień wyroków wynika, że teza organu o rzekomym niespełnianiu tych przesłanek wynikała z błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Podobnie zdaniem skarżącej organ usiłuje sugerować, jakoby z orzeczeń sądów wynikało, że brak realizacji jednej z dwóch czynności: produkcji lub sprzedaży produktu do grupy przesądzał o niespełnieniu przesłanki ,,wspólnego działania’’. Taka sugestja nie tylko nie wynika z żadnego z orzeczeń Sądów, ale też jest całkowicie sprzeczna z wnioskiem wypływającym z wyroku WSA w Warszawie, że katalog zawarty w przepisie art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 ma charakter alternatywy, a nie koniunkcji. W ocenie skarżącego organ poprzez nakaz uzupełniania materiału dowodowego w zakresie, który pozostawał poza sporem między stronami, usiłuje obejść wynikającą z art. 153 p.p.s.a. zasadę związania oceną prawną zawartą w wyroku WSA. Ponadto organ powołując się na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), jednocześnie usiłuje de facto narzucić organowi pierwszej instancji treść rozstrzygnięcia, co uchybia tej zasadzie oraz wykracza poza zakres regulacji zawartej w art. 138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270, dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Stosownie do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Badając niniejszą sprawę z uwzględnieniem powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu nieuzasadnione są zarzuty skarżącej oparte na twierdzeniu, że Prezes ARiMR wydając zaskarżoną decyzję nie dostosował się do oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 2299/10. Przypomnieć należy, że powyższym wyrokiem uchylono wcześniej wydaną decyzję Prezesa ARiMR o odmowie przyznania skarżącej pomocy finansowej ze środków unijnych. Powodem wydania takiego rozstrzygnięcia przez sąd I instancji było stwierdzenie naruszeń prawa materialnego (art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006, art. 35 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 oraz art. 2 ustawy o grupach) oraz przepisów postępowania administracyjnego (art. 107 § 3, art. 6,7,8 k.p.a. w związku z art. 21 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich). WSA w Warszawie w powyższym wyroku stwierdził m. in. - w zakresie naruszenia przepisów postępowania administracyjnego – brak wyjaśnienia jakie okoliczności faktyczne uzasadniają przyjętą przez organ ,,sztuczność spełnienia warunków,, określonych w art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006. Prawidłowość wyroku w zakresie wskazanych uchybień prawnych potwierdzona została przez NSA, który wyrokiem z 4 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GSK 1676/11 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Prezesa ARiMR. W tej sytuacji wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r. o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezes ARiMR nie naruszył art. 153 p.p.s.a. Związanie organu administracji publicznej w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem. Zauważyć należy, że organ orzekający nie przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odmiennej oceny prawnej niż zaprezentowana w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2011 r. o sygn. akt V SA/Wa 2299/10 oraz NSA z 4 grudnia 2012 r. o sygnaturze akt II GSK 1676/11. Powołując się na powyższe wyroki Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji stwierdził zgodnie z art. 153 p.p.s.a., że uzyskanie wsparcia przez grupę producentów rolnych nie jest uzależnione od wytworzenia przez każdego z członków grupy w każdym roku działalności ziarna zbóż, a podstawą udzielenia takiego wsparcia jest roczna produkcja grupy nie zaś każdego z członków oddzielenie. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wbrew stanowisku skarżącej, nie zawiera sugestii, jakoby z orzeczeń WSA w Warszawie oraz NSA wynikało, że brak realizacji jednej z dwóch czynności: produkcji lub sprzedaży produktu przez jednego z członków grupy do grupy przesądzał o niespełnieniu przesłanki ,,wspólnego działania’’. Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia stanowisko organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (co zostało podniesione w skardze) o rozstrzygnięciu przez NSA, że w postępowaniu administracyjnym nie dokonano niezbędnych ustaleń faktycznych w kwestii tego, czy grupa producentów rolnych spełnia przesłanki z art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005 oraz art. 2 i 3 ustawy o grupach. Jak zostało już wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku, stwierdzone w rozpatrywanej sprawie, wyrokami WSA w Warszawie oraz NSA, naruszenia przepisów postepowania administracyjnego odnoszą się wyłącznie do kwestii ustalenia przesłanek z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006 dotyczących tzw. ,,sztuczności spełnienia warunków’’ nie zaś do ustalenia przesłanek z art. 35 rozporządzenia nr 1698/2005. Uchybienie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, w związku z czym nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Zdaniem Sądu nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie oraz, że przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Uwzględniając zaistniałą w rozpatrywanej sprawie potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie zbadania łącznego wystąpienia (lub nie wystąpienia) przesłanek z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 1975/2006, interpretowanych zgodnie z oceną prawną wyrażoną w wyrokach WSA w Warszawie oraz NSA a także, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (decydujący o przyznaniu bądź nie wnioskowanej przez skarżącą pomocy finansowej) należało stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu prawidłowe wykonanie decyzji Prezesa ARiMR z [...] kwietnia 2013 r. przez organ I instancji powinno uwzględniać stanowisko zawarte w niniejszym wyroku (zgodne z oceną prawną wyrażoną w wyrokach WSA w Warszawie oraz NSA). Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. W tym stanie rzeczy uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło