I SA/Wa 1754/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Małgorzata Miron Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi G.B. i W.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z [...] września 2012 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] czerwca 1974 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ozn. nr hip. [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Nieruchomość stanowiła własność S.K. Obecnie nieruchomość wchodzi w skład działek nr ew. [...],[...] i [...] stanowiących własność Miasta [...]. W dniu [...].10.1949 r. pełnomocnik właściciela złożył wniosek o przyznanie prawa własności czasowej. Po rozpoznaniu tego wniosku, decyzją z [...] czerwca 1974 r. Naczelnik Dzielnicy [...] odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego uzasadniając odmowę przeznaczeniem terenu pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]" na podstawie wydanej decyzji lokalizacyjnej nr [...][...].01.1974 r. Wnioskiem z 29.03.2012 r. G. B. i W. K., spadkobiercy dawnego właściciela, wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] czerwca 1974 r. Organ nadzoru ustalił, że w dacie wydania kontrolowanej decyzji S. K. już nie żył, bo zmarł w dniu [...] lipca 1961 r. zaś spadek po nim nabyły dzieci. Oznacza to, że w dniu wydania weryfikowanego orzeczenia nie żyła strona, do której było ono skierowane. Bez wątpienia zatem postępowanie zakończone w/w orzeczeniem prowadzone było w stosunku do osoby zmarłej, co uznać należało za rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wnioskowano o zmianę decyzji z [...] września 2012 r. w taki sposób, iż co do przejęcia budynków znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...] na rzecz Skarbu Państwa zaszły nieodwracalne skutki prawne z uwagi na zadysponowanie przejętym budynkiem i doprowadzenie do jego rozbiórki. Organ nadzoru przytoczył orzecznictwo NSA dotyczące nieodwracalnych skutków prawnych i stwierdził, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że dokonanie rozbiórki budynku spowodowało nieodwracalność skutków prawnych. Przede wszystkim organ zauważył, że dokonanie rozbiórki nie stanowiło skutku prawnego wywołanego decyzją z [...] czerwca 1974 r. W ocenie Kolegium rozbiórka budynku stanowiła jedynie skutek faktyczny, spowodowany rozporządzeniem budynkiem przez ówczesnego właściciela. Tym samym organ uznał za zasadne utrzymać w mocy własną decyzję z [...] września 2012 r. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. G.B. i W. K. zaskarżonej decyzji zarzucili: 1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy organ powinien stwierdzić, że przejęcie na własność Skarbu Państwa wszystkich budynków znajdujących się na gruncie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]ozn. nr hip. [...] o powierzchni [...] m2 przewidziane decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1974 roku i będące jej skutkiem prawnym powoduje że w tym zakresie przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem prawa a stwierdzenie nieważności tej decyzji w powyższym zakresie jest niemożliwe albowiem w powyższym zakresie wywołała ona nieodwracalne skutki prawne z uwagi na rozporządzenie przez Skarb Państwa przedmiotowymi budynkami przez ich zniszczenie w drodze rozbiórki, 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. 158 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1974 roku w zakresie przejęcia budynków znajdujących się na gruncie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] o powierzchni [...] m2 została wydana z naruszeniem prawa a stwierdzenie nieważności tej decyzji w powyższym zakresie jest niemożliwe gdyż w powyższym zakresie wywołała ona nieodwracalne skutki prawne. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w tej części, w której zaskarżona decyzja orzeka i stwierdza, że decyzja z [...] czerwca 1974 r. w tej jej części rozstrzygnięcia, które przewiduje przejście na własność Skarbu Państwa budynków znajdujących się na nieruchomości położonej przy ul. [...]nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych oraz o uchylenie, w taki samym zakresie, decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W myśl art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy wszystkie budynki, położone na gruncie, przechodzą na własność gminy, która obowiązana jest wypłacić właścicielowi ustalone w myśl art. 9 odszkodowanie za budynki, nadające się do użytkowania lub naprawy. Regulacja ta oznacza, że budynki położone na gruncie "dekretowym" przechodziły z mocy prawa na własność gminy m.st. Warszawy, czy później Skarbu Państwa, w sytuacji gdy nie został w ogóle zgłoszony wniosek w trybie art. 7 ust. 1 dekretu lub gdy wniosek zgłoszony w tym trybie nie został uwzględniony przez organ w sposób określony w art. 7 ust. 2 dekretu. Tak więc w zakresie budynków położonych na gruncie dekretowym o ich przejściu na własność gminy w trybie art. 8 dekretu nie orzekano w trybie decyzji bądź też innego orzeczenia, a przejście prawa własności następowało z mocy samego prawa. W rozpoznawanej sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją weryfikacji przez organ nadzoru podlegała decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] czerwca 1974 r., którą odmówiono przyznania prawa wieczystego użytkowania do opisanej w decyzji nieruchomości. Decyzja ta w żadnej części nie odnosiła się do własności znajdujących się wówczas na niej budynków i nie rozstrzygała w ogóle o przejściu budynków na własność Skarbu Państwa. Natomiast skutkiem prawnym tej decyzji było przejście z mocy samego prawa własności budynku znajdującego się na tej nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Zaskarżoną decyzją organ nadzoru stwierdził nieważność decyzji z [...] czerwca 1974 r. uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący to stanowisko organu w pełni podzielają co wprost stwierdzają na wstępie uzasadnienia skargi. Nie jest natomiast możliwy do uwzględnienia wniosek skargi o uchylenie obu decyzji nadzorczych w części, w której stwierdzają, że decyzja z [...].06. 1974 r. w części w, której przewiduje przejście na własność Skarbu Państwa budynków nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, gdyż decyzja z [...].06.1974 r. w ogóle nie rozstrzygała o własności budynków, a zatem nie ma takiej części rozstrzygnięcia tej decyzji, wobec tego i zaskarżona decyzja nie zawiera rozstrzygnięcia w tej części. Jak to już zostało wyżej wyjaśnione w niniejszym uzasadnieniu przejście własności budynków na Skarb Państwa nastąpiło z mocy samego prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nieodwracalne skutki prawne to skutki, których organ administracji nie może odwrócić w ramach własnych kompetencji przez wydanie indywidualnego aktu administracyjnego (vide: uchwała siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 28 maja 1992 r. sygn. akt III AZP 4/92, uchwała NSA z 16 grudnia 1996 r. sygn. akt OPS 7/96, uchwała NSA z 9 listopada 1998 r. sygn. akt OPK 4/98, uchwała NSA z 20 marca 2000 r. sygn. akt OPS 14/99). Decyzja z dnia [...] czerwca 1974 r., którą odmówiono przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] na rzecz poprzedniego właściciela gruntu, wydana na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z 26.10.1945 r., wywołano ten skutek prawny, że znajdujący się na tym gruncie budynek przeszedł na własność Skarbu Państwa. Natomiast rozbiórka budynku przez ówczesnego właściciela czyli Skarb Państwa jest skutkiem, i to faktycznym, przejścia własności budynku na Skarb Państwa, a nie skutkiem prawnym decyzji z [...] czerwca 1974 r. Wobec powyższego brak jest przesłanki negatywnej stwierdzenia nieważności decyzji określonej w art. 156 § 2 k.p.a. jaką jest nieodwracalny skutek prawny wywołany tą decyzją. Rozstrzygnięcie organu nadzoru, zawarte w zaskarżonej decyzji, jest wiec zgodne z prawem co czyni zarzuty skargi bezzasadnymi. Z tych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.