I SA/Rz 1131/13

WyrokWSA w Rzeszowie2014-02-20

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Maria Serafin-Kosowska, Tomasz Smoleń

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i dodatkowych opłat, pomimo stwierdzenia całkowitej nieściągalności dłużnika, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej naruszył prawo, wydając decyzję odmowną umorzenia należności, pomimo braku zmiany stanu faktycznego i nieuwzględnienia okoliczności wskazujących na całkowitą nieściągalność dłużnika. Organ przekroczył granice uznania administracyjnego, nie dokonując właściwej analizy interesu indywidualnego w stosunku do interesu publicznego, co skutkowało uchyleniem decyzji i wstrzymaniem jej wykonania do czasu uprawomocnienia wyroku.
Stan faktyczny
Skarżący J.M. wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z września 2013 r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz dodatkowych opłat i odsetek za zwłokę za okresy od 2001 do 2012 roku. Organ odmówił umorzenia, uznając, że skarżący posiada stałe źródło dochodu i istnieje realna możliwość egzekucji. Skarżący podniósł, że jest całkowicie nieściągalny, wskazując na oddalenie wniosku o upadłość z powodu braku majątku, rozwiązanie stosunku pracy oraz pogorszenie stanu zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję z dnia września 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z czerwca 2013 r. oraz orzekł, że decyzje te nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz Sędziowie NSA Maria Serafin-Kosowska WSA Tomasz Smoleń / spr./ Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 lutego 2014r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia finansowanych przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne za okres od maja 2001r. do sierpnia 2001r., za maj 2002r., za marzec 2008r., od maja 2009r. do stycznia 2012r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2001r. do sierpnia 2001r., za maj 2002r., za marzec 2008r., od maja 2009r. do stycznia 2012r., na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2001r. do sierpnia 2001r., za maj 2002r., od maja 2009r. do lipca 2009r., od października 2009r. do listopada 2009r., za marzec 2010r., za maj 2010r., od sierpnia 2010r. do stycznia 2012r. oraz odmowy umorzenia dodatkowych opłat w kwocie 1.021,23 zł, 532,50 zł., 71,31 zł, odsetek za zwłokę w kwocie 22,459 zł i kosztów upomnień za okres od maja 2001r. do stycznia 2012r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2013r. nr [...], 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] o odmowie umorzenia J.M. (dalej skarżącemu) należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267)- dalej w skrócie: k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.)- dalej w skrócie: ustawa o s.u.s. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zaskarżona decyzja jest wynikiem ponownie przeprowadzonego postępowania, po uchyleniu decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] września 2012 r., Nr [...] odmawiającą umorzenia należności. Wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 69/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylając wyżej wskazane decyzje zarzucił organowi brak wyczerpującej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie odniesienie się do dołączonego do akt postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt [...] oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości J.M.- w świetle przesłanek całkowitej nieściągalności. Nie zgodził się także ze stwierdzeniem organu, że przewlekła choroba zobowiązanego nie pozbawia go możliwości uzyskiwania dochodu, pozwalającego na uregulowanie należności. W ocenie Sądu, w sytuacji w jakiej znajduje się skarżący trudno doszukać się realnych możliwości pozwalających na pozyskanie środków finansowych umożliwiających zaspokojenie przedmiotowych należności. Niezależnie od powyższych uchybień, Sąd zwrócił uwagę na to, że zarówno pod zaskarżoną decyzją jak i pod decyzją ją poprzedzającą, oprócz podpisu Zastępcy Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( decyzja z dnia [...] września 2012 r.), i Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( decyzja z dnia [...] listopada 2012 r.) figurowały również podpisy innych pracowników, które budziły uzasadnione podejrzenie wydania decyzji przez organ kolegialny, czego nie przewidują przepisy. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. organ ponownie odmówił umorzenia wnioskowanych należności. Tak jak poprzednio stwierdził, że sytuacja finansowa jak i zdrowotna skarżącego nie uzasadniają skorzystania przez niego z wnioskowanej pomocy. Organ ustalił, że skarżący nie pobiera świadczeń rodzinnych, zasiłku rodzinnego, nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków powiatu stalowowolskiego jako współwłaściciel oraz użytkownik wieczysty, nie jest również zarejestrowany jako właściciel w bazie pojazdów. Do opodatkowania za ostatnie 3 lata wskazał: za 2009 r.- dochód z emerytury, rent krajowych oraz innych świadczeń w wysokości 8.341,74 zł, przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 6.575,61 zł, dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 694,10 zł, za 2010 r. – dochód z emerytur, rent krajowych oraz innych świadczeń 8.746,74 zł, przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 6.547,41 zł, dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 1.035,25 zł, za 2011 r. – dochód z emerytur, rent krajowych oraz innych świadczeń w wysokości 9.039,20 zł, przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 13.827,78 zł, dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości 4.722,16 zł. W świetle powyższego organ stwierdził, że skarżący posiada stałe źródło dochodu- wynagrodzenie za pracę – w wysokości 1.200 zł netto, oraz rentę wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym, która po potrąceniu świadczeń alimentacyjnych wynosi 595,26 zł. Ze względu na brak udokumentowania organ nie uwzględnił wydatków związanych z utrzymaniem w kwocie około 140,00 zł, z leczeniem – 650 zł oraz wydatków związanych z wyjazdami do Kliniki Transplantologii w Warszawie – w kwocie 400 zł, zadłużenia z tytułu podatków w kwocie 6.000 zł, zadłużenia w stosunku do osób fizycznych w kwocie 4000 zł oraz zadłużenia z tytułu zobowiązań alimentacyjnych w kwocie 16.000 zł Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że skarżący pomimo schorzeń pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy i osiąga z tego tytułu dochody, z dokumentów zaś nie wynika, żeby stan zdrowia członków rodziny uniemożliwiał bądź w znacznym stopniu ograniczał pozyskiwanie niezbędnych do spłaty zadłużenia środków. Nie miały miejsca również nadzwyczajne sytuacje – klęski żywiołowe, które uzasadniałyby umorzenie należności. Odnosząc się do postanowienia Sądu Rejonowego w T. oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości, organ stwierdził, że należności, których umorzenia domaga się skarżący, zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym, które na dzień wydania decyzji nie zostało zakończone. W dniu 13 czerwca 2013 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę. Ponadto w dniu 13 maja 2013 r. organ, skierował do Sądu Okręgowego w L. Wydział Cywilny, pozew o uznanie za bezskuteczną wobec ZUS ( wierzyciela), umowy o podział majątku wspólnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., na podstawie której przysługujący skarżącemu na współwłasność z żoną udział w nieruchomości, został przekazany w całości żonie. Powyższe przemawia w ocenie organu za przyjęciem realnej wyegzekwowania należności. Odmowną decyzję organ uzasadnił także złą sytuacją finansów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J.M. zarzucił organowi sprzeczność wniosków z dokonanymi ustaleniami. Z jednej strony organ wskazał, że została spełniona przesłanka do umorzenie – oddalenie wniosku o ogłoszenie upadłości ze względu na brak środków, z drugiej zaś, że przesłanka ta nie jest wystarczająca. Również twierdzenie organu odnośnie możliwości przeprowadzenia egzekucji jest twierdzeniem na wyrost i nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Wartość udziału w nieruchomości, którego przekazanie na podstawie umowy małżeńskiej kwestionuje organ, wynosiła w chwili sporządzania umowy 4.000 zł i jak wskazał Sąd Rejonowy, nie wystarczała na pokrycie kosztów egzekucyjnych. Zajęte wynagrodzenia za pracę nie przekraczało minimalnego, a ponadto w 60 % jest zajęte na alimenty. Wskazał również, na obciążenia na rzecz Urzędu Wojewódzkiego w L. oraz Urzędu Skarbowego ( dołączył kserokopie decyzji) . Podniósł również, że w chwili obecnej korzysta z pomocy opieki społecznej: zasiłek celowy na zakup leków, a także że jego stan zdrowia pogorszył się , w związku czym koszty leków i leczenia wzrosną. Rozpoznając sprawę organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji. W jego ocenie fakt posiadania stałego źródła dochodu, prowadzona względem skarżącego egzekucja jak również złożenie pozwu o unieważnienie umowy małżeńskiej zaprzeczają istnieniu po stronie skarżącego całkowitej nieściągalności. Nie kwestionując faktu, że skarżący cierpi na przewlekłą chorobę, wskazał, że otrzymuje stałe źródło dochodu, co oznacza, że pomimo ograniczonej możliwości zarobkowania otrzymuje wynagrodzenie. W ocenie organu sytuacja skarżącego, co najwyżej uprawnia go do skorzystania z ulgi w postaci rozłożenia należności na raty. Z akt sprawy nie wynika natomiast by poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. Naprzeciw sytuacji skarżącego organ wskazał sytuację finansową zakładu ubezpieczeń społecznych, borykającego się z niedoborem środków przeznaczonych na ten cel. Odnosząc się do powoływanych przez skarżącego okoliczności dotyczących korzystania przez niego z form pomocy państwa w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych, wskazał, że skarżący nie udowodnił tego faktu, przedkładając do akt jedynie kserokopie decyzji udzielających mu tych ulg. Nie zgadzając się ze stanowiskiem organu skarżący wniósł skargę, w której zarzucił naruszenie: - art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o s.u.s., przez przyjęcie, że nie zachodzi przesłanka do umorzenia należności, podczas gdy oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku, a skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, - naruszenie art. 28 ust. 3a ustawy o s.u.s., przez przyjęcie, że nie udowodnił powoływanych przez siebie okoliczności, - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że posiada dwa źródła przychodów, w sytuacji gdy jedno z nich w 50 % pochłaniają wydatki na leczenie, a ponadto, w chwili obecnej, stosunek pracy został z nim rozwiązany, -przyjęcie, że należności mogą być dochodzone z udziału, w sytuacji gdy nie jest pewne, że czynność na podstawie której został on przekazany żonie, zostanie uznane za bezskuteczną, - niezastosowanie się do zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 69/13, nieuwzględnienie nowych dowodów, oparcie decyzji na tych samych faktach i dowodach co poprzednia decyzja. W uzasadnieniu wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadził postępowanie z naruszeniem przepisów ustawy o s.u.s. oraz niezgodnie z zaleceniami Sądu uchylającego poprzednio wydaną decyzję. Do skargi dołączył kserokopię świadectwa pracy, z którego wynika, że w dniu 30 września 2013 r. rozwiązano ze skarżącym umowę o pracę za porozumieniem, a także dokumentację medyczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W ocenie organu skarżący nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuacje rodzinną nie jest w stanie uregulować przedmiotowych należności, jak również nie udowodnił, że uregulowanie należności spowoduje negatywne konsekwencje. Naczelnik Urzędu Skarbowego, czy też Komornik Sądowy nie stwierdził bezskuteczności egzekucji. Udokumentowane schorzenia nie pozbawiają skarżącego możliwości uzyskania dochodu, pozwalającego na opłacenie należności. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Większość powołanych w niej zarzutów okazała się trafna. Podstaw prawnych zaskarżonego rozstrzygnięcia szukać należy w art. 28 ust 2 ustawy o s.u.s., a także § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz.U Nr 141, poz. 1365)- dalej w skrócie: Rozporządzenia. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy o s.u.s. całkowita nieściągalność zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 Rozporządzenia, można umorzyć należne składki na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w sytuacji: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W niniejszej sprawie organ stwierdził, że ani fakt wydania względem skarżącego postanowienia o odmowie ogłoszenia upadłości ze względu na brak środków, ani fakt zaprzestanie przez niego prowadzenia działalności gospodarczej, ani też przewlekła choroba nie stanowią podstawy do umorzenia należności. Skarżący posiada bowiem stałe źródło dochodu, którego wysokość pozwala na zaspokojenie należności w systemie ratalnym, ponadto istnieje realna możliwość prowadzenia egzekucji z udziału w nieruchomości oraz otrzymywanego wynagrodzenia. W ocenie Sądu, przeprowadzone przez organ postępowanie nie uzasadnia powyższych wniosków, a organ dochodząc ponownie do tych samych konkluzji, naruszył dyspozycję powołanego wyżej art. 153 P.p.s.a. Obecnie przedstawiona przez organ sytuacja skarżącego nie zmieniła się w stosunku do poprzednio analizowanej. Skarżący uzyskuje te same dochody ( choć na etapie skargi wskazał, że na podstawie porozumienia stron rozwiązał stosunek pracy, co niewątpliwe wpływa na pogorszenie jego sytuacji majątkowej). Również nie nastąpiła zmiana sytuacji zdrowotnej skarżącego. Podjęte przez organ działania nie doprowadziły do stwierdzenia okoliczności wpływających na zmianę dotychczasowej oceny. Ustalono, że skarżący nie figuruje jako właściciel, użytkownik wieczysty nieruchomości, ani też jako posiadacz pojazdu. Nie wykazano również żadnych innych dochodów, majątku, które mogłyby rzutować na ocenę jego wypłacalności. W świetle powyższego zachowała swoją aktualność ocena Sądu wyrażona w uzasadnieniu, że dochody skarżącego wystarczają na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z codziennym funkcjonowaniem oraz koniecznością leczenia i brak jest okoliczności pozwalających na przyjęcie, że sytuacja skarżącego może w przyszłości ulec poprawie tak, by możliwe było opłacenie należności bez zagrożenia dla własnej egzystencji. Tego stanowiska nie może również dezaktualizować niedołączenie przez skarżącego oryginałów faktur, potwierdzających ponoszone wydatki. Brak takich dokumentów nie może prowadzić do wniosków, że skarżący nie ponosił żadnych wydatków, przez co posiadał zdolność płatniczą. Pozostawałoby to w sprzeczności z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, zwłaszcza biorąc pod uwagę niekwestionowaną przez organ sytuację zdrowotną skarżącego. Należy mieć również na uwadze, że poprzednio oceniając sytuację finansową skarżącego, Sąd nie dysponował takimi dokumentami Odnosząc się z kolei do kserokopii decyzji dołączonych do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy: Wojewody L. o rozłożeniu nałożonych mandatem karnym grzywien, Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozłożeniu na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych czy też decyzji o przyznaniu zasiłku celowego na leki, na podstawie których organ nie wywiódł skutków prawnych, stwierdzić należy, że dokumenty te rzutowały na ocenę sytuacji majątkowej skarżącego, a organ w razie wątpliwości, miał możliwość potwierdzenia zawartych w nim informacji, zwracając się w tym zakresie do właściwych organów. Sąd nie zgadza się również z dokonaną przez organ oceną braku wpływu oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości skarżącego na ocenę jego wypłacalności. W ocenie organu okoliczność ta nie może stanowić podstawy przyznania wnioskowanej ulgi, gdyż w stosunku do skarżącego istnieje realna możliwość prowadzenia egzekucji z nieruchomości jak również z wynagrodzenia. Tymczasem jak wynika z dokumentów, nieruchomość stanowi własność byłej żony skarżącego, która otrzymała ją w wyniku podziału majątku, a jej wartość 4.000 zł w porównaniu do sumy zadłużenia około 80.000 zł nie wystarcza nawet na pokrycie kosztów egzekucyjnych, zaś wysokość wynagrodzenia nie sięga minimalnego pułapu i jest już obciążona ratami alimentacyjnymi, należnościami z tytułu zaległości w podatku dochodowym. Podjętego stanowiska nie zmienia fakt niewydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia o braku majątku do prowadzenia egzekucji. Wymienione w art. 28 ust. 3 ustawy o s.u.s. przykłady całkowitej nieściągalności dłużnika stanowią jedynie przykładowe okoliczności, które organ może wziąć pod uwagę rozpoznając wniosek. Przykłady te nie stanowią katalogu zamkniętego, nie ma wymogu ich łącznego spełnienia, a kolejność, w których je wymieniono nie świadczy o randze podstawy. W związku z tym nie stwierdzenie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego braku majątku do przeprowadzenia egzekucji, w sytuacji stwierdzenia innych przesłanek, nie mogło przesądzać odmowy umorzenia. W ocenie Sądu organ dopuścił się naruszenia art. 153 P.p.s.a. Przeprowadzona przez niego ocena jest sprzeczna z tą, którą dokonał Sąd w wyroku uchylającym poprzednio wydane decyzje przy niezmienionym w zasadzie stanie faktycznym. W ocenie Sądu organ przekroczył dopuszczalne granice swobodnego uznania, zasłaniając się interesem publicznym. Prawdą jest, że wydając decyzję w tym zakresie organ dysponuje władztwem w zakresie uznania administracyjnego, które jak podkreśla się w literaturze przedmiotu i orzecznictwie nie może być dowolne i nieograniczone. Tworząc opisane przepisy ustawodawca zdawał się na rozsądek rozstrzygających sprawę organów. Miarkując interes indywidualny na tle interesu publicznego, w sytuacji istnienia przesłanek umorzenia, organ powinien porównać zagrożone dobra. Nie może dojść do sytuacji, gdy w obawie o szeroko rozumiany interes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dojdzie do zagrożenia egzystencji jednostki. . Końcowo należy również zauważyć, że organ ponownie dopuścił się naruszenia, polegającego na zamieszczeniu pod decyzją organu I instancji, oprócz podpisu upoważnionego do wydania decyzji Zastępcy Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, trzech dodatkowych podpisów, na co zwracał uwagę Sąd w poprzednim wyroku. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i c P.p.s.a. w przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło