II SA/Sz 1206/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-04-03

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego powinno być przyznane od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności, jeśli orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane wcześniej, a następnie złożono wniosek o zasiłek?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Jednakże, organ odwoławczy pominął przepis art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi wyjątek od zasady ustalania prawa do świadczenia od miesiąca złożenia wniosku. Zgodnie z tym przepisem, jeśli w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności złożono wniosek o świadczenie, prawo do niego ustala się od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego I. S. przez Burmistrza, który uznał, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Burmistrza i przyznało zasiłek, jednakże ustaliło jego początek od daty złożenia wniosku o zasiłek, a nie od daty wcześniejszego orzeczenia o niepełnosprawności. Skarżąca kwestionowała ustalony termin początkowy, domagając się wyrównania od daty wydania wyroku przez Sąd Okręgowy przyznającego rentę socjalną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, art. 16 ust. 1, ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. S. od decyzji Burmistrza z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego – uchyliło w całości decyzję organu I instancji i przyznało I. S. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...], poczynając od [...]. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Burmistrz decyzją z dnia nr [...], działając na podstawie art. 3 pkt 21 i art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...], odmówił I.S. przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy wywiódł, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w art. 16 ustawy. W ocenie Burmistrza, dołączonego do wniosku wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...], przyznającego I.S. prawo do renty socjalnej nie można utożsamiać z orzeczeniem, o którym mowa w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że nie posiada orzeczeń, których przedłożenia domaga się organ I instancji, lecz posiada prawomocny wyrok Sądu Okręgowego . Samorządowe Kolegium Odwoławcze opisaną na wstępie decyzją z dnia [...]uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przyznało I. S. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie [...], poczynając od [...]. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zacytował treść art. 16 ust. 1-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 20 b ustawy - umiarkowany stopień niepełnosprawności oznacza całkowita niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kolegium wskazało, że I. S. do wniosku o prawo do zasiłku pielęgnacyjnego dołączyła prawomocny Wyrok Sądu Okręgowego [...] z dnia [...], którym Sąd zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej I. S. prawo do renty socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy [...]. Z przedłożonej opinii biegłych sądowych wynika natomiast, że niezdolność wnioskodawczyni do pracy powstała przed ukończeniem roku życia. Organ odwoławczy podniósł dalej, że w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy przyjął ustalenia biegłych sądowych za podstawę określenia stanu zdrowia I. S. i wydania wyroku, ustalenia te wiążą również organ administracyjny rozstrzygający uprawnienie do wnioskowanego zasiłku pielęgnacyjnego, uzależnionego od stopnia naruszenia sprawności organizmu wnioskodawczyni oraz okresu jego powstania. Wobec powyższego Kolegium stwierdziło, że wnioskodawczyni jest osobą zaliczoną do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, zgodnie z art. 3 pkt 20b ustawy, a jej niepełnosprawność powstała przed rokiem życia i tym samym spełnia ona warunki do przyznania jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Skoro zatem strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w dniu [...]., to prawo do zasiłku pielęgnacyjnego należało przyznać od [...]. Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się przy tym do ostatniego miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia (w tym przypadku wyroku), czyli do dnia [...]. I. S. decyzję Kolegium z dnia [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , podnosząc, że zgadza się z nią tylko połowicznie. Zdaniem skarżącej, powinna była otrzymać wyrównanie zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...] tj. od dnia wydania wyroku z dnia [...] przez Sąd Okręgowy . Skarżąca wyjaśniła, że z treści powyższego wyroku jednoznacznie wynika, że zostało przyznane jej prawo do renty socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy nadal do [...]. Jednocześnie z dołączonych przez nią orzeczeń o stopniu niepełnosprawności pośrednio wynika, że dodatek pielęgnacyjny przyznawany miała nieprzerwanie od [...], a ostatnio do [...]. Zdaniem I.S., negatywne skutki prawne nieprawidłowej decyzji ZUS nie powinny dotyczyć jej w kwestii okresu, za jaki organy powinny były przyznać jej dodatek pielęgnacyjny. Skarżąca podkreśliła, że chociaż nie posiadała orzeczenia potwierdzającego ten fakt, to w dalszym ciągu była osobą niepełnosprawną. W jej ocenie, nie data wystąpienia z wnioskiem o świadczenie, lecz okres, od którego datują się jej uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego powinien przesądzać o dacie przyznania jej wnioskowanego zasiłku. I. S. zaznaczyła nadto, że wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności złożyła w dniu [...] ostatni raz otrzymała zasiłek pielęgnacyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie jest zgodny z prawem. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalenia zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznać trzeba za prawidłowe, aczkolwiek nie są one wyczerpujące z punktu widzenia potrzeby wydania rozstrzygnięcia zgodnego z prawem. Podzielić należy wniosek organu odwoławczego, że wobec treści art. 16 ust. 3 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy o świadczeniach rodzinnych skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, skoro wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] () zmieniona została zaskarżona decyzja i przyznane zostało jej prawo do renty socjalnej z tytułu całkowitej niezdolności do pracy nadal do końca [...], która to niezdolność – jak ustalono w postępowaniu sądowym na podstawie opinii biegłych- powstała przed ukończeniem roku życia. Rację ma natomiast skarżąca kwestionując ustalony w decyzji Kolegium termin, od którego organ ten przyznał jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Wprawdzie organ odwoławczy w kwestii ustalenia terminu początkowego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego trafnie co do zasady wskazał na art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednakże pominął art. 24 ust. 2a, w którego treści zawarty jest wyjątek od tej zasady. Art. 24 ust. 2a stanowi, że: " Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności." Wyjaśnienia wymaga, że zawarte w art. 24 ust. 2a u.ś.r. sformułowanie "od dnia wydania orzeczenia" rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności (podobnie wyrok. WSA z dnia 4.04.2012 r. sygn.. akt II SA/Sz 189/12, LEX nr 1229023). Orzeczenie sądu powszechnego o ustaleniu stopnia niepełnosprawności zapadło w dniu [...]r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, jak ustalono w zaskarżonej decyzji, w dniu [...], a zatem ma do niej zastosowanie norma prawna zawarta w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych uzasadniająca przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności. Zaznaczyć przy tym trzeba, że ustalenie konkretnego terminu początkowego prawa do świadczenia wymaga dodatkowych ustaleń ze strony organu, gdyż ustalenia faktyczne należą do organu decyzyjnego, a nie do Sądu administracyjnego, co Kolegium powinno mieć na względzie przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując, z powyższych względów należało uwzględnić skarg, ponieważ zaskarżona decyzja narusza w istotny sposób przepisy prawa materialnego. Dlatego należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło