I SA/Wa 1971/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2014 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W.E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego W.E. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] orzekającą o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części gruntu o pow. [...], oznaczonego jako działka ew. nr [...], w obrębie [...], położonego w W. przy ul. [...] na rzecz M.T., ustalającą czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do udziału wynoszącego [...] części przedmiotowego gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste właścicielom lokali mieszkalnych szczegółowo wymienionych w decyzji, znajdujących się w budynku przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przytoczyło treść art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) i wskazało, że z akt sprawy wynika, iż nieruchomość położona w W. przy ul. [...] spełnia warunki określone w powołanym przepisie. Organ zaznaczył jednocześnie, że z aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1950 r. wynika, iż C.T. zbył na rzecz M.S. jedynie lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy Al. [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W.E. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niepodjęcie wszystkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, nazbyt swobodną ocenę dowodów i w konsekwencji błędne przyjęcie, że umową z dnia [...] stycznia 1950 r. C.T. zbył na rzecz M.S. lokal mieszkalny nr [...] w budynku przy Al. [...] (obecnie ul. [...]) w W., podczas gdy skutkiem tej umowy było również rozporządzenie przysługującymi mu roszczeniami o ustanowienie prawa własności czasowej do gruntu w wymiarze [...]; 2) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego błędne zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji w przypadku, gdy organ powinien wydać decyzję uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzec co do istoty sprawy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej odrzucenie lub oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, choć z innych powodów, niż podniesione przez skarżącego. Na wstępie podkreślić należy, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 kpa). Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Z analizy akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika tymczasem, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta W. skierowane zostały do E.S., który zmarł w dniu [...] lipca 2005 r., do A.S., który zmarł w dniu [...] lutego 1988 r. oraz do S.S., która zmarła w dniu [...] stycznia 1997 r. Okoliczność śmierci wskazanych wyżej osób wynika z nadesłanych do Sądu przez Urząd Stanu Cywilnego W. stosownych odpisów zupełnych aktów zgonu. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji. Decyzje te skierowane zostały do osób nieżyjących, które w chwili ich wydawania nie miały już przymiotu strony, co stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zauważyć trzeba, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż wydanie rozstrzygnięcia w stosunku do osoby zmarłej oznacza, że jest ono obarczone wadą nieważności i powinno być usunięte z obrotu prawnego, aby nie wywoływało skutków prawnych (np. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 2462/99). Nie ma przy tym znaczenia, czy organ prowadząc postępowanie wiedział, że osoba będąca dotychczas stroną postępowania nie żyje, czy też takiej wiedzy nie posiadał. Organ powinien w sposób prawidłowy, na każdym etapie postępowania mieć aktualną wiedzę na temat kręgu podmiotów mających interes prawny w danym postępowaniu (art. 61 § 4 kpa w związku z art. 10 § 1 kpa). Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał ich merytorycznie pod względem zgodności z prawem. Wskazane wyżej uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd, zgodnie z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent W. weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie i ustali, w oparciu o prawomocne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub akty poświadczenia dziedziczenia, strony postępowania, którym zapewni udział w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 i art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.