IV SA/Wa 554/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-27
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Piotr Korzeniowski, Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym ponosi odpowiedzialność administracyjną za przewóz cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Polski?Ratio decidendi
Przewoźnik jest obowiązany do podjęcia działań w celu upewnienia się, że cudzoziemiec posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy Polski. Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje nałożeniem obligatoryjnej kary administracyjnej w wysokości od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę. Odpowiedzialność przewoźnika ma charakter obiektywny, jednak nie ponosi on odpowiedzialności, gdy dokument okaże się podrobiony i nie mógł tego dostrzec osoba niebędąca specjalistą. Kara ma charakter prewencyjny i ma wymusić należyte działania przewoźnika w przyszłości.Stan faktyczny
Przewoźnik "R." z siedzibą w P. został ukarany karą administracyjną za przewóz cudzoziemca L. M., który 15 maja 2013 r. próbował wjechać do Polski autokarem bez ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu. Cudzoziemiec posiadał wizę ważną od 10 czerwca 2013 r., czyli po dacie przekroczenia granicy. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wystąpił do wojewody o wymierzenie kary, która została nałożona decyzją wojewody i utrzymana w mocy przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Przewoźnik wniósł skargę do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2014 r. sprawy ze skargi "R." [...] z siedzibą w P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] września 2013 r. o nałożeniu na "R." [...] (z siedzibą w P.), zwaną dalej "Przewoźnikiem", kary administracyjnej w wysokości 3.000 euro (w przeliczeniu – 12 648,90 zł.).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
Wnioskiem z 17 maja 2013 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w K. wystąpił do Wojewody o wymierzenie Przewoźnikowi kary wskazując, że 15 maja 2013 r. przywiózł on autokarem relacji D. ([...]) – K.([...]) obywatela [...], p. L. M. (ur. [...] października 1972 r.), zwanego dalej "Cudzoziemcem", który nie posiadał zezwolenia uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Polski.
Wojewoda decyzją z [...] września 2013 r., na podstawie art. 138 ust. 1-3 w związku z art. 135 ust. 1-2 oraz art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2011 r. Nr 264, poz. 1573 ze zm.), orzekł o nałożeniu na Przewoźnika kary administracyjnej.
Od powyższej decyzji wniósł odwołanie Przewoźnik.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, uzasadniając zaskarżoną decyzję, wskazał, że 15 maja 2013 r. na kierunku wjazdowym do Polski zgłosił się Cudzoziemiec, który nie legitymował się ważnym tytułem pobytowym uprawniającym do wjazdu na terytorium Polski. Posiadał ważny dokument podróży (termin ważności do 27 sierpnia 2019 r.). W dokumencie tym zamieszczona była wiza Schengen, wielokrotnego wjazdu, ważna od 10 czerwca 2013 r. do 9 czerwca 2014 r., na 90 dni. Przesłuchany Cudzoziemiec oświadczył, że nie był świadomy, że wiza jest nieważna, pilotka autobusu zebrała dokumenty podróży, lecz nie powiedziała, że wiza jest nieważna. Kierowca wyjaśnił, że nie sprawdza pasażerom wiz – robi to pilotka.
Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu, na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Ponadto art. 135 ust. 2 ustawy stanowi, że obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Zgodnie zaś z art. 138 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3000 do 5000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. W myśl ust. 2 zasada ta dotyczy również przewoźnika dokonującego regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.
Organ wskazał, że art. 135 ustawy o cudzoziemcach nakłada na przewoźników określonego typu obowiązki. Przewoźnik jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Obowiązek ten dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Organ podkreślił, iż nie jest wystarczający sam fakt posiadania przez cudzoziemca jakiejkolwiek wizy, ale wizy wymaganej, tj. uprawniającej cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP.
Organ podał, że przewoźnik chcąc wykonywać usługi przewozu osób niebędących obywatelami polskimi przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązany jest zapoznać się z przepisami dotyczącymi przekraczania granic i pobytu w Polsce, jak również w krajach, do których wykonuje transport. Z uwagi na wstąpienie Polski do strefy Schengen podstawowe znaczenie dla przewoźnika wykonującego usługi w zakresie takim, jak odwołujący się, było zapoznanie się z właściwymi przepisami regulującymi ruch w tej strefie, w tym z rozporządzeniem (WE) NR 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. ustanawiającym wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks graniczny Schengen) (Dz.U. UE L Nr 105 poz. 1 ze zm.), Konwencją Wykonawczą do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. między Rządami Państw Unii Gospodarczej Beneluksu, Republiki Federalnej Niemiec oraz Republiki Francuskiej w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach (Dz.U. UE.L. z 2000r. Nr 239 poz. 19 ze zm.), jak również z przepisami ustawy o cudzoziemcach. Ryzyko nieznajomości przepisów obowiązujących, w tym zakresie obciąża przewoźników.
Skoro na mocy art. 135 ustawy o cudzoziemcach na przewoźniku ciążyły określone obowiązki kontrolne względem cudzoziemców, to przewoźnik ten powinien powierzyć ich wykonywanie osobie, która dostatecznie zna zakres tych obowiązków. Skutki ich niedopełnienia ustawa o cudzoziemcach określa jasno w art. 138. Zakres obowiązków przewoźnika został przez ustawodawcę sprecyzowany do kontroli posiadania odpowiednich, pozwalających na wjazd dokumentów. Czynnością, która umożliwia stwierdzenie - jak w niniejszej sprawie - jaki jest okres ważności wizy, a tym samym, czy uprawnia on cudzoziemców do wjazdu i pobytu na terytorium RP, jest wgląd w naklejkę wizową. Zachowanie przewoźnika musi charakteryzować się wysokim stopniem staranności, który jest jednak współmierny do zakresu kontroli, wynikającego z art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Jeżeli zatem analiza treści dokumentu wskazuje, że jest on nieważny, ponieważ wygasł termin jego ważności lub ważność dokumentu jeszcze się nie rozpoczęła, przewoźnik bądź działająca w jego imieniu osoba powinna to stwierdzić.
W przedstawionych okolicznościach sprawy organ wskazał, że Cudzoziemiec nie spełniał warunków wjazdu na terytorium Polski, a także do strefy Schengen, określonych w art. 13 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen. Posiadana przez Cudzoziemca wiza krajowa, na podstawie której zamierzał przekroczyć granicę, nie uprawniała do wjazdu 15 maja 2013 r., gdyż rozpoczynała ważność 10 czerwca 2013 r. W przypadku zachowania przez Przewoźnika należytej staranności, odnotowałby on fakt posiadania przez Cudzoziemca wizy krajowej, która nie uprawniała do przekroczenia granicy Polski.
Wskazano, że Przewoźnik nie ponosiłby odpowiedzialności, o ile Cudzoziemiec posługiwałby się np. podrobionym dokumentem. Jednakże kontrola czasu obowiązywania wizy należy do obowiązków dokonującego przewozu mieszczących się w zakresie należytej staranności.
W skardze Cudzoziemiec sformułował zarzuty naruszenia:
- prawa materialnego, w postaci art. 135, 138 ust. 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 31 ust 3 w zw. z art. 8 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędna wykładnie i niewłaściwe zastosowanie art. 135 i 138 ustawy o cudzoziemcach i w konsekwencji nałożenie kary pieniężnej na Przewoźnika podczas gdy:
prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie przepisów ustawy o cudzoziemcach, dokonana w świetle całego obowiązującego w Polsce systemu prawa, w szczególności rozporządzenia (WE) nr 562/2006, dyrektywy Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. uzupełniającej postanowienia art. 26 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen; ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2011 r. Nr 116 poz. 675 ze zm.) oraz art. 15 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 67 ze zm.) prowadzi do wniosku o braku podstaw do nałożenia kary pieniężnej na Przewoźnika,
- przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 107, jak również art. 86 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania dostępnego materiału dowodowego, zmierzającego do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a to brak przesłuchania w charakterze świadka pilotki autokaru (zarówno w postępowaniu przed organem I, jak i II instancji), przewożącego 15 maja 2013 r. pasażerów na trasie D. — K., na okoliczność informacji udzielonych jej przez p. L. M., dotyczących posiadanych przez niego dokumentów, jak również brak przesłuchania przedstawiciela skarżącego pomimo, że w sprawie istniały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy podczas gdy, prawidłowe zastosowanie wskazanych przepisów wymagało przeprowadzenia przez organ II. instancji przesłuchania pilotki autokaru lub co najmniej przesłuchania przedstawiciela Przedsiębiorstwa skarżącego celem wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a następnie wyczerpującego i zgodnego z przepisami uzasadnienia treści decyzji.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że nieprawidłowo ustalono stan faktyczny sprawy poprzez przyjęcie, jakoby Przewoźnik nie podjął właściwych działań w celu wykonania nałożonych na niego przez prawo obowiązków.
Zdaniem skarżącego, prawidłowa wykładnia przepisów ustawy o cudzoziemcach, dokonana w świetle obowiązującego w Polsce systemu prawa - w szczególności Rozporządzenia (WE) nr 562/2006 prowadzi do wniosku, że brak jest podstaw do nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika.
Skarżący, uzasadniając wskazane zarzuty, poniósł, że organ w sposób nie- konsekwentny interpretuje zakres obowiązku przewoźnika. Z jednej strony przywołuje zasadę obiektywnej odpowiedzialności przewoźników, za zdarzenie w postaci próby przewozu przez granicę osoby, niemającej wymaganego dokumentu, z drugiej przyjmuje, że za pewne zdarzenia nie ponoszą oni jednak odpowiedzialności (np. gdy dokument jest podrobiony). Zdaniem Strony skarżącej, także w przedmiotowym przypadku Przewoźnik dołożył należytych starań (co mogło być wyjaśnione w ramach dalszych czynności dowodowych), a więc nie powinien ponosić odpowiedzialności. Za takim rozumieniem regulacji art. 138 ust. 1 i 2 w zw. z art. 135 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach przemawiają względy wykładni systemowej i celowościowej. Zdaniem strony generalnie przewoźnicy, związani z klientem wyłącznie umową na świadczenie usługi (stosunek cywilnoprawny), nie mają możliwości technicznych i organizacyjnych wyegzekwowania od pasażerów by legitymowali się ważnymi dokumentami. Zadania w tym zakresie powinny wykonywać odpowiednie służby publiczne (np. Straż Graniczna). W rozpoznawanym przypadku brak też przesłanek do wymierzenia drastycznej kary administracyjnej, skoro Cudzoziemiec miał w istocie dokument, który umożliwiał mu legalny pobyt w strefie Schengen (tylko termin początku jego ważności nie rozpoczął biegu na dzień przekraczania granicy). W takiej sytuacji wzgląd na regulacje prawa stanowione na szczeblu Unii Europejskiej przemawia za nie stosowaniem sankcji, które mają wykluczyć wjazd osób niepożądanych na terytorium krajów strefy Schengen. Wskazano, że w świetle zmienionych regulacji (obowiązujących od maja 2014 roku) zakres odpowiedzialności przewoźnika będzie jednoznacznie ograniczony.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 138 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z którym na przewoźnika, który wykonując regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym (z wyjątkiem ruchu przygranicznego) przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę (jednak suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500 000 euro).
Karę administracyjną, o której mowa w art. 138, na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej, w której odmówiono cudzoziemcowi wjazdu, nakłada na przewoźnika, w drodze decyzji, wojewoda właściwy ze względu na siedzibę organu występującego z wnioskiem (art. 139 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach).
Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż wobec faktu nieposiadania przez Cudzoziemców w dniu zgłoszenia się do odprawy granicznej zezwoleń na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komendant Placówki Straży Granicznej w K., decyzją z [...] maja 2013 r., odmówił Cudzoziemcowi wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie wystąpił do właściwego wojewody z wnioskiem o wymierzenie kary administracyjnej.
Przesłanki odpowiedzialności przewoźników zostały sprecyzowane w rozdziale 12 ustawy o cudzoziemcach. W szczególności, zgodnie z art. 135 ust. 1 i 2 tej ustawy, przewoźnik, wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym (z wyjątkiem ruchu przygranicznego) który przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane.
Z akt sprawy wynika bezspornie, że Cudzoziemiec był pasażerem autokaru należącego do Przewoźnika. Kurs odbywał się w międzynarodowym transporcie drogowym. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej. stwierdzili, że Cudzoziemiec nie posiada w paszporcie wizy, która 15 maja 2013 r. uprawniałaby do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ani innego ważnego dokumentu umożliwiającego legalny wjazd i pobyt na terytorium Polski. W dniu zgłoszenia się do odprawy granicznej Cudzoziemiec nie legitymował się ważnym tytułem pobytowym. Posiadał wizę krajową, z terminem ważności od 10 czerwca 2013 r.
Zamierzający przekroczyć granicę Cudzoziemiec i kierowca autobusu zostali przesłuchani przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej. Według oświadczenia cudzoziemca, nie zauważył on, że posiadana przez niego wiza nie jest ważna (k. 8 akt admin.). Kierowca autobusu oświadczył, że nie zajmuje się sprawdzaniem wiz, robi to pilotka, która widocznie przeoczyła termin ważności wizy (k. 11 akt adm.).
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 4 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, przewoźnikiem jest osoba fizyczna lub prawna zajmująca się zarobkowo przewozem osób drogą powietrzną, morską lub lądową.
Przez sformułowanie "wymagana wiza", zawarte w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, należy rozumieć wizę ważną, a więc uprawniającą cudzoziemca do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Taką wizą przewożony przez skarżącego Cudzoziemiec nie dysponował, co bezspornie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Prawidłowo organ ocenił (i nie było to w skardze kwestionowane), że Cudzoziemiec nie spełniał warunków wjazdu na terytorium RP oraz do strefy Schengen, określonych w art. 13 ust. 1 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i art. 5 ust. 1 Kodeksu granicznego Schengen. Posiadana wiza krajowa nie uprawniała do wjazdu do Polski 15 maja 2013 r., bowiem była ważna od 10 czerwca 2013 r.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie przewoźnika, w świetle regulacji zawartej w art. 135 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, powinno charakteryzować się wysokim stopniem staranności. W niniejszej sprawie analiza treści dokumentów pasażerów nie potwierdzała ich ważności, czego przewoźnik (pracownik za którego zaniechanie przewoźnik odpowiada) prawidłowo nie sprawdził. Przywiezienie do granicy cudzoziemca nie posiadającego wymaganej wizy musiało skutkować sankcją określoną w art. 138 ust. 1 i 2 ustawy - nałożeniem na Przewoźnika kary administracyjnej. Sankcja ta jest obligatoryjna, gdyż organ dysponuje uznaniowością wyłącznie przy określeniu wymiaru kary, co wynika wprost z treści powyższego przepisu. Z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w art. 138 ust. 1 ustawy: "nakłada się karę administracyjną", podjęcie przedmiotowego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne. Do uznania organu pozostawiono natomiast wysokość samej kary - od 3000 - 5000 euro za każdą przywiezioną osobę.
Odnosząc się do zarzutu braku zgodności treści zaskarżonej decyzji z celem, jaki przepisom art. 135 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wyznacza dyrektywa 2001/51/WE należy stwierdzić, że nakładanie kar administracyjnych na przewoźników stanowi wyraz implementacji tej dyrektywy. Aktem prawnym przewidującym obowiązek nakładania tych kar jest Konwencja Wykonawcza (art. 26 ust. 2 w zw. z ust. 3), przy czym rozwinięcie tej regulacji znajduje się w dyrektywie 2001/51/WE, która z założenia ma uzupełniać postanowienia art. 26 Konwencji Wykonawczej. Choć dyrektywa 2001/51/WE deklaruje cel w postaci skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji (w motywie 1 i 2 preambuły), to cel ten ma być osiągnięty przez działania prewencyjne. Jednym z takich działań jest m.in. nakładanie kar administracyjnych na przewoźników, które jak statuuje art. 4 ust. 1 dyrektywy, mają być odstraszające, skuteczne i proporcjonalne. Kara administracyjna ma zatem w pierwszej kolejności wymusić skuteczniejsze działania przewoźnika w przyszłości w realizacji jego obowiązków, nie zaś stanowić sankcję mającą na celu stworzenie stanu dolegliwości dla niego. Celem jest przeciwdziałanie temu, aby przewoźnicy nie stwarzali warunków sprzyjających nielegalnej imigracji. Skoro zatem kara administracyjna ma realizować cel prewencyjny, bez znaczenia jest ryzyko migracyjne związane z osobą, która została przez przewoźnika przywieziona do granicy bez odpowiednich dokumentów, jak również ewentualne zagrożenie związane z przewożoną osobą. W tym kontekście – odnośnie do argumentacji przewoźnika, jakoby - wobec wydania wizy - przebywanie danej osoby w strefie Schengen nie stanowiło niebezpieczeństwa (zdarzenia niepożądanego), wskazać wypada, że karę nałożono w najniższej przewidywanej wysokości. Nie sposób z kolei uznać, aby sam fakt wjazdu przed okresem ważności wizy mógł zostać uznany, za bez znaczenia z punktu widzenia nadzoru nad legalnością przemieszczania osób przez zewnętrzne granice strefy Schengen.
W przedmiotowej więc sprawie kara administracyjna została nałożona na przewoźnika prawidłowo, wobec spełnienia przesłanki określonej w art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Kontrolując tok postępowania, Sąd nie dopatrzył się uchybień w zakresie dopełnienia przez organy administracji obowiązków określonych w szczególności w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. Organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Powyższe pozwala stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana przy uwzględnieniu całokształtu istotnych okoliczności sprawy. Nadto, uzasadnienie kwestionowanej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. – odniesiono się w nim do wszystkich istnych w sprawie zagadnień.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wypada wskazać:
- trafnie zauważa Strona skarżąca, że wobec treści art. 135 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach nie sposób uznać, że odpowiedzialność przewoźnika ma charakter całkowicie zobiektywizowany (jak to stwierdza w pewnych fragmentach uzasadnienia organ administracji) – oderwany od winy; przewoźnik jest zobligowany do sprawdzenia (co jest warunkiem upewnienie się), czy pasażer ma wymagany prawem obowiązującym na terytorium Polski (z uwzględnieniem norm stanowionych na szczeblu instytucji międzynarodowych) dokument, uprawniający do przekroczenia granicy; nie może on natomiast ponosić odpowiedzialności, gdy upewni się, że wymaganym dokumentem pasażer się legitymuje (odpowiadającemu określonemu normatywnie wzorowi), lecz w istocie dokument okaże się podrobiony, w taki sposób, że nie może tego dostrzec osoba niebędąca specjalistą w danej dziedzinie; jednocześnie uwarunkowanie to odnotował organ administracji; jednak taki przypadek nie miał miejsca w przedmiotowej sprawie; nie można natomiast uznać jakoby w rozpoznawanej sprawie Przewoźnik upewnił się, czy dany pasażer dysponował stosownym dokumentem, skoro z jego treści wynikał jednoznacznie brak uprawnienia do przekroczenia granicy w dniu przejazdu autobusem kursowym; w tym kontekście bezzasadne są zarzuty nie przeprowadzenia dalszych czynności dowodowych (przesłuchanie świadków itp.),
- chybione są wywody skargi gdzie podnosi się że obowiązek kontroli, czy podróżny ma dokument uprawniający do przekroczenia granicy, nie jest wykonalny; cała kwestia sprowadza się do odpowiedniego sformowania warunków przewozu tak, aby wskazać że np. ewentualne nabycie biletu (czy inna forma uiszczenia należności) nie jest warunkiem wystarczającym, aby skorzystać z usługi obejmującej przewóz przez granicę – konieczne jest dodatkowo okazanie pracownikowi przewoźnika ważnego dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy w dniu wykonywania kursu; dokument taki powinien być weryfikowany przez osoby zatrudnione przez przewoźnika i merytorycznie do tego przygotowane (zapoznane z wzorami dokumentów itp.); mieści się to w wymaganiach należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej, skoro przewoźnikowi znana jest reguła (tu w postaci konkretnej regulacji normatywnej), że dostarczenie pasażera do odprawy granicznej bez ważnych dokumentów skutkuje wymierzeniem kary przewoźnikowi; w przypadku dostarczenia do odprawy przez przewoźnika osoby, której brak dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy jest w sposób oczywisty prosty do stwierdzenia przez osobę posiadającą wiedze w tym zakresie (jak w rozpoznawanym przypadku – data ważności wizy oraz data przekroczenia granicy) nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności okoliczność, że ani zainteresowany (Cudzoziemiec) ani pracownik odpowiedzialny za kontrolę dokumentów – np. pilot autokaru) nie zorientowali się, że dokument nie jest ważny; w takim przypadku odpowiedzialność Przewoźnika ma w istocie charakter obiektywny (za sam fakt nie upewnienia się w powiązaniu ze skutkiem - dostarczeniem do odprawy granicznej), nie związany z winą konkretnej osoby, a zastosowanie sankcji ma, jak wskazano wcześniej, cel prewencyjny - służy eliminacji tego rodzaju przypadków w przyszłości – np. poprzez doskonalszą organizacje pracy czy dodatkowe przeszkolenie pracowników przewoźnika,
- Strona skarżąca, formułując zarzut nie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy (kwestia dodatkowych przesłuchań kierowcy, pilota autokaru, uzyskania dalszych wyjaśnień od Przewoźnika w kontekście zarzutu naruszenie art. 7. 77 i 86 K.p.a.) nie przywołała w skardze żadnych okoliczności faktycznych, które mógłby na tej podstawie zostać ustalone i mieć znaczenie dla sprawy; istotnego znaczenia nie mogłoby mieć np. ustalenie, że Cudzoziemiec złożył - wobec pracownika przewoźnika – oświadczenie o posiadaniu dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy; praktyka uznawania za wystarczające oświadczeń nie mieści się bowiem w wymaganiu należytej staranności, wobec obowiązków obciążających przewoźników, wynikających wprost z ustawy; dodatkowo warto wskazać: gdyby nawet naruszono procedurę, nie przeprowadzając dowodów mogących potencjalnie mieć istotne znacznie, zarzut w tym zakresie byłby skuteczny tylko gdyby uprawdopodobniono, że mogło mieć to wpływ (do tego istotny) na wynik konkretnej sprawy; wynika to a contrario z treści art. 145 §. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.),
- bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy pozostaje podniesiona w skardze okoliczność, że prawodawca po dniu, gdy doszło do naruszenia wymagań ustawy jak i dniu orzekania w sprawie, zmienił regulacje materialnoprawne w zakresie wymierzania administracyjnej sankcji pieniężnej.
Wobec powyższych uwarunkowań nie są trafne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, przez ich wadliwą wykładnię, w tym zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji (art. 8). Prawidłowa wykładnia regulacji nie pozostaje w sprzeczności z zasadami rangi konstytucyjnej w szczególności, co do reguł ograniczania wolności konstytucyjnych (art. 31 ust. 3), ani z przepisami stanowionymi przez instytucje międzynarodowe, mającymi moc na terytorium Polski, wobec ratyfikacji stosownych umów międzynarodowych. Jak wskazano, nie naruszono także w istotnym dla sprawy zakresie przepisów postępowania.
Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło