II SA/Sz 1296/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30 , poz. 151 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. T., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...]. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zaskarżoną decyzją Starosta w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami skierował D. T. na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy. Z wnioskiem o skierowanie w/w na tego rodzaju badania wystąpił Komendant Wojewódzki Policji w dniu [...] z powodu uzyskania przez D. T. [...] punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od [...]. W odwołaniu od decyzji organu I instancji D. T. zarzucił naruszenie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137), a także ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30 , poz. 151 z późn. zm.) oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, a zwłaszcza zarzutów przedstawionych we wniosku do Starosty z dnia [...] o umorzenie postępowania w sprawie. Odwołujący się, potwierdził popełnienie wskazanych we wniosku wykroczeń, jednakże stwierdził, że stan wpisów stałych w ewidencji prowadzonej przez Policję nie odpowiada stanowi wskazanemu we wniosku i w decyzji organu I instancji i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania opisaną na wstępie niniejszych motywów decyzją z dnia [...], uznało, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Kolegium wskazało, przytaczając treść art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b , że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika, że odwołujący się w okresie od [...] dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego uzyskując z tego tytułu punktów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy administracji nie są uprawnione do kontroli i oceny prawidłowości działania Komendanta Wojewódzkiego Policji jako organu prowadzącego ewidencję. Wydając decyzję o skierowaniu na badania kontrolne związane są wpisami do ewidencji kierowców i władne są jedynie do sprawdzenia czy liczba punktów za naruszenie ruchu drogowego otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy- Prawo o ruchu drogowym przekroczyła 24. Kolegium wskazało również, że szczegółowy tryb postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U z 2013 r., poz. 488). Powołując się na wskazane wyroki sądów administracyjnych (NSA z 15.09.2010 , I OSK 1456/09, WSA z 15.02.2000r., II SA/Sz 2825/2000, WSA w II SA/Lu 297/10) organ odwoławczy stwierdził, że strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się o podjęcie określonego aktu lub czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi na bezczynność organu Policji skierowanej do sądu administracyjnego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Starosta natomiast nie ma obowiązku prowadzenie postępowania dowodowego ukierunkowanego na zweryfikowanie danych zawartych w ewidencji kierowców, gdyż takie postępowanie wszczynane jest na wniosek zainteresowanego w innym postępowaniu w trybie przepisów o wydawanie zaświadczeń. Starosta nie jest podmiotem uprawnionym do podejmowania działań ukierunkowanych na wyjaśnienie zgodności ze stanem rzeczywistym wpisów zawartych w ewidencji, a uprawnionym jest tutaj jedynie zainteresowany kierowca, który może wystąpić do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wydanie zaświadczenia w tym zakresie. Ponadto starosta nie analizuje słuszności mandatu . Reasumując powyższe, Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i wydana w ramach kompetencji posiadanych przez Starostę . D. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną domagając się jej uchylenia. Skarga oparta została na zarzutach naruszenia: a) art. 107§ 3 K.p.a.- poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na niespełnieniu wymogów stawianych decyzji administracyjnej, w szczególności na braku uzasadnienia czym organ administracji kierował się wydając zaskarżona decyzję, braku ustosunkowania się do motywów, która stanowi integralną część skarżonej decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywna część decyzji, b) art. 8 k.p.a. - poprzez brak jego zastosowania, pomimo spoczywającego na organie administracyjnym obowiązku sporządzenia przez ten organ uzasadnienia decyzji w sposób przekonujący stronę do zachowania zgodnego z jego treścią, ale także prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, c) art. 114 ust. b 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym – poprzez jego naruszenie polegające na błędnym przyjęciu, przez organ orzekający w niniejszej sprawie, że jest możliwe skierowanie skarżącego na badania psychologiczne, pomimo że nie przekroczył on liczby punktów karnych co wykazał w sposób bez sporny, ponieważ weryfikowanie powyższego nie leży w gestii organu administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga jest niezasadna, gdyż akt ten nie tylko nie narusza prawa w sposób wskazany w skardze, ale prawa nie narusza w żaden inny sposób, który mógłby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego poddaną kontroli sądowej decyzją było skierowanie skarżącego na badania psychologiczne kierowców. Jak wynika to z podstawy prawnej zaskarżonej decyzji skierowanie to zostało wydane na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Wskazana ustawa, jak wynika to z jej art. 139 pkt 3 weszła w życie, w zakresie wyżej cytowanego przepisu w dniu 19 stycznia 2013 r. Z akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 19 czerwca 2013 r. a więc pod rządem ustawy nowej. Jednakże z mocy art. 136 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji, który stanowi: "W stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem wejścia w życie ustawy i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. W tym celu Policja może przetwarzać dane zgromadzone w trybie art. 130 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym". Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji dowodzi, że czyniąc ustalenia faktyczne i dokonując ocen prawnych, w ramach postępowania, którego podstawę materialnoprawną stanowił wyżej wskazany art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, Kolegium brało pod rozwagę, stosownie do art. 136 ust. 1 tej ustawy, art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym co do trybu postępowania i skutków naruszeń. Art. 130 ustawy Prawo o ruchu drogowym daje Policji uprawnienie do przetwarzania danych zgromadzonych w trybie tego przepisu, a zatem zastosowany w niniejszej sprawie tryb postępowania i tok rozumowania był zgodny z prawem. Nie dopuściły się przy tym organy obu instancji zarzucanego skargą naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponieważ po pierwsze, przepisu tego nie stosowały, a po drugie nie miały obowiązku jego stosowania, skoro podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Istota sporu w niniejszej sprawie nie dotyczy faktów popełnienia poszczególnych naruszeń, gdyż tych skarżący nie kwestionuje, a i Sąd nie znalazł podstaw by podważyć zaskarżoną decyzję w tym zakresie. Z treści odwołania i skargi wynika natomiast, że w sprawie zaistniał spór dotyczący przede wszystkim wykładni art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym odnośnie co do istotnej dla skarżącego kwestii sposobu obliczania sumy punktów przypisanych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w okresie jednego roku w sytuacji, gdy obejmuje ona wpisy ostateczne i tymczasowe. W świetle tego przepisu stanowisko organu odwoławczego co do ustalenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia jest prawidłowe, a stawiane skargą zarzuty naruszenia przepisów postępowania są chybione. Zasadnie bowiem Kolegium wyjaśniło, że informacja uzyskana z ewidencji kierowców jest dla organu orzekającego w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne wiążąca. Stąd brak ustosunkowania się do twierdzenia strony, że data wykroczenia wpisanego w tej informacji na dzień [...] jest nieprawidłowa, oraz że spornych punktów na mocy § 6 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego winno zostać anulowane, bowiem upłynął rok od dnia ich popełnienia, nie może być uznany za przejaw naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. lub art. 8 K.p.a., który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że skarżący nie przyjmuje do wiadomości lub nie rozumie, zawartego w uzasadnieniu prawnym zaskarżonej decyzji wyjaśnienia, że organ rozstrzygający w przedmiocie skierowania kierowcy na badania psychologiczne kierowców nie jest uprawniony do weryfikowania informacji sporządzonej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji co do stanu zapisów w ewidencji kierowców dotyczących skarżącego, nie jest równoznaczna z naruszeniem zasady zaufania wyrażonej w art. 8 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. Starosta nie jest bowiem organem kontrolnym czy organem drugiej instancji w stosunku do Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a zatem nie należy do Starosty, a także nie należy do SKO sprawdzanie prawidłowości informacji sporządzonej przez tegoż Komendanta na okoliczność zapisów naruszenia przepisów ruchu drogowego przez kierowcę, zgromadzonych w odpowiedniej ewidencji. Kolegium zasadnie na tę okoliczność przywołało wskazane orzeczenia sądów administracyjnych. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela przy tym w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. I OSK 2187/11 (LEX nr 1339609) zawierające się w następującej tezie: "W postępowaniu w przedmiocie skierowania na badania kontrolne zagadnienie ilości punktów zgromadzonych przez kierowcę nie podlega badaniu, gdyż jest ono pozostawione organom prowadzącym ewidencję (Policji). Decyzja w tej materii ma charakter związany, zobowiązujący starostę do wydania skierowania na skutek prawidłowego wniosku. Natomiast kontrola legalności decyzji, nawet tzw. związanej, nie może być ograniczona automatyzmem działania administracji publicznej, pomijającym istotne okoliczności faktyczne czy prawne. Chodzi przy tym nie o badanie ilości punktów i podstaw wniosku o skierowanie na badania, ale o spowodowanie wyjaśnienia zastrzeżeń co do legalności wniosku." Wyjaśnić zatem trzeba skarżącemu, że ustawodawca w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, podobnie jak w art. 130 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym ustanowił obowiązek skierowania na badania psychologiczne w przypadku "otrzymania punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym". W omawianym przepisie nie ma rozróżnienia na punkty ostateczne i tymczasowe. Z punktu widzenia ratio legis omawianej regulacji, której celem nadrzędnym jest stworzenie mechanizmów minimalizujących zagrożenia w ruchu drogowym ze strony kierowców notorycznie naruszających przepisy o ruchu drogowym, koncepcja zaliczania w okresie roku do sumy punktów tylko wpisów ostatecznych do ewidencji byłaby nieracjonalna, gdyż stwarzałaby możliwość uniknięcia skierowania na badania kierowców wykorzystujących wszelkie dostępne środki prawne przedłużające czas trwania wpisu tylko tymczasowego. Kwestię usuwania punktów karnych z ewidencji reguluje natomiast art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że "Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 - 20 punktów." W świetle tego przepisu, we wskazanej we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji informacji o naruszeniach przepisów ruchu drogowego, datach tych naruszeń i przypisanej za nie liczby punktów nie można doszukać się wątpliwości, skoro pierwsze z tych naruszeń miało miejsce [...] a ostatnie [...]. Dlatego Sąd stwierdził, że przyjęcie w zaskarżonej decyzji, iż skarżący w okresie od [...] otrzymał punktów wpisanych do ewidencji za naruszenie przepisów o ruchu drogowym jest zgodne z prawem. Reasumując powyższe, w sprawie nie wystąpiły takie okoliczności faktyczne i prawne, które mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia, że przyjęte w zaskarżonej decyzji ustalenia poprzedzone zostały niezgodnym z prawem postępowaniem wyjaśniającym. Wbrew też wywodom skargi ustalenia te są prawidłowe i w pełni wystarczające do dokonania oceny prawnej wyrażonej w zaskarżonej decyzji, której rozstrzygniecie nie narusza przepisów prawa materialnego. Dlatego należało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) oddalić skargę.