II SA/Gl 1462/13
WyrokWSA w Gliwicach2014-04-16
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Piotr Broda, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję o sprzeciwie i nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę po upływie 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy?Ratio decidendi
Termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy ma charakter terminu prawa materialnego i nie podlega przedłużeniu. Po jego upływie organ odwoławczy traci kompetencję do wydania decyzji o sprzeciwie i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji organ odwoławczy może jedynie uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, nie może zaś rozstrzygać co do istoty sprawy.Stan faktyczny
E. S. i M. S. zgłosili zamiar budowy parterowego budynku gospodarczego o powierzchni poniżej 25 m2 na działce w Myszkowie, zgodnie z planem miejscowym dopuszczającym taką lokalizację. Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, powołując się na art. 30 ust. 2 prawa budowlanego. Wojewoda uchylił decyzję Starosty i sam nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, argumentując m.in. lokalizacją budynku w granicy działki i możliwym wpływem na sąsiednią nieruchomość. Inwestorzy zaskarżyli decyzję Wojewody do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i orzekł, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Wojewody na rzecz skarżących 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. S. i M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem wniesionym do Starosty [...] [...] r. E. S. i M. S. dokonali zgłoszenia zamiaru budowy parterowego budynku gospodarczego o wymiarach 5,86 m x 4,0 m na działce nr 1 przy ul. [...] w M. Z dołączonego opisu technicznego wynika, że budynek jest pozbawiony okien, jego pow. zabudowy wyniesie [...] m2, posiada dach płaski ze spadkiem 50 na tył budynku. Przedstawiona na mapie lokalizacja ilustruje posadowienia budynku w granicy z działką sąsiednią, na której w niewielkim oddaleniu od granicy istnieje budynek. Zgodnie z wypisem z planu miejscowego przyjętego uchwałą nr XXIV/191/12 Rady Miasta w Myszkowie z 22 listopada 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Śl. z 3 stycznia 2013 r., poz. 40) działka nr 1 leży w terenie o symbolu 10MN z przeznaczeniem podstawowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zgodnie z § 8 ust. 5 tego planu, dopuszcza się sytuowanie w granicy działki budowlanej budynków gospodarczych na terenach o symbolach ogólnych MN i UMN.
Postanowieniem z [...] r., na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.), Starosta [...] nałożył na inwestorów obowiązek doprowadzenia inwestycji do zgodności z przepisem § 12 ust. 1 rozporządzenia MI z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w terminie do [...]r.
Decyzją z [...]r. Starosta [...] wniósł sprzeciw do dokonanego zgłoszenia. W podstawie prawnej podał art. 30 ust. 2 prawa budowlanego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że realizacja budynku w granicy powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania i inwestycja wymaga pozwolenia na budowę przy udziale stron postępowania. Uproszczona procedura zgłoszenia możliwości takiej nie daje. Wobec nie usunięcia nieprawidłowości w terminie, zasadne jest zgłoszenie sprzeciwu. Decyzję doręczono stronom [...] r.
W odwołaniu od decyzji inwestorzy zwrócili uwagę, że zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, dopuszczalne jest sytuowanie budynku w granicy, jeśli dopuszcza to plan miejscowy, co w sprawie ma miejsce. Planowana lokalizacja budynku nie wyklucza realizacji w trybie zgłoszenia. W sprawie spełnione są wymagania art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, co uzasadnia zastosowanie art. 30 ust. 1 pkt 1 tego prawa. Zwrócono uwagę, że na podstawie art. 30 ust. 6 albo 7 prawa budowlanego jest możliwe w decyzji o sprzeciwie nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Decyzją z [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt 4 prawa budowlanego, Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o wniesieniu sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia oraz o nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja organu I instancji jest wadliwa, podobnie jak postanowienie z [...]r. nakładające obowiązek w trybie art. 30 ust. 2 prawa budowlanego. Przepis ten nie daje podstaw do żądania wprowadzenia zmian w zakresie lokalizacji obiektu, uprawnia jedynie do żądania uzupełnienia dokumentacji, ta była jednak w sprawie kompletna. W tej sytuacji nie było podstaw do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 2 prawa budowlanego, ze względu na nieuzupełnienie w terminie zgłoszenia.
Zasadne jest natomiast wniesienie sprzeciwu i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt 4 prawa budowlanego. Ze względu na lokalizację w granicy obiekt może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich w związku z § 12 ust. 4 rozporządzenia.
W skardze do sądu administracyjnego inwestorzy zarzucili naruszenie art. 6 kpa oraz art. 30 ust. 5 i ust. 7 pkt 4 prawa budowlanego poprzez błędną interpretację, wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzucili, że stanowisko Wojewody dotyczące oceny wpływu inwestycji na sąsiednią nieruchomość jest arbitralne i pozbawione uzasadnienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja orzekająca o wniesieniu sprzeciwu wobec dokonanego przez inwestorów zgłoszenia. Nie budzi wątpliwości, że ze względu na swoją funkcję i powierzchnię poniżej 25 m2, planowany budynek, zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, nie wymaga pozwolenia na budowę, na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 wymaga natomiast zgłoszenia zamiaru budowy, co inwestorzy spełnili. Wniesienie sprzeciwu przez organ ograniczone jest terminem 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, a w przypadku nałożenia przez organ obowiązku uzupełnienia dokumentów, terminem 30 dni od daty złożenia brakujących dokumentów lub upływu terminu wyznaczonego postanowieniem nakładającym taki obowiązek. W niniejszej sprawie zgłoszenia dokonano [...] r., a termin do uzupełnienia zgłoszenia określono na [...] r. Nawet w przypadku liczenia terminu do wniesienia sprzeciwu od dnia [...] r., upłynął on z dniem [...] r. Okoliczność ta ma znaczenie dla oceny legalności decyzji organu odwoławczego. Zgodnie w judykaturze przyjmuje się, że termin z art. 30 ust. 5 prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, który nie podlega przedłużeniu, a jego upływ powoduje utratę przez właściwy organ kompetencji do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw. Taką charakterystykę omawianego terminu Sąd podziela. Ma ona wpływ na katalog rozstrzygnięć, jakie może w konsekwencji wydać organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie od decyzji o sprzeciwie, może orzec o jej utrzymaniu w mocy. Może też orzec o jej uchyleniu i umorzeniu postępowania w sytuacji, gdy uzna decyzję organu I instancji za wadliwą, a termin ustalony do wydania decyzji już upłynął. Wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie nie powoduje przedłużenia materialnoprawnego terminu do wydania decyzji. Z tego względu zdecydowanie dominuje w orzecznictwie stanowisko, że organ odwoławczy nie może zastosować art. 138 § 2 k.p.a., uchylić decyzji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, gdy upłynął termin do wniesienia sprzeciwu. Z analogicznych powodów nie może organ odwoławczy, po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu, uchylić decyzji organu I instancji i orzec w sprawie co do istoty, skoro kompetencja organów do wniesienia sprzeciwu wygasła.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy wydał decyzję o sprzeciwie i nałożeniu obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę [...] r., a zatem już po upływie terminu 30 dni, w takiej sytuacji uprawniony był jedynie, wobec stwierdzonej wadliwości decyzji organu I instancji, uchylić decyzję o sprzeciwie i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wydanie rozstrzygnięcia co do istoty narusza art. 30 ust. 5 prawa budowlanego.
Z podanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu odwoławczego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozpoznając ponownie odwołanie organ II instancji uwzględni wskazane ograniczenie co do możliwej treści decyzji odwoławczej. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło