II SA/Rz 1272/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie SO del. Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2014 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia do obrotu produktów spółki i zaprzestania prowadzenia działalności przez spółkę -postanawia- I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej A. sp. z o.o. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ uiszczonego wpisu od skargi. Przedmiotem skargi A. sp. z. o. o (zwanej dalej Spółka) jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (zwanego dalej PWIS) z dnia [...] września 2013 r., nr [...], wydana w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia do obrotu produktów spółki i zaprzestania prowadzenia działalności przez spółkę. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (zwany dalej PPIS) po stwierdzeniu obrotu szczegółowo wymienionymi produktami, co do których istnieje podejrzenie, że są środkami zastępczymi, wstrzymał ich wprowadzanie do obrotu oraz nakazał Spółce ich wycofanie z obrotu na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań ich bezpieczeństwa, nie dłuższy jednak niż 18 miesięcy (pkt 1), zatrzymał te produkty (pkt 2) oraz nakazał zaprzestania prowadzenia działalności Spółki (pkt 3). Rozstrzygnięciu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na konieczność ochrony życia i zdrowia ludzkiego. Spółka reprezentowana przez radcę prawnego odwołała się od tej decyzji, wnosząc o jej uchylenie wraz z uchyleniem rygoru natychmiastowej wykonalności, jak też o umorzenie postępowania. Strona podniosła, że decyzja nie ma żadnej podstawy prawnej ani faktycznej. Ponadto decyzja została poprzedzona postępowaniem administracyjnym i kontrolnym obarczonym licznymi błędami natury proceduralnej i dlatego winna zostać całkowicie wyeliminowana z obrotu prawnego. Stronę pozbawiono prawa do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji i ustosunkowania się do materiału dowodowego. W ocenie Spółki w sposób niezgodny z prawem, decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Kontrola była przeprowadzona w sposób rażąco naruszający prawo, w tym ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Nie doręczono upoważnień, nie zawiadomiono strony o wszczęciu czynności kontrolnych. PWIS decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z pisemną informacją z Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji [...] o zatruciu produktem o nazwie "Cząstka Boga" zakupionym w sklepie [...] w S., upoważnieni przedstawiciel Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w obecności przedstawicieli policji przeprowadzili kontrole, w w/w sklepie. W dniu kontroli w sklepie działalność związaną z wprowadzeniem do obrotu produktów o nazwie Cząstka Boga prowadziła firma A. sp. z. o. o należąca do J. G. z P. Wcześniej w tym sklepie wprowadzone były do obrotu przez inne firmy z P. należące do J. G. produkty Cząstka Boga. Badania chemiczno–toksykologiczne produktów Cząstka Boga pobranych w w/w sklepie w trakcie kontroli w dniu 24 stycznia 2013 r. oraz 16 maja 2013 r. wykazały obecność związków z grupy katynony, czyli były to środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124, ze zm.), tj. środki mogące stwarzać zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium RP – zgodnie z art. 44b tej ustawy jest zakazane. Powszechnie znane były również informacje o ciężkich zatruciach spowodowanych przez dopalacze – środki zastępcze. PPIS mając na uwadze podejrzenia, że sprzedawane w sklepie produkty mogą stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi - przeprowadził kontrolę bez zawiadomienia przedsiębiorcy o zamiarze jej wszczęcia. Korzystając z uprawnień art. 10 § 2 k.p.a. odstąpił od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, co zostało zapisane w protokole z dnia 10 lipca 2013 r., którego podpisu odmówiła sobą zatrudniona w sklepie, argumentując, że nie posiada pełnomocnictwa właściciela do jego podpisu. Ustalono, że w sklepie znajdowały się takie produkty jak: "Cząstka Boga: Surja", "Cząstka Boga: Uszas", "Cząstka Boga: Vinshu". Na opakowaniach nie podano wagi produktu, a na oznakowaniu brak było informacji dotyczących opisu produktu, czyli składu, przeznaczenia i pochodzenia, a przede wszystkim, informacji dla konsumentów o ewentualnym zagrożeniu związanych z nieprawidłowym użyciem produktu do czego zobowiązują wszystkie podmioty wprowadzajcie produkty na rynek i przeznaczone dla konsumentów przepisy ustawy z dnia 12grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwu produktów (Dz. U. z 2003 r. Nr 229, poz. 2275 ze zm.), a także art. 20 ust wy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. PWIS stwierdził, że zaskarżona decyzją została wydana na podstawie ustaleń protokołu kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 10 lipca 2013 r. na podstawie rozpoznania w zakresie nadzoru nad obrotem środkami zastępczymi i ustaleń, że w w/w sklepie wprowadza się do obrotu środki zastępcze, czyli produkty, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu jest zakazane art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W czasie kontroli stwierdzono, że faktycznie sklep sprzedaje produkty, co do których istnieje uzasadnione podejrzenie, że są środkami zastępczymi, czyli tzw. "dopalaczami", za czym przemawiała forma handlowa tych produktów, brak prawidłowego oznakowania (składu, przeznaczenia i pochodzenia produktu), a informacje zawarte na naklejkach mogły sugerować używanie ich jako środków zastępczych. Protokół z kontroli zawiera dokładny opis podejrzanych produktów i jako akta sprawy został przesłany do reprezentującej właściciela kancelarii prawnej. Reasumując PWIS stwierdził, że przeprowadzone postępowanie administracyjne przez PPIS, w związku z uzasadnionym podejrzeniem, że w kontrolowanym sklepie należącym do skarżącej sprzedawane są produkt, które mogą stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi było prawidłowe, a wydana w jego wyniku zaskarżona decyzja ma cechy ważności, o których mowa w art. 107 k.p.a. A. sp. z. o. o reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Spółka zarzuciła naruszenie: 1) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w konsekwencji art. 6, 7, 8 k.p.a., przez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, a w szczególności niewskazanie wszystkich dowodów, które przemawiają za ustaleniem stanu faktycznego, a także na nie wskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów, które organ uznał za pozbawione mocy dowodowej i wiarygodności, 2) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz w konsekwencji art. 6, 7, 8 k.p.a., przez niewskazanie dowodów, przemawiających za uznaniem, że zatrzymane produkty istotnie stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia, 3) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. przez nie podanie w komparycji zaskarżonej decyzji podstawy prawnej zastosowanego rozstrzygnięcia, którym nakazano zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w sklepie skarżącej, 4) art. 27c ust. 3 pkt 2 ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263, ze zm.) przez zastosowanie bez oznaczenia jako podstawy prawnej decyzji, mimo braku niezbędnych przesłanek, nie wskazanie zagrożenia któremu miałoby zapobiec zaprzestanie prowadzenia działalności, w przypadku gdy zatrzymane zostały kwestionowane przez organ substancje, 5) art. 27c ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej przez zastosowanie mimo braku uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, 6) art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie ustaleń poczynionych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem regulacji ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w tym jej art. 84 c, art. 79, art. 79a, art. 79b i art. 82. W uzasadnieniu skarżąca nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją i rozwinęła w/w zarzuty. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ponawiając argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Osoby prawne dokonują czynności w postępowaniu sądowym przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. W takim przypadku przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Pełnomocnik zaś przy pierwszej czynności procesowej obowiązany jest dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa (zob. art. 34, 28 § 1, 29, 37 § 1, 46 § 3 Ppsa). W przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością organem prowadzącym sprawy spółki i reprezentującym ją na zewnątrz jest zarząd (art. 201 § 1 Ksh). Z przepisów art. 18 § 1 i 2 cyt. ustawy wynika zaś, że członkiem zarządu może być tylko osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, z wyłączeniem jednak osoby, która została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwa określone w przepisach rozdziałów XXXIII - XXXVII Kodeksu karnego oraz w art. 585, art. 587, art. 590 i w art. 591 ustawy. Do skargi pełnomocnik radca prawny dołączył pełnomocnictwo procesowe z 17 czerwca 2013 r. do reprezentowania spółki także przed tut. Sądem podpisane przez J. G. Do pełnomocnictwa załączono odpis z KRS, w którym jako jedynego członka Zarządu Spółki ujawniono M. W. oraz odpis protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników A. sp. z o.o. z 20.05.2013 r. z którego wynikało, że uchwałą nr [...] odwołano M. W. z funkcji Prezesa Zarządu Spółki, a uchwałą nr [...] funkcję tę powierzono J. G. Z nadesłanej przez organ karty karnej J. G. wynikało, że z powodu prawomocnego skazania wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 26 kwietnia 2011 r. za przestępstwo m.in. z art. 275 § 1 k.k. obejmuje go wynikający z art. 18 § 2 Ksh zakaz pełnienia tej funkcji. Tak więc w istocie Spółka nie posiadała organu uprawnionego do jej reprezentowania, a udzielone przez J. G. pełnomocnictwo do reprezentowania Spółki w postępowaniu przed tut. Sądem było nieskuteczne (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10.01.2008 r. sygn. IV CSK 356/07, publ. OSNC 2009/3, poz. 43; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 25.04.2013 r. sygn. V ACa 600/12, publ. www.orzeczenia.ms.gov.pl). W przedstawionych okolicznościach wezwano radcę prawnego do wykazania, że J. G. nie był w dacie udzielania pełnomocnictwa objęty zakazem pełnienia funkcji członka zarządu spółki kapitałowej albo wyjaśnienia, czy Spółka posiadała w dacie udzielania pełnomocnictwa zarząd w innym składzie osobowym niż wynikało z nadesłanego wydruku z KRS bądź został dla niej ustanowiony kurator, jak również o przedłożenie dokumentu, z którego wynikałoby prawidłowe umocowanie do działania w imieniu mandanta. W odpowiedzi na powyższe wezwanie z 27.12.2013 r. pełnomocnik spółki przedstawił Sądowi pełnomocnictwo z dnia 19 maja 2013 r. podpisane przez M. W., dołączony już do akt odpis protokołu Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z 20.05.2013 r. i aktualny wypis z KRS w którym nadal, mimo odwołania 20.05.2013 r. ujawniony jest jako Prezes Zarządu M. W. Sąd stwierdza, że każdy podmiot niebędący osobą fizyczną i mający zdolność sądową posiada jednocześnie zdolność procesową. Dopóki więc osoba prawna istnieje w obrocie prawnym, dopóty posiada zdolność sądową i zdolność procesową. Zdolności tych nie pozbawia osoby prawnej brak organów uprawnionych do działania w jej imieniu lub braki w składzie tych organów, które mogą jedynie uniemożliwić działanie takiego podmiotu w procesie. Wynika to już tylko z art. 38 k.c., w myśl którego osoba prawna działa przez swoje organy w sposób przewidziany w ustawie i opartym na niej statucie. Zgodnie z wywodzoną z tego przepisu teorią organów, akceptowaną powszechnie w judykaturze i doktrynie, osoba prawna ma zdolność prawną i odpowiadającą jej na gruncie prawa procesowego zdolność sadową oraz pełną zdolność do czynności prawnych i będącą jej odzwierciedleniem procesowym zdolność procesową, a czynności prawne i procesowe dokonywane przez występujące w roli organu (organów) tego podmiotu osoby fizyczne są działaniami samej osoby prawnej. Jeżeli osoba ta nie posiada organu powołanego do jej reprezentowania, to pomimo posiadania zdolności sądowej i procesowej nie może ujawnić swojej woli i podejmować czynności prawnych lub procesowych, nawet jeżeli posiada należycie umocowanego pełnomocnika ustanowionego przed utratą organu powołanego do jej reprezentowania (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I CSK 224/06, LEX nr 276251 i orzeczenia tam powołane) (tak SN w postanowieniu z 2.06.2010 r., II PZ 15/10). Zauważyć należy, że w doktrynie przyjmuje się, iż braki w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą, w zależności od momentu ich ujawnienia, powodują odrzucenie skargi lub wniosku - art. 58 § 1 pkt 5, także w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., zawieszanie postępowania - art. 124 § 1 pkt 2 p.p.s.a., nieważność postępowania - art. 183 § 2 pkt 2 lub przesłankę do jego wznowienia - art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Braki istniejące w chwili wnoszenia skargi skutkują odrzuceniem skargi, a nie zawieszeniem postępowania. (por. : T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, str. 200-202 i 450; B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Wydanie 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2009, str. 103-105 i 348; B.Dauter - Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009, str. 281- tak NSA w postanowieniu z 1.04.2011 r., II OZ 226/11). W dacie wniesienia skargi skarżąca spółka nie posiadała prawidłowo obsadzonego zarządu i brak ten, mimo wezwania, nie został uzupełniony w zakreślonym terminie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.