II SA/Po 1157/13

WyrokWSA w Poznaniu2014-04-16

Skład orzekający: Edyta Podrazik, Wiesława Batorowicz, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ I instancji prawidłowo odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, uwzględniając zarzuty mieszkańców i uznając raport oddziaływania na środowisko za nierzetelny, czy też organ II instancji słusznie uchylił tę decyzję z uwagi na naruszenia proceduralne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ I instancji naruszył szereg przepisów postępowania, w tym dotyczących udziału społeczeństwa w procesie wydawania decyzji środowiskowych oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. W szczególności organ I instancji nie zapewnił właściwego udziału społeczeństwa, nie doręczył decyzji wszystkim stronom postępowania, a także wadliwie ocenił kompletność raportu oddziaływania na środowisko. W związku z tym, uchylenie decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było uzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. J. i B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie, która uchyliła decyzję Wójta Gminy K. odmawiającą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika. Organ I instancji odmówił wydania decyzji, powołując się na negatywne opinie mieszkańców, niekompletność raportu oddziaływania na środowisko oraz potencjalne naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego i rozporządzeń dotyczących emisji substancji do powietrza. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenia proceduralne, w tym brak zapewnienia udziału społeczeństwa i nieprawidłowe doręczenie decyzji jednej ze stron. Skarżący podnosili, że inwestycja negatywnie wpłynie na ich nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. J. i B. J.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. J. i B. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] września 2013 r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań; oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], Wójt Gminy K. na podstawie art. 71 ust. 1, art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 3, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 1 pkt 1-3, art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a-c, art. 82 ust. 2, art. 85 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 1, art. 85 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199 poz. 1227 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") i § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257 poz. 2573 z późn. zm.) odmówił wydania M. F. wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie kurnika do odchowu kurcząt na brojlery w ilości 39.800 sztuk (159,2 DJP) na działce nr [...], obręb R., Gmina K. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Pismem z dnia [...] października 2011 r. organ I instancji wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z prośbą o wydanie opinii co do potrzeby sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko dla tej inwestycji. W odpowiedzi pismem z dnia [...] października, znak [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Nadzoru Sanitarnego stwierdził, że sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko jest wymagane. Podobnie w piśmie z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...], Regionalny Dyrektor ochrony Środowiska uznał, że opisane przedsięwzięcie wymaga obligatoryjnie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wezwał inwestora do przedłożenia raportu. Organ I instancji wskazał, że planowana budowa spotkała się z niezadowoleniem mieszkańców, którzy składali liczne protesty przeciwko lokalizacji w ich sąsiedztwie przedmiotowego kurnika. Wsakzywano na ryzyko obniżenia wartości nieruchomości sąsiadujących z inwestycją oraz na emisję przykrych zapachów. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...], na inwestora nałożono obowiązek sporządzenia oceny oddziaływania na środowisko omawianego przedsięwzięcia zlokalizowanego na działce nr [...], obręb R., gmina K., wraz z wariantem realizacji tej inwestycji na działkach nr [...] i [...], arkusz mapy [...], obręb R., gmina K. W dniu [...] kwietnia 2012 r. inwestor przedłożył raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Następnie, w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2012 r., znak [...], inwestor pismem z dnia [...] lipca 2012 r. wskazał, że realizacja planowanej inwestycji na działkach nr [...] i [...] będzie miała negatywny wpływ na środowisko, zaznaczając, że pozostałe argumenty odnoszące się do innej lokalizacji znajdują się w raporcie oddziaływania na środowisko. Niemniej, zdaniem organu I instancji, raport takich informacji nie zawiera. Ze względu na nieusunięcie braków formalnych raportu oddziaływania na środowisko, Wójt Gminy K. wydał decyzję odmowną, która została jednak wyeliminowana w administracyjnym toku instancji. Rozpoznając ponownie sprawę, organ I instancji uzyskał pismo Wójta Gminy O. M. z dnia [...] stycznia 2013 r., z którego wynika, że inwestor posiada jeszcze nieruchomość na terenie gminy O. M., w odniesieniu do którego wydano odmowną decyzję środowiskową. W tej sytuacji organ I instancji wskazał, że pismem z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], Państwowy Powiatowi Inspektor Nadzoru Sanitarny w K. pozytywnie zaopiniował wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedmiotowej inwestycji. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska poinformował natomiast pismem z dnia [...] marca 2013 r., znak [...], że raportu oddziaływania na środowisko załączony do wniosku o wydanie omawianej decyzji jest niekompletny i wymaga uzupełnienia. Do chwili obecnej organ I instancji nie otrzymał jednak kopii potwierdzającej uzupełnienie raportu oddziaływania na środowisko. Niemniej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pozytywnie zaopiniował rozważaną decyzję. W powyższym postanowieniu wskazano, że ruch kołowy pojazdów ciężki związanych z obsłucha fermy odbywać się będzie wyłącznie w porze dziennej, tj. od godz. 6:00 do godz. 22:00. Zapis ten nie uwzględnia jednak faktu, że wzmożony ruch pojazdów ciężarowych przy obsłudze fermy w związku ze złym stanem nawierzchni doprowadzi do całkowitego zniszczenia tej drogi. Ponadto w powyższym postanowieniu wskazano, że wzdłuż zachodniej granicy działki od drogi do końca budynku inwentarskiego należy wybudować ekran akustyczny w postaci betonowego płotu, pełnego do wysokości 2 m i długości nie mniejszej niż 180 m. Niemniej, zdaniem organ I instancji, budowa takiego ekranu akustycznego może spowodować zakłócenia korzystania z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, co z kolei narusza art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1965 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn. zm.). Poza tym w wyniku realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych wartości emisji substancji do powietrza z naruszeniem rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. nr 16 poz. 87) poza teren inwestora. Organ I instancji wskazał również, że inwestor nie odniósł się dostatecznie do uwag krytycznych mieszkańców, a analiza innych wariantów realizacji omawianego przedsięwzięcia została sporządzona nierzetelnie, w sposób płytki i niedokładny. Dlatego przychylając się do stanowiska mieszkańców, zgłaszających liczne protesty, organ I instancji orzekł jak w sentencji. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. M. F. odwołał się od powyższej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., zarzucając jej naruszenie art. 62 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 2 i art. 80 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, a także art. 7, art. 8 i art. 12 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu odwołujący się zarzucił, że organ I instancji naruszył jego słuszny interes oraz interes społeczny, zmierzając wyłącznie do wydania negatywnej decyzji, co z kolei doprowadziło do uchybienia art. 7 i art. 8 k.p.a. Tym bardziej, że poza kognicją organu I instancji pozostaje warunkowanie wydania omawianej decyzji od art. 144 k.c. oraz ustalanie, że w innej gminie inwestor uzyskał odmowną decyzję środowiskową. Odwołujący się wyjaśnił zarazem, z grunty położone w gminie Osiek Mały nie mogły być zabudowane, gdyż są one przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod odkrywkę węgla brunatnego i zapewne zostaną na ten cel wywłaszczone. Poza tym organ I instancji zakwestionował pozytywne opinie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, czyniąc w tej mierze w sposób niedopuszczalny własne ustalenia, niepoparte przy tym żadnym dowodami. Za bezpodstawne należy uznać zastrzeżenia organu I instancji dotyczące ponadnormatywnej emisji substancji do powietrza oraz zniszczenia nawierzchni drogi powiatowej. Ponadto, wbrew twierdzeniom organu I instancji, w raporcie oddziaływania na środowisko zawarto wszystkie niezbędne wyjaśnienia, zaprezentowane w sposób rzetelny i jasny. Samo niechętne stanowisko mieszkańców nie może uzasadniać wydania decyzji odmownej; tym bardziej, że żadna ze stron nie skorzystała z inicjatywy dowodowej w celu wykazania prawdziwości podnoszonych zarzutów. Odwołujący się wskazał przy tym, że planowana inwestycja ma być zrealizowana na terenach wykorzystywanych rolniczo. Trudno zatem uznać, by przedsięwzięcie polegające na budowie kurnika mogło być zlokalizowane w innym miejscu. Rozstrzygniecie organu I instancji godzi natomiast w zasadę wolności zabudowy, stanowiącej element prawa własności. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. , znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2011 r. nr 79 poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 33 ust. 1, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 85 ust. 1 i art. 85 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko uchyliło zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] lipca 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczył zastosowane przez siebie przepisy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło zarazem, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte w dniu [...] października 2011 r. Niemniej w decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. powołano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Powyższy akt wykonawczy nie ma jednak zastosowania w rozpatrywanej sprawie w związku z wejściem w życie w dniu 15 listopada 2010 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz. 1397 z późn. zm.). Ponadto pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. inwestor dokonał modyfikacji pierwotnego wniosku z dnia [...] października 2011 r. inicjującego postępowanie w sprawie poprzez wskazanie jako wnioskodawcę także A. F. Organ I instancji pomijał jednak tę osobę w toku postępowania, nie doręczając jej zaskarżonej decyzji oraz pozostałych pism kierowanych w sprawie do innych stron. Taka wada może stanowić w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstawę do wznowienia postępowania. Ponadto organ I instancji naruszył art. 79 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika bowiem, by organ I instancji podał do wiadomości publicznej informację o 21-dniowym terminie składania uwag i wniosków z jednoczesnym wskazaniem sposobu i miejsca ich składania. Brak jest również dokumentów potwierdzających podanie do wiadomości publicznej środków gwarantujących udział społeczeństwa, o jakich mowa w art. 33 ust. 1 cytowanej ustawy. Poza tym organ I instancji nieprawidłowo sporządził uzasadnienie wydanego przez siebie rozstrzygnięcia, przez co naruszył art. 85 ust. 1, art. 85 ust. 2 pkt 1 tejże ustawy oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ I instancji nie uwzględnił bowiem stanowisk organów opiniujących. Tymczasem zarzuty podnoszone przeciwko tym uzgodnieniom nie znajdują w ogóle oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto organ I instancji nietrafnie pomija fakt złożenia stosowanych wyjaśnień przez inwestora w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. Nie można zatem twierdzić, że raport oddziaływania na środowisko jest nierzetelny, spłycony i niedokładny. Inwestor odniósł się również zarzutów podnoszonych przez mieszkańców w trakcie zebrania wiejskiego w dniu [...] sierpnia 2012 r., podczas którego przedstawił zarys inwestycji. Bezzasadnie również organ I instancji powołuje się na brak dokumentu potwierdzającego uzupełnienia raportu oddziaływania na środowisko, skoro w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraźnie stwierdził, że taki brak został usunięty. Organ I instancji mógł w tym zakresie wystąpić do właściwego organu opiniującego o przesłanie złożonego przez inwestora uzupełnienia raportu. Podobnie pismo Powiatowego Zarządu Dróg w K. z dnia [...] maja 2013 r. nie mogło być uwzględnione przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, gdyż wpłynęło ono już po wydaniu przedmiotowej opinii. Tym bardziej, że powyższa droga ma charakter publiczny, nie można więc powołując się na złą nawierzchnię odmownie załatwić wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji. Podobnie podstawy odmowy wydania przedmiotowej decyzji nie mogą również stanowić subiektywne negatywne oceny planowanej inwestycji przez okolicznych mieszkańców. Pismem z dnia [...] października 2013 r. A. J. zaskarżyła powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując, że negatywne oddziaływanie inwestycji, zwłaszcza pod względem zapachów i hałasów, nie ogranicza się jedynie do działki inwestora. Realizacja planowana przedsięwzięcia doprowadzi ponadto do obniżenia wartości nieruchomości skarżącej. Pismem z dnia [...] października 2013 r. B. J. zaskarżył powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] września 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wskazując, że negatywne oddziaływanie inwestycji, zwłaszcza pod względem zapachów i hałasów, nie ogranicza się jedynie do działki inwestora. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. obie skargi zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na powyższe skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie wniosło o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skargi okazały się niezasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Na wstępie trzeba zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. M. F. zwrócił się do Wójta Gminy K. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie kurnika do odchowu kurcząt na brojlery w ilości 39.800 sztuk (159,2 DJP) na działce nr [...], obręb R., Gmina K. (k. 6-22 akt adm. organu I instancji). Okoliczność te należy uznać za bezsporną, gdyż nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199 poz. 1227 z późn. zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt powołanej ustawy, uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć (1) mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, (2) mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wynika przy tym § 3 ust. 1 pkt 102 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz. 1397 z późn. zm.), planowana inwestycja zalicza się do przedsięwzięć potencjalnie mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Trzeba od razu zaznaczyć, że Wójt Gminy K. błędnie powołał się w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...] (k. 162-167 akt adm. organu I instancji) na § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzaju przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. nr 257 poz. 2573 z późn. zm.). Trafnie bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie wskazało w zaskarżonej decyzji, że powyższe rozporządzenie z dnia 9 listopada 2010 r. weszło w życie w dniu 15 listopada 2010 r., eliminując tym samym wcześniejsze rozporządzenie z dnia 9 listopada 2004 r., które w konsekwencji nie mogło znaleźć zastosowania przy rozpatrywaniu wniosku z dnia [...] października 2011 r. Uchybienie to nie miało jednak w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik postępowania z uwagi na znaczące podobieństwo obu tych regulacji, co w efekcie nie przełożyło się na odmienne ukształtowanie sytuacji materialnoprawnej inwestora. Sąd podzielił natomiast pozostałe zastrzeżenia podniesione przez organ II instancji w zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2014 r. Przede wszystkim należy zauważyć, że pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. (k. 42 akt adm. organu I instancji), inwestor, M. F., rozszerzył krąg wnioskodawców w sprawie wydania przedmiotowej decyzji także o swoją żonę, A. F. Tym samym A. F. powinna być uznana za stronę postępowania, co w szczególności oznacza, że należało jej zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania. Tymczasem organ I instancji konsekwentnie pomijał A. F. – nie doręczono jej w szczególności: decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. oraz zawiadomień z dnia [...] lipca 2013 r., [...] czerwca 2013 r. (k. 150-151, 148-149 akt adm. organu I instancji). Takie uchybienie w sposób istotny wpłynęło negatywnie na wynik postępowania, gdyż mogłoby ono stanowić podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.). Ponadto trzeba zauważyć, że postępowanie związane z wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowanych zgody na realizację inwestycji ukształtowane jest w ten sposób, by zapewnić możliwie pełny udział społeczeństwa w podejmowanym rozstrzygnięciu. Konkluzja ta znajduje swoje oparcie w szczególności w art. 29 powołanej ustawy o udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa i art. 30 tejże ustawy, w myśl którego organy administracji publicznej właściwe do wydania decyzji lub opracowania dokumentów, w przypadku których przepisy niniejszej ustawy lub innych ustaw wymagają zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa, zapewniają możliwość udziału społeczeństwa odpowiednio przed wydaniem decyzji lub ich zmianą lub przez przyjęciem tych dokumentów lub ich zmianą. Uszczegółowieniem powyższych ogólnych rozwiązań prawnych jest art. 33 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie z którym przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do wiadomości publicznej informacje: (1) przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; (2) wszczęciu postępowania; (3) przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie; (4) organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień; (5) możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu; (6) możliwości składania uwag i wniosków; (7) sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania; (8) organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków; (9) terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona; (10) postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli jest prowadzone. Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się wprawdzie obwieszczenie z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], dotyczące zawiadomienia o zebraniu materiału dowodowego w sprawie wydania późniejszej decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. (k. 153 akt adm. organu I instancji). Trzeba jednak zaznaczyć, że powyższe obwieszczenie jest wadliwe i nie odpowiada wymogom, określonym w art. 33 ust. 1 powołanej ustawy. Obwieszczenie to nie zawiera bowiem informacji o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją oraz o miejscu, w którym jest ona wyłączona, a co najważniejsze, wadliwie wskazuje jedynie 7-dniowy, a nie 21-dniowy, termin na składanie wniosków i uwag. Nieprawidłowa okazała się również instrukcja zawarta w piśmie organu I instancji z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], skierowanym do sołtysa wsi R., w którym wskazano na konieczność wywieszenia omawianego obwieszczenia tylko przez 14 dni (k. 152 akt adm. organu I instancji). Ponadto, wbrew poleceniom zawartym w tej instrukcji, w aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument potwierdzający faktyczne wywieszenie obwieszczenia z dnia [...] lipca 2013 r., jak i miejsce oraz okres, w którym mieszkańcy wsi R., mogli się z nim faktycznie zapoznać. Tym samym organ I instancji istotnie uchybił procedurze, mającej na celu zapewnienie udziału społeczeństwa przy podejmowaniu decyzji dotyczących oddziaływania na środowisko. Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że wskazanie w obwieszczeniu z dnia [...] lipca 2013 r. o wydaniu decyzji środowiskowej 21-dniowego terminu do skaładania uwag i wniosków jest zupełnie zbędne (k. 160 akt adm. organu I instancji). Procedura składania uwag i wniosków jest bowiem etapem poprzedzającym wydanie lub zmianę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, a nie etapem następującym po podjęciu danego rozstrzygnięcia. Takie obwieszczenie jest niepotrzebne z punktu widzenia ekonomiki procesowej, gdyż ewentualne skargi lub wnioski nie mogą już i tak wpłynąć na wydaną decyzję. Zainteresowane strony mogą natomiast skorzystać z odwołania w celu modyfikacji wydanego rozstrzygnięcia. Należy poza tym zauważyć, że wydanie prawidłowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji wymaga nierzadko dysponowania kompleksowymi wiadomościami specjalnymi w zakresie danego przedsięwzięcia. Dlatego też ustawodawca wprowadza w art. 77 ust. 1 powołanej ustawy formy współdziałania organu orzekającego z organami wyspecjalizowanymi. Jak wynika bowiem z powołanego przepisu, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji: (1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz (2) zasięga opinii właściwego organu państwowej inspekcji sanitarnej. W toku kontrolowanej sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny opinią z dnia [...] października 2011 r., znak [...], stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (k. 24-25 akt adm. organu I instancji). Podobnie wypowiedział się również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2011 r., znak [...] (k. 29-24 akt adm. organu I instancji). Tym samym niezbędne było uzyskanie stanowisko, o jakich mowa w art. 77 ust. 1 powołanej ustawy. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika z kolei, że opinią sanitarną z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. zaopiniował pozytywnie warunki do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla rozważanej inwestycji pod względem higienicznym i zdrowotnym (k. 117-120 akt adm. organu I instancji). Organ ten stwierdził zarazem w szczególności brak zagrożenia wynikającego z ewentualnej ponadnormatywnej emisji w powietrzu substancji lub hałasu. Konkluzje te potwierdził również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r., znak [...], pozytywnie uzgadniając realizację omawianego przedsięwzięcia (k. 133-139 akt adm. organu I instancji). Należy przy tym podkreślić, że powyższe opinie i uzgodnienia zostały wydane w zakresie wiadomości specjalnych, jakimi dysponują organy współdziałające. Tym samym nie można przychylić się do stanowiska organu I instancji, który poddał w wątpliwość uwagi merytoryczne zawarte w opinii z dnia [...] lutego 2013 r. oraz w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. Tym bardziej, że organ I instancji nie przedstawił w istocie żadnych argumentów, które przemawiałyby za nierzetelnością lub niekompletnością tych orzeczeń, na co trafnie zwróciło uwagę Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ponadto organ I instancji wadliwie powołał się na nieprzedłożenie przez inwestora dokumentu, potwierdzającego uzupełnienie braków raportu oddziaływania na środowisko, wskazanych w piśmie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] marca 2013 r., znak [...] (k. 122-125 akt adm. organu I instancji). Trzeba bowiem zauważyć, że w powyższym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. wyraźnie wskazano na fakt uzupełnienia wspomnianego raportu oddziaływania na środowisko w dniu [...] marca 2013 r. Jeżeli organ I instancji zamierzał zapoznać się z powyższym uzupełnieniem, to powinien wezwać inwestora, dając mu tym samym szansę na usunięcie ewentualnych zastrzeżeń. Trafnie ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na brak dostatecznego uzasadnienia przez organ I instancji zarzutu braku rzetelności i zupełności raportu oddziaływania na środowisko. Argumentacja organu I instancji jest bowiem ogólnikowa i zbyt lakoniczna, a nadto nie znajduje dostatecznego oparcia w materiale zebranym w aktach sprawy. Trzeba bowiem zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., znak [...], Wójt Gminy K. określił zakres raportu oddziaływania na środowisko, wskazując także na konieczność rozważenia wariantu realizacji omawianego przedsięwzięcia na działkach nr [...] i [...], arkusz mapy [...], obręb R., gmina K. (k. 38-41 akt adm. organu I instancji). Przedłożony przez inwestora raport oddziaływania na środowisko z kwietnia 2012 r. omawiał wprawdzie alternatywne warianty wykonania poruszanego przedsięwzięcia, choć bez wyraźnego wskazywania na powyższe działki (k. 41-44 powołanego raportu oddziaływania na środowisko). Niemniej następnie na wezwanie organu I instancji autor raportu oddziaływania inwestycji na środowisko pismem z dnia [...] lipca 2012 r. uzupełnił ten brak formalny, wskazując, że realizacja inwestycji na działkach nr [...] i [...] wiązałaby się z potencjalnymi zagrożeniami budowlanymi, wynikającymi z ryzyka podstopień (k. 48-49 akt adm. organu I instancji). Poza tym wykonanie przedsięwzięcia na tych działkach utrudniałoby ich przewietrzenie, co z kolei prowadziłoby do kumulowania się zanieczyszczeń. Tym samym należy uznać, że inwestor skutecznie uzupełnił ewentualny brak formalny wspomnianego raportu oddziaływania na środowisko, a uwagi organu I instancji noszą znamiona arbitralności i nie mogą stanowić podstawy negatywnego załatwienia wniosku inwestora. Na marginesie należy wskazać, że rozważanie alternatywnego wykonania przedsięwzięcia na działka nr [...] i [...] może budzić wątpliwości, gdyż jak wynika z map załączonych do akt sprawy, działki te znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] (k. 2 akt adm. organu I instancji). Nieruchomości te oddziela bowiem jedynie droga, a zatem nie wydaje się by ewentualne zrealizowanie inwestycji na działce nr [...] i [...], a nie na działce nr [...], prowadziło do diametralnej zmiany sytuacji mieszkańców i inwestora. Za bezzasadne należy poza tym uznać również zastrzeżenia organu I instancji związane z kwestią zniszczenia nawierzchni drogi publicznej. Z charakteru tej drogi wynika bowiem, że jest ona co do zasady dostępna dla wszystkich pojazdów, a zatem ograniczenia tonażowe formułuje ewentualnie ustawodawca. O ile zatem inwestor będzie przestrzegał odpowiednich przepisów w zakresie eksploatacji dróg, o tyle sam zły stan nawierzchni drogi publicznej nie może stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. Podobnie wypowiedział się zresztą także Dyrektor Powiatowego Zarządu Dróg w K. w piśmie z dnia [...] maja 2013 r., znak [...] (k. 147 akt adm. organu I instancji), wskazując na konieczność stosowania się inwestora do ograniczeń tonażowych oraz ewentualnej przebudowy istniejącej drogi, zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19 poz. 115 z późn. zm.). Nie ulega zatem wątpliwości, że organ I instancji naruszył art. 7 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej stoją w toku postępowania na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Uchybienie to doprowadziło z kolei do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podsumowując, należy stwierdzić, że organ I instancji naruszył w niniejszej sprawie szereg przepisów postępowania, tj. art. 29, art. 30 art. 33 § 1 powołanej ustawy o udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Konieczne było zatem stało się wyeliminowanie decyzji z dnia [...] lipca 2013 r. z obrotu prawnego, co też słusznie uczyniło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Dlatego decyzję Kolegium z dnia [...] września 2013 r. należy uznać za prawidłową. W tej sytuacji Sąd nie znalazł żadnych podstaw do uwzględnienia skargi A. J. i B. J., która jako niezasadna podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło