IV SAB/Po 60/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-10-02
Skład orzekający: Donata Starosta, Ewa Kręcichwost-Durchowska, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo energetyczne, odmawiając udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, dopuszcza się bezczynności w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, jeśli odmowa ta nie przybrała formy decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo energetyczne, odmawiając udostępnienia informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, nie dopuszcza się bezczynności, jeśli jego pismo zawierające odmowę spełnia minimalne wymogi formalne rozstrzygnięcia, nawet jeśli nie zostało formalnie nazwane decyzją administracyjną. Sąd w postępowaniu skargi na bezczynność bada jedynie fakt wydania rozstrzygnięcia, a nie jego merytoryczną poprawność.Stan faktyczny
Wnioskodawca zwrócił się do spółki energetycznej z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej decyzji i dokumentacji budowy linii elektroenergetycznych. Spółka, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa, odmówiła udostępnienia części żądanych dokumentów. Wnioskodawca złożył skargę na bezczynność spółki, zarzucając jej brak wydania decyzji odmownej. Sąd uznał, że pismo spółki zawierające odmowę spełniało wymogi rozstrzygnięcia, co wykluczało bezczynność.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 października 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność [...] Sp. z o.o. w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Pismem z 17 grudnia 2013 r. (data wpływu do adresata: 19 grudnia 2013 r.) M. P. (dalej jako: "Wnioskodawca" lub "Skarżący"), zastępowany przez pełnomocnika, radcę prawnego Ł. P., zwrócił się do [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "Spółka") Oddział Dystrybucji [...] (dalej jako: "Oddział") z wezwaniem do podjęcia negocjacji w przedmiocie wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, zadośćuczynienia z tytułu utraty wartości nieruchomości oraz ustanowienia na tej nieruchomości służebności przesyłu za wynagrodzeniem, na działkach: [...].
W uzasadnieniu pełnomocnik Wnioskodawcy opisał naziemne linie elektroenergetyczne niskiego i wysokiego napięcia przebiegające przez te działki, wraz z posadowionymi na nich słupami. W treści pisma zawarł również wniosek o udostępnienie informacji publicznej – w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.; obecnie: Dz. U. z 2014 r. poz. 782; dalej w skrócie: "u.d.i.p.") – poprzez przesłanie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji budowy ww. linii elektroenergetycznych, jak również protokołów z odbioru wybudowanych linii przesyłowych (oprócz samej decyzji) i planów zagospodarowania z mapkami, na których naniesiono wybudowane linie. Ponadto pełnomocnik Wnioskodawcy zwrócił się o podanie dokładnej daty posadowienia urządzeń elektroenergetycznych stanowiących fragment napowietrznej sieci rozdzielczej oraz wyjaśnienie, czy od chwili wybudowania (posadowienia) urządzeń elektroenergetycznych na przedmiotowej nieruchomości do dziś, zmieniano ich położenie, czy też dokonywano gruntownych remontów.
W odpowiedzi na ów wniosek, Dyrektor Zakładu Zarządzania Dystrybucją w Oddziale (dalej jak: "Dyrektor Zakładu") pismem z 20 grudnia 2013 r. poinformował, że żądana informacja nie może zostać udostępniona w ustawowym terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, lecz zostanie udzielona najpóźniej do 19 lutego 2014 r. Powodem opóźnienia jest konieczność odszukania w archiwach Spółki stosownych materiałów oraz uzyskania wyjaśnienia od pełnomocnika, jakie jest rzeczywiste posadowienie urządzeń energetycznych. Istnieje bowiem rozbieżność pomiędzy nazwą obszaru wskazaną przez Wnioskodawcę, a zapisaną w księdze wieczystej. Jednocześnie Dyrektor Zakładu zauważył, że przesłany przez pełnomocnika wypis uproszczony z rejestru gruntów wskazuje, iż działkę nr [...] stanowi droga gminna.
W piśmie z 10 lutego 2014 r. Dyrektor Zakładu, z powołaniem się na ustawę o dostępie do informacji publicznej, poinformował pełnomocnika Wnioskodawcy, że żądane przezeń materiały źródłowe – w postaci kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji budowy linii elektroenergetycznych na nieruchomościach Wnioskodawcy oraz kserokopie protokołów odbioru technicznego urządzeń elektroenergetycznych – stanowią część składową dokumentacji budowy sieci energetycznej i nie mogą zostać udostępnione, gdyż zgodnie z obowiązującą w Spółce od 21 stycznia 2014 r. "Instrukcją bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w [...] Sp. z o.o." obejmują informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Zarazem nadmienił, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego wraz z mapami odwzorowującymi lokalizacje infrastruktury energetycznej są dostępne we właściwym dla miejsca zamieszkania Wnioskodawcy urzędzie gminy.
Pismem z 09 kwietnia 2014 r. (data wpływu do Oddziału: 14 kwietnia 2014 r.) M. P., zastępowany przez dotychczasowego pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na bezczynność Spółki w udzieleniu informacji publicznej, polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek Skarżącego z 17 grudnia 2013 r. przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania o jej udostępnienie zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. W związku z tym wniósł o stwierdzenie bezczynności Spółki, działającej przez swój Oddział, oraz zobowiązanie jej do udzielenia informacji w żądanym zakresie i formie, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego podkreślił, iż stroną przeciwną jest Spółka, a nie jej Oddział. Wskazał na brak związania jakimkolwiek terminem na wniesienie skargi na bezczynność. Dalej stwierdził, że dystrybucja energii elektrycznej i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwa energetyczne są "zadaniami publicznymi", zaś Spółka jest podmiotem wykonującym takie zadania, o czym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Pełnomocnik Skarżącego podkreślił, że wezwaniem z 17 grudnia 2013 r. wystąpił do Spółki m.in. o udostępnienie, w przypadku ich istnienia, kserokopii decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii energetycznych. Oświadczył, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, oraz że sytuacja ta znacząco utrudnia Skarżącemu wystąpienie na drogę postępowania sądowego w przedmiocie ewentualnego ustanowienia służebności przesyłu.
W odpowiedzi na skargę Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, radcę prawnego M. Z., wniosła o oddalenie skargi w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu podkreślono, że, wbrew stanowisku Skarżącego, w sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością Spółki, lecz z odmowa udzielenia informacji z uwagi na to, iż informacje te stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. Zaznaczono, że Spółka wyraźnie podniosła okoliczność tajemnicy przedsiębiorstwa w swoim piśmie z 10 lutego 2014 r. Ponadto pełnomocnik Spółki podkreślił, że przedsiębiorstwo nie jest organem władzy publicznej, a zatem nie jest władne wydawać decyzji administracyjnych określonych w art. 16 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 u.d.i.p. stosuje się odpowiednio. A zatem, zdaniem pełnomocnika Spółki, udzielenie odpowiedzi na piśmie przez przedsiębiorstwo jest wystarczającą formą dla odmowy udzielenie informacji, co potwierdza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 01 października 2009 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 22/2009, w którym WSA stwierdził, iż fakt, że spółka odmówiła skarżącemu udostępnienia informacji publicznej w formie przesłania kserokopii aktu notarialnego umowy sprzedaży nie zmienia tego, iż pismo to należy traktować jak decyzję administracyjną. Dalej pełnomocnik Skarżącego ocenił, że Spółka udzieliła odpowiedzi w ustawowym terminie, gdyż pismem z 20 grudnia 2013 r. wskazała na niemożność udzielenia informacji w terminie 2 tygodni, podając zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., że odpowiedzi udzieli w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące licząc od daty złożenia wniosku. Termin ten został dotrzymany. W takich okolicznościach skarga powinna zostać oddalona jako niezasadna. Na marginesie pełnomocnik Spółki wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący miał prawo wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego nie uczynił, traktując odmowę udzielenia informacji jako bezczynność przedsiębiorstwa.
Postanowieniem z 28 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 52/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż Spółka nie dopuściła się zarzucanej bezczynności.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.; dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, (4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do generalnej reguły z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.
W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w zakreślonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, ani to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje nie tylko w przypadku faktycznego "milczenia" podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, ale również w sytuacji, gdy podmiot ten odmawia jej udostępnienia uznając, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wówczas sąd zobligowany jest do rozpoznania skargi i rozstrzygnięcia, czy żądana informacja jest informacją publiczną, i czy rzeczywiście wnioskodawca może skutecznie domagać się jej udostępnienia.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie: "CBOSA").
Wobec tego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi stwierdzić należy, że jej przedmiotem była bezczynność Spółki, będącej przedsiębiorstwem energetycznym, w zakresie udostępnienia Skarżącemu informacji określonych w jego wniosku ("wezwaniu") datowanym na dzień [...] grudnia 2013 r. Zdaniem strony skarżącej owa bezczynność wyrażała się w pominięciu milczeniem wezwania, "z suchym i niczym nie popartym stwierdzeniem, że wobec Spółki nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej".
W związku z tym od razu trzeba zaznaczyć, że w niniejszej sprawie nie sposób doszukać się takiego stwierdzenia w żadnym z obu pism wystosowanych przez Spółkę do pełnomocnika Skarżącego, ani uznać, że Spółka pominęła jego wezwanie milczeniem. Przeciwnie, Spółka niezwłocznie powiadomiła o niemożności załatwienia wniosku w ustawowym terminie, a także podała powody opóźnienia (konieczność odszukania w archiwach stosownych materiałów oraz uzyskanie wyjaśnienia, jakie jest rzeczywiste miejsce posadowienia urządzeń energetycznych – zob. pismo Dyrektora Zakładu z 20.12.2013 r., k. 23 akt sądowych). Wobec tego niewykluczone, że ów zarzut skargi – w sposób oczywisty: chybiony – jest skutkiem li tylko nie dość starannej korekty finalnej komputerowo powielanych pism o podobnej treści.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest wstępne ustalenie, czy żądana informacja jest informacją publiczną oraz czy Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Wprawdzie Spółka tych okoliczności w niniejszej sprawie nie kwestionowała, ale Sąd w granicach swej kognicji był zobligowany z urzędu przeprowadzić w tym zakresie własne rozważania.
Pojęcie "informacji publicznej" określone zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p, zgodnie z którym informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się treścią art. 61 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, statuującego prawo obywateli do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej i podmiotów wykonujących zadania publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej ma charakter powszechny, bowiem jest przyznane "każdemu" (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.). Co do zasady nie wymaga się zatem od osoby wykonującej to prawo wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątki dotyczą przede wszystkim tzw. informacji publicznej przetworzonej). Zgodnie jednak z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, a także przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
Na tym tle normatywnym Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd – ugruntowany już w orzecznictwie sądów administracyjnych – w myśl którego informacje (w tym zwłaszcza decyzje) dotyczące lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznych na określonej działce są, co do zasady, informacjami publicznymi w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. np.: wyrok NSA z 12.03.2014 r., I OSK 2753/13; wyrok WSA z 27.06.2013 r., II SAB/Po 24/13 – CBOSA). W tym więc zakresie wniosek Skarżącego musi być uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej, podlegający rozpoznaniu na zasadach określonych w u.d.i.p.
Rozważając z kolei podmiotowy aspekt niniejszej sprawy należy zauważyć, że w świetle wprowadzenia do wyliczenia zawartego w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., podmiotami obowiązanymi do udzielenia informacji publicznej na podstawie powołanej ustawy są nie tylko szeroko rozumiane "władze publiczne", ale także "inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w pełni pogląd zaakceptowany m.in. w wyroku NSA z 18 sierpnia 2010 r. (I OSK 851/10, CBOSA), w myśl którego zakres terminu "zadania publiczne" jest szerszy od zakresu terminu "zadania władzy publicznej". Pierwsze z tych pojęć abstrahuje bowiem od elementu podmiotowego, a zatem zadania publiczne mogą być wykonywane także przez podmioty niemające statusu władzy publicznej. Zadania publiczne są przy tym realizowane powszechnie i użytecznie dla ogółu, służąc zarazem osiąganiu celów wskazanych w Konstytucji RP i ustawach.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że dostęp do zasobów energetycznych ma podstawowe znaczenie z punktu widzenia zarówno poszczególnych jednostek, jak i całego społeczeństwa, w tym także z perspektywy suwerenności i niepodległości państwa (por. wyrok TK z 25.07.2006 r., P 24/05, OTK-A 2006/7/87). Obowiązkiem władz publicznych jest zatem zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przy czym zadanie to jest realizowane zarówno przez organy administracji publicznej, jak i inne podmioty. Do tych ostatnich należy również zaliczyć przedsiębiorstwa energetyczne, które de facto posiadają status zbliżony do przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Szeroki krąg uprawnień przypisanych takim przedsiębiorstwom i ich przedstawicielom, w zestawieniu z brzmieniem art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.) – w którym jest mowa o polityce energetycznej i bezpieczeństwie energetycznym państwa – a także rola, jaką przedsiębiorstwa te odgrywają w systemie gospodarczym kraju, muszą prowadzić do wniosku, że wykonują one zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., a zatem są podmiotami obowiązanymi do udostępniania informacji publicznej (por. np. wyrok WSA z 02.02.2010 r., II SAB/Kr 112/09, CBOSA). Pogląd, że przedsiębiorstwo energetyczne w sprawach związanych z dystrybucją energii elektrycznej oraz z innymi zadaniami przezeń wykonywanymi, noszącymi znamiona "sprawy publicznej" w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jest zobowiązane do przekazywania odnośnych informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy już uznać za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyroki NSA: z 18.08.2010 r., I OSK 851/10; z 04.04.2013 r., I OSK 102/13; z 12.03.2014 r., I OSK 2753/13; ponadto liczne orzeczenia WSA, jak np.: wyrok z 02.02.2010 r., II SAB/Kr 112/09; postanowienie z 16.11.2010 r., II SAB/Wa 268/10; postanowienie z 05.12.2012 r., II SAB/Sz 49/12; wyrok z 20.12.2012 r., IV SAB/Po 87/12; wyrok z 10.01.2013 r., II SAB/Po 70/12; wyrok z 15.01.2013 r., II SAB/Po 65/12; wyrok z 05.09.2013 r., IV SAB/Po 61/13 – wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że Spółka, będąc przedsiębiorstwem energetycznym, jest bez wątpienia podmiotem obowiązanym do udostępniania posiadanych informacji publicznych.
Należy przy tym zaznaczyć, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, iż żądana informacja nie jest informacją publiczną – "zwykłym" pismem. Zastosowanie w takim przypadku formy decyzji byłoby równoznaczne z jej wydaniem bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA z 10.07.2013 r., II SA/Gd 295/13, CBOSA, i tam powołane orzecznictwo NSA). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział tylko w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia, bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) – tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
W myśl przywołanego art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednym z takich przepisów jest art. 5 ust. 2 zd. pierwsze u.d.i.p., który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.
Właśnie na tę ostatnią tajemnicę: tajemnicę przedsiębiorcy, a ściślej: "tajemnicę przedsiębiorstwa" – które to pojęcie, o ile nie jest tożsame, to niewątpliwie zawiera się w pojęciu "tajemnicy przedsiębiorcy" (por.: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych (wybrane problemy), ZNSA 2014, nr 1, s. 21-22; M. Zaremba, Prawo dostępu do informacji publicznej. Zagadnienia praktyczne, Warszawa 2009, s. 227) – powołała się Spółka odmawiając udostępnienia Skarżącemu wnioskowanych informacji.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu wywołanym skargą na bezczynność kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do badania, czy organ (wyjątkowo: inny skarżony podmiot – tu: Spółka) miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub czynności i czy dokonał tego w zakreślonym przez ustawodawcę terminie. W postępowaniu tym sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym i nie ocenia przyczyn niepodjęcia przez organ czynności lub aktu, do którego był zobowiązany na mocy odpowiednich przepisów prawa materialnego, ani prawidłowości samego aktu w przypadku, gdy został on wydany, acz o treści niezgodnej z wolą wnioskodawcy – jest to badane przez sąd dopiero w przypadku ewentualnego wytoczenia skargi na takie rozstrzygnięcie organu.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy oznacza to, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie jest władny rozstrzygać, czy żądane informacje, których udostępnienia Wnioskodawcy odmówiono, rzeczywiście stanowią, jak twierdzi Spółka, tajemnicę przedsiębiorstwa – zarówno w aspekcie formalnym, jak i materialnym (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej..., s. 22) – a jedynie może badać to, czy odmowa udostępnienia żądanych informacji z powołaniem się na ww. tajemnicę nastąpiła w wymaganej prawem formie, wyłączającej zarzut bezczynności.
W świetle art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji. Do takiej decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: (1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; (2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W myśl art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Owo "odpowiednie stosowanie przepisu art. 16 u.d.i.p." oznacza w tym kontekście, iż rozstrzygnięcia podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, niebędących organami władzy publicznej – niezależnie od tego, czy zostaną one formalnie nazwane "decyzjami", "orzeczeniami", czy po prostu "rozstrzygnięciami", względnie nie zostaną opatrzone jakąkolwiek nazwą – winny odpowiadać wymogom określonym w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. oraz w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie, w jakim wymogi te są adekwatne dla sprawy udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok WSA z 07.05.2013 r., II SAB/Po 28/13, CBOSA).
Także w tym przypadku znajduje jednak zastosowanie generalna zasada, ugruntowana w orzecznictwie sądów administracyjnych, że to treść aktu, a nie jego forma, przesądza o tym, czy dany akt jest decyzją administracyjną. Jeżeli więc sprawa administracyjna podlega załatwieniu w drodze decyzji, to za decyzję należy uznać pismo organu rozstrzygającego, zawierające co najmniej cztery elementy: oznaczenie tego organu, oznaczenie adresata aktu, rozstrzygnięcie w sprawie oraz podpis upoważnionego pracownika organu – gdyż spełnia to minimum podstawowych warunków wymienionych w art. 107 § 1 k.p.a. (por. orzeczenia NSA: z 22.09.1981 r., SA 791/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 91; z 08.02.1983 r., SA/Wr 559/82, ONSA 1983, nr 1, poz. 3, z 21.03.2002 r., II SA 2213/01, LEX nr 157973; z 15.03.2001 r., V SA 2938/99, LEX nr 51259; z 21.07.2011 r., II OSK 1225/10, CBOSA). Uwagi te należy odpowiednio odnieść również w stosunku do "rozstrzygnięć", o jakich mowa w art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 u.d.i.p. (por. wyrok WSA z 07.05.2013 r., II SAB/Po 28/13, CBOSA), wydawanych przez podmioty niebędące organami władzy publicznej.
W ocenie Sądu pismo Dyrektora Zakładu z [...] lutego 2014 r. (znak: [...]) – w części odnoszącej się do wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej – zawierało wymagane minimum elementów, pozwalających uznać je za dokument stanowiący "rozstrzygnięcie" ("decyzję") w rozumieniu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 u.d.i.p. Pismo to m.in. zawierało bowiem: (i) oznaczenie podmiotu, od którego pochodzi, (ii) oznaczenie adresata oraz (iii) podpis osoby upoważnionej do reprezentowania Spółki, a także zamieszczoną w przedostatnim akapicie pisma: (iv) treść rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Złożyły się na nią: określenie zakresu rozpatrzonego żądania strony ("...w związku z Pana wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji budowy linii elektroenergetycznych na nieruchomościach Pana Klienta oraz kserokopie protokółów odbioru technicznego urządzeń elektroenergetycznych...") wraz z wyraźnym przesądzeniem, że żądane informacje stanowią informacje publiczną, a więc, że znajduje do nich zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej ("Działając na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej..."), a także jednoznaczne "orzeczenie" o odmowie udzielenia żądanej informacji publicznej, z podaniem nadto przyczyny odmowy ("...żądane przez Pana materiały źródłowe stanowią część składową dokumentacji budowy sieci energetycznej i nie mogą zostać udostępnione, gdyż zgodnie z obowiązującą od dnia 21 stycznia 2014r. «Instrukcją bezpieczeństwa informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w [...] Sp. z o.o.» obejmują one informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa."). Analizowane pismo wprawdzie nie zostało oznaczone jako "decyzja", "rozstrzygnięcie" lub inne podobne, nie zawiera stosownego pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., a zawarte w nim, szczątkowe uzasadnienie nie wskazuje – jak tego wymaga art. 16 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. – imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji. Niemniej jednak, zdaniem Sądu, ww. pismo, z powodu zawarcia w nim minimum niezbędnych elementów, należy uznać w istocie za decyzję ("rozstrzygnięcie") o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
Dlatego nie można zgodzić się ze Skarżącym, który w skardze stwierdził, że Spółka nie wydała decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej. Zarazem należy raz jeszcze podkreślić, że w ramach niniejszego postępowania Sąd nie mógł badać prawidłowości (legalności) takiej decyzji, a jedynie ograniczyć się do konstatacji, iż wymagana decyzja została wydana. To z kolei oznacza, że w chwili wniesienia skargi Spółka nie pozostawała w bezczynności w załatwieniu wniosku Skarżącego z [...] grudnia 2013 r.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Na marginesie należy zauważyć, że niezamieszczenie przez Spółkę w analizowanym piśmie z 10 lutego 2014 r. pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z art. 17 ust. 2 u.d.i.p., może uzasadniać wystąpienie przez Skarżącego do Spółki o przywrócenie terminu do wniesienia ww. wniosku (por.: wyrok NSA z 21.12.2005 r., I OSK 271/05 oraz postanowienie NSA z 27.10.1998 r., III SA 6382/97; a także wyroki WSA: z 04.11.2010 r., IV SA/Wa 1498/10; z 10.04.2008 r., VII SA/Wa 924/07; z 31.05.2007 r., II SA/Wa 322/07 –CBOSA).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło