II SA/Sz 667/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. K. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku J.P. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kierującej wnioskodawcę na badania lekarskie, odmówiło przywrócenia terminu. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia SKO wskazało, iż decyzją z dnia [...] roku organ I instancji skierował stronę na badanie lekarskie, w związku z powzięciem informacji o zastrzeżeniach co do jego stanu zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Decyzja ta została doręczona wnioskodawcy w dniu 30 czerwca 2011 r., zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 14 lipca 2011 roku. Odwołanie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania J.P. złożył w siedzibie organu I instancji w dniu 10 sierpnia 2011 r. Podał w nim, iż w terminie ustawowym, tj. w ciągu 14 dni od otrzymania decyzji organu I instancji, nie mógł złożyć odwołania, bowiem w dniach od 14 do 19 lipca 2011 r. przebywał w szpitalu. Na tę okoliczność J.P. przedłożył kartę informacyjną leczenia szpitalnego. Oceniając wniosek o przywrócenie terminu SKO wskazało, że zasady przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym zostały uregulowane w art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a." Zgodnie z tym przepisem, w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z przepisu wynika nadto, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której termin został uchybiony. Aby zatem skutecznie wnieść prośbę o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, spełnione powinny być łącznie 3 przesłanki, a mianowicie: niezawinione przez stronę uchybienie terminu, 2) dopełnienie czynności - a więc w przedmiotowej sprawie - wniesienie odwołania, 3) złożenie prośby o przywrócenie terminu, w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. W ocenie organu odwoławczego pierwsze dwie przesłanki w sprawie zostały spełnione. Natomiast odnośnie przesłanki trzeciej, Kolegium uznało, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania ustała po powrocie strony ze szpitala tj. w dniu 20 lipca 2011 r. Natomiast J.P. odwołanie wraz z prośbą o przywrócenie terminu do jego wniesienia złożył w organie I instancji 10 sierpnia 2011 r., tj. po 21 dniach od ustania przyczyny uchybienia. W związku z tym, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, SKO odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. J.P. wniósł skargę na wyżej opisane postanowienie wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wyjaśniając, że uzyskał 30 dni zwolnienia wystawionego przez lekarza sądowego i nie był świadomy, że w takiej sytuacji niedotrzymanie terminu może skutkować nierozpatrzeniem sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 1122/11 oddalił skargę J.P. na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2693/12 uchylił ten wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu tego wyroku NSA stwierdził, że badanie okoliczności ustania przyczyny uchybienia terminu powinno być każdorazowo odniesione do specyficznych, indywidualnych uwarunkowań, a samo ustanie przyczyny uchybienia terminu musi mieć charakter realny, a nie tylko potencjalny czy domniemany. W przedmiotowej sprawie ustania przyczyny uchybienia terminu nie można utożsamiać z opuszczeniem szpitala przez skarżącego, ponieważ w aktach administracyjnych oprócz karty informacyjnej leczenia szpitalnego znajduje się zaświadczenie lekarskie nr [...] z dnia 14 lipca 2011 r. o niezdolności stawienia się przez skarżącego na wezwanie lub zawiadomienie Sądu Rejonowego w okresie do 16 sierpnia 2011 r., którego organ odwoławczy ani Sąd I instancji nie poddali ocenie. Tymczasem skarżący miał wówczas [...]lata i samotnie prowadził gospodarstwo domowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie przepisów zawartych w art. 58 § 1 i 2 K.p.a., zgodnie z którymi, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W rozpoznawanej sprawie Kolegium przyjęło, że termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji upłynął z dniem 14 lipca 2011 r., a skarżący wniosek o przywrócenie tego terminu złożył w dniu 10 sierpnia 2011 r., zatem po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Przy czym przyczyna uchybienia terminu ustała, według organu odwoławczego, następnego dnia po opuszczeniu przez skarżącego szpitala, tj. w dniu 20 lipca 2011 r. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku, badanie okoliczności ustania przyczyny uchybienia terminu powinno być każdorazowo odniesione do indywidualnych, specyficznych uwarunkowań sprawy, a samo ustanie przyczyny uchybienia terminu musi mieć charakter realny. W rozpoznawanej sprawie przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji był zły stan zdrowia strony i przebyty zabieg usunięcia skostnień pozaszkieletowych w okolicy protezy lewego stawu biodrowego. Okoliczność ta została potwierdzona stosowną dokumentacją medyczną w postaci karty informacyjnej leczenia szpitalnego Szpitala [...] z dnia 19 lipca 2011 r., z której wynika, że skarżący w dniach od 14 do 19 lipca 2011 r. był hospitalizowany, a szpital opuścił z zaleceniem chodzenia o kulach z odciążeniem operowanej kończyny. Wnioskodawca przedłożył także zaświadczenie lekarskie nr [...] z dnia 14 lipca 2011 r. z którego wynika, że przewidywany termin w którym będzie on mógł stawić się na wezwanie lub zawiadomienie Sądu Rejonowego Wydział Cywilny w sprawie o sygn. II NS 357/11 to 16 sierpień 2011 r. Organ odwoławczy nie zbadał, czy w okresie objętym tym zaświadczeniem wnioskodawca mógł złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i samo odwołanie, zwłaszcza że skarżący miał wówczas [...] lata i samotnie prowadził gospodarstwo domowe. W tym kontekście organ odwoławczy nie poddał ocenie istotnej dla rozpoznania wniosku okoliczności jaką była niezdolność skarżącego do stawienia się na wezwanie czy zawiadomienie Sądu w rozpatrywanym okresie. Tymczasem ustawodawca nie unormował nadmiernie restrykcyjnie instytucji przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym. W światle art. 58 § 1 K.p.a. wystarczy, że zainteresowany uprawdopodobni jedynie, a nie udowodni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wymóg uprawdopodobnienia istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, a tylko prawdopodobieństwo prawdziwości twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie organu. Jeśli przyczyną uchybienia terminu w rozpoznawanej sprawie była długotrwała choroba narządu ruchu skarżącego, która w ocenie lekarza uniemożliwiała mu stawienie się na wezwanie Sądu Rejonowego, to dokonanie przez organ odmiennej oceny stanu zdrowia wnioskodawcy wymagałoby istnienia dowodu pochodzącego od osoby posiadającej wiedzę specjalną albo wykazania fałszu dokumentu co do treści lub formy, wraz z konsekwencjami wykrycia czynu karalnego. W przedmiotowej sprawie organ nie dysponował takim dowodem, nie ustalił też, by zaświadczenie lekarskie nr [...] było fałszywe. Skarżący złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia w dniu 10 sierpnia 2011 r., a więc jeszcze przed upływem terminu przewidywanej niezdolności do stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie Sądu. Organ odwoławczy w ogóle nie poddał ocenie przedłożonego zaświadczenia. Stwierdził natomiast, że już następnego dnia po opuszczeniu przez skarżącego szpitala, ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia odwołania, nie biorąc pod uwagę wieku i stanu zdrowia wnioskodawcy, ani okoliczności, czy mógł on skorzystać z pomocy innych osób. W rozpoznawanej sprawie organ II instancji rozpoznając wniosek skarżącego dysponował aktami administracyjnymi z których wynika, że po opuszczeniu szpitala miał on poruszać się o kulach z odciążeniem operowanej kończyny, a jego stan zdrowia nie pozwalał na stawienie się na wezwanie czy zawiadomienie, do dnia 16 sierpnia 2014 r. Organ poprzestał tylko i wyłącznie na analizie karty informacyjnej leczenia szpitalnego i uznał, że następnego dnia po opuszczeniu szpitala skarżący mógł dokonać czynności procesowej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali, czy skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dochowaniem terminu określonego w art. 58 § 2 K.p.a. i w zależności od wyniku tej oceny, wyda stosowne rozstrzygniecie, mając na uwadze rozważania przedstawione powyżej. W tym stanie rzeczy, ponieważ postanowienie organu administracji nie odpowiada prawu, gdyż organ nie dokonał należytej oceny spełnienia wszystkich przesłanek warunkujących możliwość przywrócenia terminu do złożenia odwołania, o których stanowi art. 58 k.p.a., zaskarżone postanowienie należało uchylić. Nadto uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie jest wyczerpujące i tym samym nie odpowiada w pełni wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.