II SAB/Lu 142/14
WyrokWSA w Lublinie2014-06-17
Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka handlowa z dominującym udziałem jednostek samorządu terytorialnego jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na wniosek, gdy dane te są dostępne w rocznych sprawozdaniach finansowych w Krajowym Rejestrze Sądowym?Ratio decidendi
Spółka, w której jednostki samorządu terytorialnego mają pozycję dominującą, jest zobowiązana do udostępniania informacji publicznej. Jednak obowiązek ten realizowany jest również poprzez publikowanie informacji w sposób publicznie dostępny, a nie wyłącznie na indywidualny wniosek. Skoro żądane informacje są dostępne w rocznych sprawozdaniach finansowych w Krajowym Rejestrze Sądowym, spółka nie pozostaje w bezczynności i nie musi udostępniać ich na wniosek.Stan faktyczny
Skarżący A. F. zwrócił się do spółki T. L. S.A. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wyników finansowych, zobowiązań finansowych, pomocy publicznej oraz wynagrodzeń zarządu za 10 miesięcy 2013 roku. Spółka odmówiła udostępnienia tych informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa i prywatny charakter danych o wynagrodzeniach. Skarżący podniósł, że spółka jest podmiotem z dominującym udziałem jednostek samorządu terytorialnego i powinna udostępnić żądane informacje.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. F. na bezczynność T. L. Spółki Akcyjnej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
W skardze z dnia 20 grudnia 2013r. A. F. domagał się zobowiązania Targów . S.A w L. do udzielenia informacji publicznej dotyczącej jej wyników finansowych, krótko - i długoterminowych zobowiązań finansowych, wysokości otrzymanej pomocy publicznej oraz wysokości wynagrodzeń Zarządu za 10 miesięcy 2013r. Wyjaśnił, że o udostępnienie powyższych danych wystąpił drogą elektroniczną w dniu 25 listopada 2013r. Tego samego dnia otrzymał odpowiedź p.o Prezesa Zarządu spółki, z której wynikało, że nie jest zobowiązana do udzielenia informacji, które stanowią jej tajemnicę. Roczne sprawozdania finansowe są zgodnie z prawem przekazywane do właściwego sądu rejestrowego. Spółka zobowiązała się do przesłania informacji za 2012r. i poinformowała, że dane za rok 2013r. będą dostępne po zatwierdzeniu przez właściwe organy. W tej sytuacji skarżący przesłał w dniu 26 listopada 2013r odpowiedź, w której stwierdził, że art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej zostaje wyłączony w odniesieniu do podmiotów działających w oparciu o środki publiczne, w zakresie o jakim stanowi art. 6 ust.1 pkt.5e ustawy, czyli informacji o dochodach i stratach oraz o dysponowaniu tymi dochodami i sposobach pokrywania strat. W dniu 26 listopada 2013r. spółka odpowiedziała, że powyższe dane dostępne są w rocznych sprawozdaniach, natomiast informacje, których żąda wykraczają poza zakres określony ustawa.
W odpowiedzi na skargę Spółka zaznaczyła, że dane dotyczące statusu prawnego, organizacji, przedmiotu prowadzonej działalności, organów i osobach sprawujących w nich fikcje, kompetencje, zakres ich czynności i obowiązków, struktury własnościowej oraz dysponowanego majątku dostępne są na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej. Są to informacje jawne, z którymi każdy może się zapoznać. Jednak dane, których żąda skarżący, nie mogą zostać udostępnione, ponieważ stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Według art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji za takie uznaje się nieujawnione do publicznej wiadomości informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Dane zawarte w żądanych dokumentach obrazują zarówno aktywa, jak i pasywa oferentów, dochód, zyski, koszty działalności, straty, zobowiązania finansowe. Niewątpliwie są to informacje poufne. Informacje o wynagrodzeniu członków zarządu są dodatkowo chronione ich prywatnym charakterem. Spółka podkreśliła, że jest podmiotem prawa handlowego, założonym w 1999r. przez podmioty nie zaliczone do sektora finansów publicznych. Dopiero w 2004r. jej akcjonariuszami zostało Województwo L., Gmina L. oraz Międzynarodowe Targi P. Sp. z o. o. Spółka zaznaczyła, że jej działalność polegająca na prowadzeniu wystaw i targów nie mieści się w sferze zadań władzy publicznej, ani w sferze jej odpowiedzialności. Działalność w tym zakresie mogą prowadzić podmioty prywatne na zasadzie wolnej konkurencji. Została utworzona jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą nastawioną na zysk. Wstąpienie jako akcjonariuszy podmiotów należących do sektora finansów publicznych spowodował tylko faktyczny aspekt działalności, poprzez przeniesienie majątku, który dotychczas był przez spółkę wynajmowany ( nieruchomości , hala ) do majątku spółki, co spowodowało, że prowadzi działalność w oparciu o majątek własny.
W odpowiedzi na stanowisko spółki skarżący w piśmie z dnia 13 czerwca 2014r. zaznaczył, że powołane przez spółkę argumenty nie mają zastosowania do podmiotów prawa handlowego, dla których dominującymi akcjonariuszami są samorządy i Skarb Państwa, na których rzecz świadczy usługi komercyjne i otrzymuje pomoc publiczną. W jego ocenie żądana informacja nie naruszała interesów osób trzecich, tajemnicy handlowej, know – how, czy jakichkolwiek informacji publicznych. Według niego bezczynność spółki spowodowała, że zakres informacji, o który występował, będzie dostępny w Krajowym Rejestrze Handlowym szybciej, niż miał to gwarantować art. 61 Konstytucji RP oraz art. 10 ust.1 oraz art. 6 ust.1 pkt. 5 lit. c-e ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stanowisko skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, choć część zarzutów formułowanych najpierw w skardze, a potem w kolejnym piśmie ma uzasadnione podstawy. Słusznie bowiem skarżący uważa, że żądane informacje są informacjami publicznymi, a sama spółka jest zobowiązana do ich udzielenia. Z treści art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U Nr 112, poz. 1198 ze zmianami ) jasno wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Z kolei stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy obowiązane do udostępniania informacji publicznej są nie tylko organy władzy publicznej (pkt 1), ale także m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt 5). Według art. 1 pkt 10 ustawy z dnia o ochronie konkurencji i konsumentów przez pozycję dominującą rozumie się pozycję przedsiębiorcy, która umożliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku właściwym przez stworzenie mu możliwości działania w znacznym zakresie niezależnie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa się, że przedsiębiorca ma pozycję dominującą, jeżeli jego udział w rynku właściwym przekracza 40%. W wyroku z dnia 9 sierpnia 2011r. (I OSK 877/11, opubl. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zawarty w art. 4 ust.1 pkt. 5 warunek dotyczy związania jednostek samorządu terytorialnego ze strukturą kapitałową spółki, a nie z rynkiem, na którym spółka działa. Odesłanie do rozumienia pozycji dominującej w świetle przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów oznacza jedynie oznaczenie wielkości udziałów jednostek samorządu terytorialnego w spółce, która skutkuje uznaniem tych jednostek za posiadanie w niej pozycji dominującej. Według dostępnych danych udział Gminy L. w spółce Targi L. S.A wynosi 42,22%, Województwa L. – 26,73%, Regionalnej Izby Gospodarczej – 0,006%, co oznacza ich pozycję dominującą, a w konsekwencji pozwala uznać spółkę za podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Bez znaczenia pozostaje w tej sytuacji, czy jej działalność nastawiona jest na uzyskanie zysku, czy ma charakter non profit. Według art. 1 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonym w tej ustawie. Na tle tego przepisu w orzecznictwie za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną lub odnoszoną do władz publicznych, a także wytworzoną lub odnoszoną do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Jak się powszechnie przyjmuje informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Chodzi tu przy tym o wszelkiego rodzaju dokumenty odnoszące się do organu wykonującego władzę publiczną lub innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oraz gospodarujące mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, przy czym bez znaczenia jest, w jaki sposób znalazły się one w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji organu i jakiej sprawy dotyczą. W tym kontekście uznanie żądanej informacji za informację publiczną nie może budzić zastrzeżeń, co zresztą wprost wynika z powołanego także w skardze art. 6 ust. 1 pkt.5 lit.e ) ustawy o udostępnieniu informacji publicznej dotyczącego informacji o dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty określone w lit. a) –c) mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych oraz w dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat. Za informację o majątku publicznym ustawa uznaje również informacje o uzyskanej pomocy publicznej ( art. 6 ust. 1 pkt.5 lit. g). Wbrew oczekiwaniom skarżącego nie ma jednak podstaw do uznania bezczynności spółki w udostępnieniu wspomnianych informacji. Obowiązek udostępniania informacji publicznej przez podmioty określone w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej realizowany jest bowiem nie tylko poprzez indywidualne udzielanie takiej informacji na wniosek, ale również poprzez publikowanie takich informacji w sposób publicznie dostępny. Udzielanie informacji publicznej na wniosek następuje bowiem tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie może zapoznać się z tą informacją w inny sposób publicznie lub powszechnie dostępny. Wniosek ten wynika z treści art. 1 ust. 2 ustawy stanowiącego, że jej przepisy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Według powszechnie akceptowanej wykładni tego przepisu przyjmuje się, że jeżeli obowiązują odmienne regulacje ich udostępniania, będą one miały pierwszeństwo przed ustawą o dostępie do informacji publicznej. Istota odesłania, o którym jest mowa w art. 1 ust. 2 dotyczy takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jak i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej ( wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2013r. I OSK 2718/12 opubl. w CBOSA ). W tym przypadku żądane informacje zawarte są w rocznych sprawozdaniach finansowych, które spółka zobowiązana jest przekazywać do Krajowego Rejestru Sądowego i które są dostępne publicznie w tym Rejestrze, jak również są dostępne w ogólnokrajowym dzienniku urzędowym " Monitor Sądowy i Gospodarczy" stanowiącym publikator publicznie dostępny, co wynika z art. 8 i art. 8a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym ( tekst jedn Dz.U. 2013r., poz. 1203 ze zm.) oraz art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ( tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.330 ze zmianami ) . Wynik finansowy spółki, opisany w art. 42 ust.1 ustawy o rachunkowości odzwierciedla rachunek zysku i strat stanowiący część sprawozdania finansowego ( art. 45 ust. 2 pkt.2 ustawy o rachunkowości ). Jeśli chodzi o dotacje oraz inne świadczenia dane te zawarte są w bilansie ( Aktywa część B .II. 2. lit. b), inne ( Aktywa część B. II. 2.lit.c), zobowiązania długoterminowe ( Pasywa część B. II), zobowiązania krótkoterminowe ( pasywa część B.III., w tym wynagrodzenia pkt.2 lit.h). Szczegółowe informacje dotyczące wynagrodzeń, łącznie z wynagrodzeniami z zysku wypłaconych lub należnych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających, nadzorujących lub administrujących spółek handlowych (dla każdej grupy osobno) za rok obrotowy zawarte się w dodatkowych informacjach i objaśnieniach, również stanowiących część sprawozdania finansowego ( art. 45 ust. 2 pkt.3 ustawy o rachunkowości ). Stosownie do art. 8 a ust.2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym każdy ma prawo otrzymać z katalogu, drogą elektroniczną, poświadczone kopie dokumentów wymienionych w ust.1 tej ustawy. Jeśli wspomniane dane podlegają upublicznieniu oczywista wydaje wadliwość argumentacji spółki o objęciu ich tajemnicą przedsiębiorstwa. Dostępność danych objętych wnioskiem oznacza natomiast, że spółka nie pozostawała w bezczynności w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżący domagał się danych za okres 10 miesięcy 2013r. Wynikająca z treści art. 1 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej zasada o możliwości udzielanie informacji publicznej na wniosek następuje tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie może zapoznać się z tą informacją w inny sposób publicznie lub powszechnie dostępny nie przewiduje w tym względzie żadnych wyjątków. Skoro wspomniane informacje są zamieszczane w sprawozdaniu, sporządzonym na dzień bilansowy i którego termin złożenia do ogłoszenia jest ściśle określony w art. 70 ust.1 ustawy o rachunkowości nie można domagać się tych samych danych na zasadzie ustawy o dostępie do informacji publicznej tylko z tego powodu, że wniosek dotyczy innego okresu, niż rok obrotowy.
Z tego względu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r., poz. 270 ze zmianami ) skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło